Jak zachować ostrość wzroku i pole widzenia u chorego na jaskrę

dr n. med. Anna Zaleska-Żmijewska, Centrum Mikrochirurgii Oka LASER
opublikowano: 31-05-2017, 00:00

We współczesnej okulistyce termin „jaskra” obejmuje dużą grupę neuropatii nerwu wzrokowego, charakteryzujących się jego postępującym, nieodwracalnym uszkodzeniem, a tym samym stopniowym ograniczaniem pola widzenia.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Jaskra została uznana za chorobę cywilizacyjną. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia, jaskra pierwotna otwartego kąta stanowi drugą co do częstości przyczynę ślepoty w krajach wysoko rozwiniętych i obejmuje 15 proc. wszystkich zarejestrowanych przypadków ślepoty. 

Jest wiele rodzajów jaskry, ale wszystkie charakteryzują się postępującym zanikiem nerwu wzrokowego, zmianami w polu widzenia i na dnie oka oraz często podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym.

Jaskrę można podzielić na dwie główne grupy: pierwotną, gdy nie znajdujemy innych przyczyn ocznych lub pozaocznych wystąpienia uszkodzenia nerwu wzrokowego, i wtórną — gdy są one obecne.

Każdy rodzaj jaskry powinien być odpowiednio sklasyfikowany na podstawie:

  • szerokości kąta przesączania (czyli wyglądu miejsca odprowadzania cieczy wodnistej z gałki ocznej) — na jaskrę kąta otwartego lub zamykającego się;
  • obrazu tarczy nerwu wzrokowego — w badaniu dna oka, potwierdzonym badaniami dodatkowymi HRT, GDX, OCT;
  • uszkodzenia pola widzenia — w komputerowym badaniu pola widzenia;
  • obecności czynników ryzyka wystąpienia choroby;
  • obecności towarzyszących schorzeń ocznych i ogólnych.

Rozwój niepokojących objawów 

Jaskra przez długi czas rozwija się bezobjawowo i trudno ją zauważyć. Najczęściej wykrywana jest przypadkowo i zbyt późno — 50 proc. chorych podejmuje leczenie dopiero wtedy, gdy dochodzi do zaawansowanej i nieodwracalnej utraty widzenia. 

Jaskra pierwotna otwartego kąta (JPOK)

Ta postać jaskry obejmuje ok. 75 proc. wszystkich przypadków jaskry pierwotnej w rasie kaukaskiej. Ponieważ jest najbardziej niebezpieczna, czasami nazywa się ją złodziejem wzroku. Rozwija się powoli i we wczesnych stadiach nie daje żadnych objawów, potem następuje zawężenie pola widzenia, w końcu nieodwracalna utrata widzenia. Pierwsze zmiany w polu widzenia są zauważane przez pacjenta dopiero wówczas, gdy w określonym rejonie siatkówki dochodzi do uszkodzenia około 50 proc. włókien nerwowych. 

W postaci JPOK może, ale nie musi występować podwyższone ciśnienie w gałce ocznej. U ok. 30 proc. chorych ciśnienie wewnątrzgałkowe nigdy nie przekracza 21 mm Hg (zakres norm 10-21 mm Hg), a mimo to występują zmiany w nerwie wzrokowym i polu widzenia charakterystyczne dla jaskry. Rozpoznajemy wówczas jaskrę normalnego ciśnienia. W tej grupie chorych częściej występują zaburzenia naczynioruchowe, zespół Raynauda, migreny, niskie ciśnienie tętnicze lub wahania ciśnienia tętniczego w ciągu doby.

Najczęściej podejrzenie jaskry stawiane jest w czasie rutynowej wizyty okulistycznej, po pomiarze ciśnienia wewnątrzgałkowego i badaniu dna oka. 

Jaskra pierwotna zamykającego się kąta (JPZK)

JPZK występuje u osób ze specyficzną budową anatomiczną oka, zwykle w małych, nadwzrocznych gałkach. Jest to najczęstszy rodzaj jaskry na świecie, ze względu na rozpowszechnienie choroby w krajach azjatyckich, u osób rasy żółtej. 

Między okresami zamykania się kąta przesączania choroba może przebiegać bez objawów. O epizodach podostrego zamykania kąta świadczyć może widzenie kół tęczowych wokół źródeł światła, pogorszenie ostrości wzroku lub widzenie zamglone, ból oka i nad okiem.

Sytuacją wymagającą pilnej interwencji okulistycznej jest ostry atak jaskry, czyli całkowite zamknięcie kąta przesączania, ze znacznie podwyższonym ciśnieniem w gałce ocznej. Pacjenci zgłaszają wówczas szereg objawów, nie tylko okulistycznych: zaczynają widzieć koła tęczowe wokół źródeł światła (np. wokół świecy czy żarówki), mają znacznie pogorszoną ostrość wzroku, odczuwają silny ból oka i głowy, mogą wystąpić nudności i wymioty. Potrzebna jest wówczas pilna konsultacja i leczenie okulistyczne, ponieważ stan ten prowadzi do nieodwracalnego uszkodzenia nerwu wzrokowego i funkcji widzenia.  Po przebyciu ostrego ataku jaskry, zwłaszcza jeśli wysokie ciśnienie w gałce ocznej (nawet powyżej 60 mm Hg) utrzymywało się kilka dni, ostrość wzroku może być znacznie i trwale obniżona.

Jaskra wtórna może być następstwem innych chorób oka, np. stanów zapalnych tęczówki (jaskra pozapalna), odkładania się barwnika (barwnikowa) lub materiału pseudoeksfoliacyjnego (pseudoeksfoliacyjna) w kącie przesączania. Może być też skutkiem chorób ogólnych, np. cukrzycy (jaskra neowaskularna). Do wysokiego ciśnienia w gałce ocznej i rozwoju jaskry posterydowej może doprowadzić przewlekłe stosowanie steroidów. 

Jeśli w przebiegu jaskry zmiany zanikowe w nerwie wzrokowym są już zaawansowane, obserwujemy utratę pola widzenia, w końcowym etapie prowadzącą do koncentrycznego zawężenia (widzenie jak przez lunetę, lornetkę). Gdy dojdzie do zaniku nerwu, następuje całkowita ślepota. 

Uwaga na woloocze dziecka

U dzieci choroba może wystąpić pod postacią jaskry wrodzonej lub jaskry dziecięcej. Jaskra wrodzona jest rzadką postacią jaskry (1:10 000 urodzeń), częściej chorują chłopcy. Choroba może ujawnić się u dziecka bezpośrednio po urodzeniu lub jako jaskra dziecięca do 3. roku życia. 

Objawy, które powinny zaniepokoić rodziców, to: zaciskanie oczu przez dziecko (światłowstręt spowodowany obrzękiem rogówki), silne łzawienie oraz „duże oczy”, tzw. woloocze. 

Jedynym sposobem leczenia, ze względu na nieprawidłowości w strukturach kąta przesączania, jest zabieg operacyjny. Rokowanie co do zachowania dobrej ostrości wzroku w życiu dorosłym jest niestety niekorzystne. Pacjenci ci wymagają stałych kontroli, leczenia zarówno zachowawczego, jak i często kilkukrotnych zabiegów chirurgicznych w celu obniżenia ciśnienia wewnątrzgałkowego.

Cel leczenia jaskry: obniżyć ciśnienie w gałce ocznej

Na podstawie wielu badań populacyjnych prowadzonych w latach 90. ubiegłego wieku udowodniono, że obniżanie ciśnienia w gałce ocznej z jaskrowym uszkodzeniem nerwu wzrokowego jest jedyną uznaną metodą leczenia jaskry o potwierdzonej skuteczności. Pozwala ona zahamować lub maksymalnie spowolnić uszkodzenia pola widzenia.

Najbardziej narażeni na utratę widzenia są pacjenci, u których choroba została rozpoznana późno, oraz ci, u których tempo jej progresji jest szybkie. Osoby te powinny być poddane najbardziej intensywnemu leczeniu i szczególnie częstym kontrolom, potwierdzającym jego skuteczność. 

Według wytycznych europejskiego (EGS) i amerykańskiego (AGS) towarzystwa jaskrowego, głównym celem leczenia chorych na tę chorobę jest zachowanie użytecznej ostrości wzroku i pola widzenia, a zarazem minimalizowanie niekorzystnego wpływu terapii na jakość życia pacjenta. Z punktu widzenia lekarza celem leczenia jest osiągnięcie i utrzymanie ciśnienia docelowego, przy którym nie dochodzi do progresji jaskry, a w przyszłości wdrożenie takiego postępowania terapeutycznego, dzięki któremu będzie możliwa odbudowa uszkodzonych włókien nerwowych siatkówki i wyleczenie chorego. 

Obecnie nadal jedynym uznanym leczeniem pacjentów z jaskrą jest obniżanie ciśnienia wewnątrzgałkowego aż do uzyskania indywidualnego i zmiennego w czasie ciśnienia docelowego. Wartości ciśnienia docelowego są uzależnione od poziomu ciśnienia przy rozpoznaniu, od zaawansowania neuropatii jaskrowej, tempa progresji choroby, wieku pacjenta, jego oczekiwanej długości życia oraz obecności czynników ryzyka. Stwierdzono, że im wyższe jest wyjściowe ciśnienie wewnątrzgałkowe, tym większe jest ryzyko rozwoju neuropatii jaskrowej. 

Spadek ciśnienia wewnątrzgałkowego można uzyskać poprzez leczenie farmakologiczne, laserowe i chirurgiczne. Podstawą leczenia większości rodzajów jaskry jest leczenie zachowawcze farmakologiczne. W niektórych typach jaskry, jak jaskra wrodzona, ostra jaskra zamkniętego kąta postępowaniem pierwszego wyboru jest leczenie operacyjne. W innych przypadkach, zwłaszcza w jaskrach wtórnych, trudnych do leczenia zachowawczego (np. jaskra barwnikowa czy pseudoeksfoliacyjna) również wcześnie wybierane jest leczenie inwazyjne: laserowe bądź od razu chirurgiczne. 

Prawidłowo leczony pacjent z jaskrą wymaga średnio 2-3 razy w roku okresowych kontroli okulistycznych.

Zachowawcze leczenie farmakologiczne jaskry

W leczeniu tym stosuje się krople obniżające ciśnienie wewnątrzgałkowe. Nowoczesne preparaty pozwalają na stosowanie leku jedynie 1 lub 2 razy dziennie w stałych godzinach. Dostępnych jest kilka grup kropli przeciwjaskrowych. Wszystkie mają za zadanie obniżyć ciśnienie wewnątrzgałkowe. Mogą działać poprzez:

a) zmniejszenie produkcji cieczy wodnistej w gałce ocznej: beta-adrenolityki, inhibitory anhydrazy węglanowej, agoniści receptorów alfa-adrenergicznych. Wpływają one na różne receptory: beta-adrenergiczne, alfa-adrenergiczne, blokują enzym anhydrazę węglanową znajdujący się w komórkach ciała rzęskowego, produkujących ciecz wodnistą. Leki z tej grupy można łączyć ze sobą pod warunkiem, że mają różne mechanizmy działania na ciało rzęskowe. Nigdy nie łączymy preparatów o tym samym mechanizmie działania.

b) poprawę odpływu cieczy wodnistej z gałki ocznej:

  • drogą konwencjonalną: agoniści alfa-adrenergiczni, parasympatykomimetyki (pilokarpina — najstarszy lek przeciwjaskrowy),
  • drogą niekonwencjonalną: prostaglandyny. Prostaglandyny są lekami najnowszymi (na rynku od 1996 roku), najsilniej obniżającymi ciśnienie wewnątrzgałkowe (>30 proc.) i najlepiej tolerowanymi przez pacjentów (dawkowanie tylko 1 x dziennie).

Obecnie najczęściej stosowanymi lekami obniżającymi ciśnienie wewnątrzgałkowe są analogi prostaglandyn i beta-adrenolityki. 

Najczęstsze działania niepożądane kropli przeciwjaskrowych

Długotrwała farmakoterapia miejscowa często wiąże się z występowaniem działań niepożądanych, które mogą wpływać na obniżenie jakości życia chorego na jaskrę oraz na skuteczność terapii. Objawami, które najczęściej zgłaszają pacjenci przewlekle leczeni kroplami przeciwjaskrowymi, są: pieczenie, łzawienie, zaczerwienienie oczu i zamglone widzenie. Na występowanie przynajmniej jednego z tych objawów uskarża się aż 62 proc. chorych. Dolegliwości związane z przewlekłym stosowaniem kropli są trzecią co do częstości przyczyną zmiany leczenia. 

U większości pacjentów istnieje konieczność zastosowania więcej niż jednego preparatu w leczeniu przewlekłym jaskry. Leki złożone stanowią znakomite rozwiązanie w przypadku konieczności stosowania terapii skojarzonej. Pacjent otrzymuje dwie substancje czynne w jednej buteleczce, bez konieczności komplikowania sposobu podawania. Ma to pozytywny wpływ na przestrzeganie zaleceń lekarskich, tolerancję leczenia oraz jakość życia pacjenta. 

W większości kropli obok substancji czynnej znajduje się środek konserwujący. Najczęściej i najdłużej stosowanym środkiem konserwującym jest chlorek benzalkonium (BAK). Działa on jak detergent — uszkadza nie tylko błony komórkowe bakterii, ale przewlekle stosowany może też uszkadzać komórki zdrowych tkanek. Stężenie BAK w kroplach przeciwjaskrowych waha się od 0,004 proc. do 0,02 proc. 

Toksyczne oddziaływanie BAK na powierzchnię oka obejmuje trzy mechanizmy: działanie powierzchniowo czynne, prowadzące do destabilizacji filmu łzowego, bezpośrednie działanie uszkadzające komórki nabłonka spojówki i rogówki oraz reakcje immunoalergiczne. 

Działania niepożądane wywołane przez środek konserwujący zawarty w kroplach są niekiedy trudne do identyfikacji, ponieważ zmiany, które powodują są mało specyficzne, a czasem także odległe w czasie. Stosowanie wielu dawek BAK, nawet przez krótki czas, wywołuje zmiany na powierzchni gałki ocznej i towarzyszący im wzrost stężenia markerów zapalnych. Cechy metaplazji nabłonka spojówki obserwowane są już po dwóch tygodniach od rozpoczęcia terapii. W początkowym okresie zmiany te mogą być odwracalne, jeśli wyeliminujemy z codziennego użytku środek konserwujący. 

Rozwój podspojówkowego włóknienia, nawet bez jego cech klinicznych, został udokumentowany u pacjentów stosujących przez wiele lat leki przeciwjaskrowe z BAK. W obrębie rogówki BAK powoduje aktywację keratocytów i zaburza proliferację komórek nabłonka rogówki, opóźniając procesy gojenia. Idealnie należałoby stosować przewlekle krople niezawierające środka konserwującego, zwłaszcza gdy wiemy, że leczenie będzie niezbędne przez długi okres.

Zabiegi laserowe stosowane w leczeniu jaskry

Stosowane w leczeniu jaskry zabiegi laserowe mogą poprawić odpływ cieczy wodnistej. Tak jest np. w irydotomii YAG — wycięciu laserem małego otworka w górnej części tęczówki — której wykonanie jest standardowym postępowaniem w profilaktyce i leczeniu jaskry pierwotnej zamykającego się kąta. Zabieg laserowy może też poprawić przepływ cieczy przez struktury kąta przesączania, np. trabekuloplastyka laserowa (ALT, SLT). 

Zgodnie z zaleceniami EGS i AGS, zabiegi selektywnej trabekuloplastyki laserowej (SLT) mogą być stosowane jako leczenie pierwszego rzutu w wybranych przypadkach jaskry oraz jako leczenie wspomagające przy politerapii, gdy nie decydujemy się na zabieg chirurgiczny obniżający ciśnienie w gałce ocznej. Mechanizm SLT polega na stymulacji makrofagów znajdujących się w kącie przesączania i oczyszczaniu jego struktur, z następową poprawą odpływu cieczy wodnistej. W bardzo zaawansowanych stadiach jaskry wykonuje się zabiegi laserem diodowym (przeztwardówkowa cyklofotokoagulacja, CFK) na trwale uszkadzające ciało rzęskowe, czyli miejsce, gdzie jest wytwarzana ciecz wodnista. 

Leczenie operacyjne jaskry

To leczenie jest zarezerwowane dla sytuacji trudnych, gdy mimo stosowanego leczenia dochodzi do postępu uszkodzenia jaskrowego w badaniach diagnostycznych oraz jeśli za pomocą kropli nie możemy wystarczająco obniżyć ciśnienia w gałce ocznej. Operacje przeciwjaskrowe są zabiegami wewnątrzgałkowymi, obciążonymi większym ryzykiem powikłań niż chirurgia zaćmy. Nie można również przewidzieć długoterminowych efektów wykonanych operacji. Według wielu badań światowych, około połowa pacjentów po zabiegu filtrującym po 2 latach powróciła do stosowania kropli. Chirurgia jaskry cały czas się rozwija, techniki zabiegów są doskonalone, tak aby nie dochodziło do zarastania przetok filtrujących. 

Wciąż złotym standardem leczenia chirurgicznego pozostaje operacja przetokowa — trabekulektomia. Polega ona na chirurgicznym wytworzeniu dodatkowej drogi odpływu dla cieczy wodnistej z oka, tzn. przetoki łączącej komorę przednią oka z przestrzenią pod płatkiem twardówki, gdzie wytwarza się pęcherzyk filtracyjny, w obrębie którego odprowadzana jest ciecz z gałki pod spojówkę. 

Wprowadzenie w drugiej połowie lat 90. XX wieku nowych grup leków silnie obniżających ciśnienie wewnątrzgałkowe oraz preparatów łączonych spowodowało zmniejszenie liczby wykonywanych zabiegów przeciwjaskrowych od 30 proc. do 60 proc. w kolejnej dekadzie. Od 2004 roku notuje się ponowne zwiększenie liczby wykonywanych zabiegów przeciwjaskrowych i upowszechnianie nowych technik minimalnie uszkadzających struktury powierzchni gałki ocznej. 

Ideą nowoczesnej chirurgii jaskry jest jak najmniejsza ingerencja w struktury gałki ocznej przy korzystnym efekcie operacyjnym (minimally invasive glaucoma surgery, MIGS). Przykładem coraz powszechniej stosowanego zabiegu MIGS jest kanaloplastyka, która daje korzystne długoterminowe obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego i mniejsze ryzyko powikłań pooperacyjnych. Leczenie operacyjne nie powinno być rozpatrywane jako leczenie ostatniego rzutu. Każdy rodzaj zabiegu chirurgicznego w jaskrze ma za zadanie obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego i utrzymanie jak najdłużej niskiego ciśnienia docelowego, bez okresowych zwyżek. 

Jaskra jest chorobą przewlekłą, trwającą do końca życia chorego. Przy obecnym poziomie wiedzy medycznej nie jesteśmy w stanie wyleczyć jaskry pierwotnej lub zapobiec jej wystąpieniu. Natomiast duże znaczenie ma wczesna profilaktyka i wykrywanie jaskry w populacyjnych badaniach przesiewowych. 

Jaskra a inne choroby - spojrzenie interdyscyplinarne

Leki ogólne stosowane przez pacjenta mogą wywierać niepożądane działanie na ciśnienie w gałce ocznej, a nawet wywołać zamknięcie kąta przesączania i ostry atak jaskry (np. pochodne atropiny rozszerzające źrenicę, leki sympatykomimetyczne). Z drugiej strony krople stosowane w leczeniu jaskry również nie są pozbawione działań niepożądanych. Mogą one dawać takie objawy ogólne, jak np. zaostrzenie astmy, zaburzenia rytmu, bradykardię po stosowaniu beta-adrenolityków, zaburzenia jelitowe, ślinotok po parasympatykomimetykach czy metaliczny smak w ustach po pochodnych salicylanów. 

Należy podkreślić konieczność stałej współpracy między okulistą i lekarzami innych specjalności:

  • kardiologiem (zaburzenia rytmu, wahania ciśnienia tętniczego, niewydolność krążenia),
  • diabetologiem (cukrzyca jest czynnikiem ryzyka rozwoju jaskry, a także innych groźnych powikłań okulistycznych),
  • reumatologiem, zwłaszcza w jaskrach wtórnych pozapalnych, ale też w ciężkich postaciach zespołu suchego oka, przewlekłym leczeniu steroidami (może spowodować jaskrę wtórną sterydową),
  • neurologiem (zmiany w polu widzenia, zaburzenia krążenia ośrodkowego), a przede wszystkim z lekarzem pierwszego kontaktu, który może być pierwszą osobą kierującą pacjenta do okulisty.

Badania diagnostyczne w kierunku jaskry - co jest sprawdzane podczas wizyt kontrolnych

1. Pole widzenia

  • podstawowe badanie diagnostyczne mówiące o funkcjonalnym uszkodzeniu nerwu wzrokowego, określa zakres widzenia otaczającej nas przestrzeni;
  • w badaniach jaskrowych sprawdzane jest do 30 stopni od centrum fiksacji;
  • pierwsze zmiany pojawiają się paracentralnie, ok. 10-15 stopni od centrum i dlatego nie są zauważane przez pacjenta,
  • jedynie regularne, wiarygodnie przeprowadzane badania pola widzenia pozwalają na wykrycie ubytków w polu widzenia, zanim staną się one objawowe dla chorego.

2. Badania obrazujące uszkodzenie strukturalne nerwu wzrokowego: HRT, GDX, OCT

  • badania obrazujące wygląd nerwu wzrokowego i otaczających go włókien nerwowych;
  • rysowany jest obraz przestrzenny siatkówki, z określeniem wielkości powierzchni tarczy nerwu wzrokowego, jego zagłębienia (c/d), wielkości obwódki nerwowo-siatkówkowej (RNA) i wielkości okołotarczowych włókien nerwowych (RNFL).
  • służą do wykrycia wczesnych ubytków jaskrowych, nawet bez zmian w polu widzenia. 

Najczęściej zalecane jest powtarzanie badań diagnostycznych 1 do 2 razy w roku, w zależności od stopnia zaawansowania jaskry. We wcześniejszym okresie jaskry, średnio do dwóch lat od jej zdiagnozowania, badania zarówno pola widzenia, jak i obrazowe tarczy nerwu wzrokowego powinny być wykonywane częściej, aby ocenić tempo progresji choroby. Według zaleceń Europejskiego Towarzystwa Jaskrowego, przyjmuje się, że pole widzenia powinno być kontrolowane 6 razy w ciągu dwóch lat od zdiagnozowania jaskry. 

Kto znajduje się w grupie zwiększonego ryzyka zachorowania na jaskrę

Chociaż do końca nie wiadomo, co jest przyczyną jaskry, znane są czynniki jej podwyższonego ryzyka. Są to: 

  • wiek powyżej 35. roku życia (wiadomo, że zachoruje co 100. czterdziestolatek; w przedziale wieku 35-50 lat częstość jaskry w populacji wynosi ok. 1 proc., ale z każdym kolejnym rokiem wzrasta i u osób powyżej 65. roku życia wynosi od 3,5 proc. do nawet 5 proc., a u 80-latków nawet powyżej 10 proc.); 
  • przypadki jaskry w rodzinie — znanych jest już kilkanaście genów, których mutacje są odpowiedzialne za wystąpienie tej choroby; 
  • wady refrakcji: krótkowzroczność jest czynnikiem ryzyka jaskry pierwotnej otwartego kąta, zaś nadwzroczność — jaskry pierwotnej zamykającego się kąta; 
  • choroby siatkówki;
  • rasa: osoby rasy czarnej chorują ok. 4 razy częściej na jaskrę otwartego kąta, natomiast rasy żółtej na jaskrę pierwotną zamykającego się kąta;
  • płeć — kobiety są bardziej narażone na jaskrę normalnego ciśnienia i jaskrę pierwotną zamykającego się kąta. 

Wiadomo też, że jaskra częściej rozwija się u ludzi, którzy mają niskie ciśnienie ogólne. Gdy bowiem mamy tendencję do podwyższonego ciśnienia w oku, a zarazem niskie ciśnienie ogólne, to nerw wzrokowy jest źle odżywiany (niskie ciśnienie perfuzji ocznej, czyli różnica pomiędzy ciśnieniem rozkurczowym krwi a ciśnieniem wewnątrzgałkowym) i jego degradacja postępuje znacznie szybciej. Na jego destrukcję mają także wpływ czynniki, które uszkadzają naczynia, a więc podwyższone stężenie cholesterolu, miażdżyca i podwyższony poziom cukru. 

Dlatego tak bardzo ważne jest jak najwcześniejsze wykrycie choroby. Co prawda istniejących uszkodzeń nerwu wzrokowego nie da się naprawić, ale można spowolnić tempo zmian lub nawet je zahamować i zapobiec utracie wzroku w zaawansowanych stadiach jaskry.

Podsumowanie

Powolna, nieodwracalna utrata wzroku w przebiegu jaskry ma poważny wpływ na jakość życia i kondycję psychiczną chorego. Utrata funkcji widzenia osłabia jego zdolność wykonywania codziennych czynności, np. prowadzenia samochodu. 

Tylko wczesne wykrycie jaskry i wczesne rozpoczęcie leczenia daje szansę na powstrzymanie postępu choroby i zachowanie wzroku. Jaskra dotyka ludzi w każdym wieku, ale należy pamiętać, że są pewne czynniki, które sprzyjają zachorowaniu. Kluczowe są zatem regularne, specjalistyczne badania oczu, wykonywane u osób z grupy ryzyka przynajmniej raz w roku.

PRZECZYTAJ TAKŻE:

Jaskra nie boli, ale kradnie wzrok - wywiad z prof. dr hab. n. med. Iwoną Grabską-Liberek

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: dr n. med. Anna Zaleska-Żmijewska, Centrum Mikrochirurgii Oka LASER

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.