Jaki jest stosunek Polaków do transplantacji narządów [WYNIKI BADANIA]

KM
opublikowano: 02-12-2019, 16:17

Gotowość Polaków do oddawania narządów do transplantacji zależy od ich wieku i zaufania do systemu ochrony zdrowia - wynika z ankiety przeprowadzonej w ramach projektu badawczego pod auspicjami Polskiego Towarzystwa Transplantacyjnego.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Badanie, będące częścią projektu badawczego "Wpływ religijności na zachowania prospołeczne mierzone akceptacją dla dawstwa narządów/tkanek do celów transplantacyjnych", zostało przeprowadzone w ogólnopolskim panelu badawczym Ariadna w dniach 8-12 listopada 2019 r. (próba ogólnopolska licząca N=1028 osób w wieku od 18 lat wzwyż; struktura próby dobrana według reprezentacji w populacji dla płci, wieku i wielkości miejscowości zamieszkania; metoda CAWI).

Osoby, które mają zaufanie do systemu ochrony zdrowia, częściej deklarują, że zgodziłyby się oddać swoje narządy do transplantacji po śmierci.
Zobacz więcej

Osoby, które mają zaufanie do systemu ochrony zdrowia, częściej deklarują, że zgodziłyby się oddać swoje narządy do transplantacji po śmierci. iStock

Najważniejsze informacje:

  • Większość Polaków (75 proc.) deklaruje, że zgodziłaby się zostać żywym dawcą narządu dla osoby bliskiej, a największy ich odsetek jest wśród osób powyżej 55. roku życia (83 proc.). 
  • Nieco mniejsza jest gotowość do bycia dawcą po śmierci - zgodę na to deklaruje 73 proc. Polaków, najwięcej również w grupie powyżej 55 lat (79 proc.).
  • Wśród osób w grupie wiekowej 18-24 lata jest najwięcej takich, które nie zgodziłyby się oddać potrzebnego narządu osobie bliskiej za życia (10 proc.), jak również nie chciałyby oddać własnego narządu do transplantacji po śmierci (11 proc.).
  • 34 proc. ankietowanych nie wie, że w Polsce obowiązuje tzw. zgoda domniemana na pobranie narządów do transplantacji po śmierci.
  • Osoby, które mają zaufanie do systemu ochrony zdrowia, częściej deklarują, że zgodziłyby się oddać swoje narządy do transplantacji po śmierci (77 proc.), niż te, które tego zaufania nie mają (69 proc.).

Najniższa świadomość dotycząca transplantacji wśród najmłodszych Polaków

Badanie pokazuje, że młodzi ludzie mają najniższą świadomość dotyczącą transplantacji i najmniejszą gotowość do poświęcenia się innym. Dotyczy to zarówno bycia żywym dawcą narządów dla osoby bliskiej, jak i oddania własnych narządów do transplantacji po śmierci. 

Tylko 4 proc. badanych Polaków nie zgodziłoby się zostać żywym dawcą narządu dla osoby bliskiej, jednak aż 21 proc. nie jest w stanie tego określić. Zgoda na zostanie żywym dawcą narządu dla bliskiej osoby jest najwyższa wśród osób w wieku 55 lat i więcej (83 proc.), natomiast najniższa wśród osób najmłodszych - w wieku 18-24 lat (65 proc.). Co dziesiąta osoba z tej grupy wiekowej (10 proc.) deklaruje, że nie zostałaby żywym dawcą narządu dla bliskiej osoby.

7 proc. Polaków deklaruje, że nie oddałoby własnych narządów do transplantacji po śmierci. Najwięcej takich osób jest wśród najmłodszych w wieku 18-24 lat – 11 proc., a najmniej w grupie wiekowej 35-44 lata (4 proc.). Wśród osób w wieku 18-24 zgodę na oddanie własnych narządów do transplantacji po śmierci deklaruje 65 proc., podczas gdy wśród osób w wieku 55 lat i więcej – 79 proc. Co piąty ankietowany (20 proc.) nie ma na ten temat określonego zdania.

Co trzeci Polak nie wie o zgodzie domniemanej na wykorzystanie narządów do przeszczepu

W Polsce obowiązuje tzw. zgoda domniemana na pobranie narządów do transplantacji po śmierci. Oznacza to, że każdy, kto za życia nie zgłosił sprzeciwu w formie wpisu w Centralnym Rejestrze Sprzeciwów, domyślnie jest uznany za potencjalnego dawcę narządów po śmierci. Według badania, zdaje sobie z tego sprawę 66 proc. Polaków, natomiast nie wie tego 34 proc. badanych.

Zaufanie do opieki zdrowotnej determinuje podejście do transplantacji

Ponad połowa Polaków (58 proc. - 53 proc. kobiet i 63 proc. mężczyzn) deklaruje, że nie ma zaufania do systemu ochrony zdrowia. Jak pokazują odpowiedzi respondentów, ten brak zaufania może w przyszłości negatywnie przełożyć się na jeszcze większy spadek liczby przeszczepianych narządów, których wskaźnik w 2018 r. był najniższy od kilku lat. W 2017 r. przeszczepiono 1613 narządów, podczas gdy w 2018 r. – 1454 narządy, tj. najmniej od 2011.

Deklarowana zgoda na oddanie własnych narządów do transplantacji po śmierci rośnie wraz ze wzrostem zaufania do systemu ochrony zdrowia. 77 proc. osób, które mają zaufanie do systemu ochrony zdrowia, zgodziłoby się oddać własne narządy do transplantacji, podczas gdy wśród osób niemających zaufania jest ich mniej - 69 proc.

Te wyniki są zbieżne z wnioskami płynącymi z badań przeprowadzonych między majem 2018 r. a lutym 2019 r. przez zespół badawczy pod kierunkiem dr. n. med. Krzysztofa Pabisiaka z Kliniki Nefrologii, Transplantologii i Chorób Wewnętrznych na Pomorskim Uniwersytecie Medycznym, który sprawdzał, jaki wpływ na podejście do transplantacji mają m.in. takie czynniki, jak zaufanie do systemu ochrony zdrowia, zaufanie do ludzi, wiara i praktyki religijne. W analizie wykazano zależność między deklarowaną zgodą na oddanie narządów do transplantacji a stopniem zaufania do opieki zdrowotnej w ankietowanych regionach.

„Budowanie zaufania do systemu ochrony zdrowia oraz prowadzenie akcji edukacyjnych z uwzględnieniem docelowej grupy wiekowej jest istotnym warunkiem dla zwiększenia liczby dawców narządów w Polsce” - komentuje dr Krzysztof Pabisiak.

POLECAMY TAKŻE:

Prof. Magdalena Durlik: Wykonujemy coraz mniej przeszczepów narządowych [WYWIAD WIDEO]

Prof. Mariusz Kuśmierczyk: Transplantologia przechodzi rewolucję

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: KM

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.