Jaki wpływ na przebieg COVID-19 ma zdrowie jamy ustnej

lek. dent. Michalina Szymczak-Paluch, Zakład Patomorfologii Stomatologicznej, Międzywydziałowa Katedra Patomorfologii UM w Łodzi
opublikowano: 02-03-2021, 11:34

Zgodnie z najnowszymi hipotezami naukowymi, jama ustna może odgrywać ważną, a nawet kluczową rolę w patogenezie i przebiegu zakażenia SARS-CoV-2. Przeprowadzone do tej pory badania wskazują, że jama ustna może być aktywnym miejscem infekcji oraz ważnym rezerwuarem tego koronawirusa.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Powierzchnia jamy ustnej: błony śluzowej jak i zębów jest skolonizowana przez drobnoustroje: zarówno fizjologiczną florę bakteryjną, jak i patogeny. W związku z tym podejrzewa się interakcje pomiędzy SARS-CoV-2 i florą jamy ustnej, jednak nie wiadomo, czy doprowadza to do dysbiozy.

Niemal co drugi pacjent z COVID-19 ma objawy patologiczne w obrębie jamy ustnej

Zły stan zdrowia jamy ustnej może niekorzystnie wpływać na inne narządy oraz ogólny stan zdrowia. Szczególnie podkreśla się negatywny wpływ choroby przyzębia na wzrost ryzyka rozwoju i przebiegu leczenia cukrzycy przez utrudnioną kontrolę stężenia glukozy we krwi. Bakterie bytujące w jamie ustnej, w szczególności patologiczna flora obserwowana w przebiegu choroby przyzębia i produkowane przez nią endotoksyny, mają możliwość transmisji do krwiobiegu oraz migracji do innych części ciała, m.in. serca, płuc, stawów, a także okolic ostatnich operacji.

Najnowsze badania wykazały, że objawy patologiczne w obrębie jamy ustnej mogą być obserwowane nawet u niemal połowy pacjentów (45 proc.) chorujących na COVID-19. W przebiegu choroby u części chorych występują: utrata powonienia, smaku oraz zmiany o charakterze pęcherzy na powierzchni języka. Szczególnie wrażliwe na infekcję SARS-CoV-2 są migdałki, język i gruczoły ślinowe. Dodatkowo zapalenie przyzębia, w którego patogenezie biorą udział bakterie Gram-ujemne, może nasilać objawy COVID-19.

Zapalenie przyzębia jest ważnym problemem klinicznym i publicznym, ponieważ według WHO dotyka 10 proc. populacji światowej. W przebiegu choroby występuje stan zapalny i destrukcja tkanek utrzymujących zęby w kości wyrostka zębodołowego. Ryzyko rozwoju zapalenia przyzębie zwiększają takie czynniki, jak zła higiena jamy ustnej, palenie tytoniu, otyłość, cukrzyca, zażywanie niektórych leków oraz czynniki dziedziczne.

Zły stan jamy ustnej zwiększa ryzyko ciężkiego przebiegu COVID-19

Wspólne oddziaływanie wirusa SARS-CoV-2 i patologicznej flory bakteryjnej jamy ustnej może odgrywać znaczącą rolę w rozwoju odpowiedzi zapalnej i burzy cytokinowej. Zły stan jamy ustnej zwiększa ryzyko ciężkiego przebiegu choroby u pacjentów z COVID-19, a zapalenie dziąseł oraz zapalenie przyzębia — pogarsza objawy związane z tą chorobą. Dlatego w prewencji części objawów COVID-19 ważną rolę odgrywają: właściwa edukacja prozdrowotna pacjentów, rutynowe zabiegi stomatologiczne, w tym leczenie zapalenia dziąseł i zapalenia przyzębia.

Zapalenie przyzębia jest powszechną chorobą wśród osób z cukrzycą, chorobami sercowo-naczyniowymi oraz otyłych, które są podatne na zakażenie i niepomyślny przebieg COVID-19. Cytokiny prozapalne i stres oksydacyjny, mające swój udział w rozwoju zapalenia przyzębia, są znacznie podwyższone wśród pacjentów z COVID-19, co skłania do hipotezy o powiązaniu przebiegu tych dwóch chorób.

Jednym z czynników zwiększających ryzyko i nasilenie choroby przyzębia jest palenie tytoniu. Palacze są uważani za grupę podwyższonego ryzyka powikłań wielu chorób, w tym COVID-19. Z tego względu szczególnie ważne jest wprowadzenie minimalnej interwencji antynikotynowej u wszystkich pacjentów, a docelowo całkowite zaprzestanie przez nich palenia. Edukacja prozdrowotna powinna obejmować: konieczność unikania szkodliwego działania tytoniu, prawidłową i regularną higienę jamy ustnej, odpowiednio częste profilaktyczne i lecznicze wizyty stomatologiczne. U pacjentów chorujących na zapalenie dziąseł i zapalenie przyzębia bezwzględnie musi być przeprowadzone leczenie.

Jednocześnie osoby chorujące na COVID-19 muszą mieć świadomość konieczności utrzymania prawidłowej higieny jamy ustnej. Jest to bowiem element profilaktyki pierwszo- i drugorzędowej nie tylko choroby przyzębia, chorób sercowo-naczyniowych i cukrzycy, ale również potencjalnego niekorzystnego wpływu na przebieg infekcji SARS-CoV-2.

Piśmiennictwo:

  1. Coke Ch.J., et al.: SARS-CoV-2 Infection and Oral Health: Therapeutic Opportunities and Challenges. J. Clin. Med. 2021, 10.1: 156.
  2. Xiang Z., et al.: Potential implications of SARS-CoV-2 oral infection in the host microbiota. J. Oral Microbiol. 2021, 13.1: 1853451.
  3. CiccareseI G., et al.: Oral erosions and petechiae during SARS-CoV-2 infection. J. Med. Virol. 2021, 93.1: 129-132.
  4. Janakiram Ch., Dye B.A.: A public health approach for prevention of periodontal disease. Periodontol. 2000, 2020, 84.1: 202-214.
  5. Pitones-Rubio V., et al.: Is periodontal disease a risk factor for severe COVID-19 illness?. Med. Hypotheses 2020, 144: 109969.

ZOBACZ TAKŻE: Zły stan jamy ustnej wpływa na wyniki sportowców

Źródło: Puls Medycyny

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.