Jak skutecznie leczyć astmę ciężką?

KM
opublikowano: 06-05-2019, 14:46

Szacuje się, że w Polsce jest kilka tysięcy osób cierpiących na ciężką postać astmy, oporną na konwencjonalne terapie wziewne. Polscy pacjenci mogą bezpłatnie korzystać z najnowocześniejszych terapii biologicznych dostępnych w ramach programu lekowego, jednak objętych nim jest zaledwie ok. 750 chorych.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Astma oskrzelowa to jedna z najczęstszych chorób przewlekłych układu oddechowego. Problem astmy dotyczy ok. 5-10 proc. Polaków, przy czym zaledwie u około 30 proc. z nich choroba jest prawidłowo diagnozowana i leczona1. Grupa chorych na astmę nie jest jednorodna, a przebieg kliniczny i objawy tej choroby mogą być bardzo zmienne. Zdarza się, że astma przybiera postać ciężką, czyli oporną na leczenie. 

Według zaleceń GINA leki biologiczne w przypadkach najcięższej postaci astmy powinny być stosowane od razu, gdy nie sprawdza się podstawowy schemat leczenia, bez sięgania po doustne glikokortykosteroidy.
Zobacz więcej

Według zaleceń GINA leki biologiczne w przypadkach najcięższej postaci astmy powinny być stosowane od razu, gdy nie sprawdza się podstawowy schemat leczenia, bez sięgania po doustne glikokortykosteroidy. iStock

Do typowych objawów astmy, na którą cierpi aż 235 milionów ludzi na całym świecie2, należą duszność, świszczący oddech, uczucie ucisku w klatce piersiowej oraz kaszel o zmiennej częstości i nasileniu. Astmę ciężką, która dotyczy ok. 3,7 proc. całej populacji chorych3, rozpoznaje się w przypadku, gdy pomimo intensywnego leczenia nie udaje się uzyskać kontroli choroby, co w znacznym stopniu wpływa na jakość życia pacjenta i jego produktywność. Co gorsza, częste zaostrzenia choroby powodujące ogromne trudności w codziennym funkcjonowaniu, mogą doprowadzić nawet do śmierci chorego. Średnia liczba zgonów z powodu astmy w Polsce wynosi około 500 rocznie. Aż 38 proc. z nich dotyczy chorych w wieku produkcyjnym4

Leki biologiczne w terapii astmy ciężkiej

W leczeniu astmy ciężkiej nastąpił duży postęp. W tej chwili polscy pacjenci mogą bezpłatnie korzystać z najnowocześniejszych terapii biologicznych dostępnych w ramach programu lekowego, który od listopada 2017 roku funkcjonuje pod nazwą „Leczenie ciężkiej astmy alergicznej IgE-zależnej oraz ciężkiej astmy eozynofilowej”. Międzynarodowe standardy diagnostyki i leczenia wskazują, że w astmie ciężkiej leczeniem pierwszego wyboru po nieskutecznym leczeniu wziewnym powinny być właśnie leki biologiczne, a nie stosowane wcześniej glikokortykosteroidy systemowe, które wiążą się ze zwiększonym ryzykiem skutków ubocznych.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Ważna zmiana w wytycznych leczenia astmy - GINA 2019

W Polsce funkcjonuje aktualnie 50 ośrodków leczenia astmy ciężkiej5. Każdy lekarz spotykający się w swojej praktyce zawodowej z tą grupą pacjentów powinien wiedzieć, gdzie znajduje się najbliższy ośrodek leczenia i w razie potrzeby skierować tam pacjenta na konsultację.

Szacuje się, że w Polsce jest kilka tysięcy osób cierpiących na ciężką postać astmy. Tymczasem programem lekowym, umożliwiającym dostęp do nowoczesnej terapii biologicznej, objętych jest zaledwie ok. 750 pacjentów6.

"Dane pochodzące z innych krajów pokazują, że liczba zdiagnozowanych u nas chorych jest zdecydowanie zbyt mała. Nadal istnieje bardzo duża grupa pacjentów, którzy z różnych powodów nie mieli dotąd szansy na leczenie. Jeśli przyjąć, że 3,7 proc. tych chorych ma astmę ciężką, a do leczenia biologicznego kwalifikowałaby się połowa, to liczba pacjentów poddawanych terapii powinna się zbliżać do 7000. Tymczasem w Polsce jest ona znacznie niższa – najniższa wśród wszystkich krajów w Europie. Stanowi to istotny problem, który wymaga rozwiązania systemowego i należy podjąć wszelkie możliwe wysiłki, żeby to zmienić" - mówi dr n.med. Aleksandra Kucharczyk z Kliniki Chorób Wewnętrznych, Pneumonologii, Alergologii i Immunologii Klinicznej w Warszawie.

Powodów tego stanu rzeczy, zdaniem ekspertów, jest wiele. Przede wszystkim jest to konieczność ścisłego stosowania się do zapisów programu i brak możliwości zgłaszania wniosków ponadstandardowych. Dostęp pacjentów do terapii biologicznych jest też czasem utrudniony z uwagi na znaczną odległość od ośrodka lub brak współpracy lekarzy specjalistów z prowadzącymi program lekowy. Do tego dochodzą kwestie administracyjne i nadmierne obciążenie lekarza i pielęgniarki dokumentacją medyczną związaną z przyjęciem kolejnych pacjentów.

Wielu pacjentów chorych na astmę nieprawidłowo diagnozowanych i leczonych

Problemem jest także brak wiedzy o chorobie wśród samych pacjentów. Chociaż świadomość chorych na astmę systematycznie rośnie, to w dalszym ciągu jest ona niewystarczająca. Znaczna część pacjentów w ogóle nie wie o swojej chorobie lub jest nieprawidłowo diagnozowana i leczona7. Wynika to w głównej mierze z braku wiedzy na temat patomechanizmu i przebiegu astmy, ale także niewystarczającej edukacji dotyczącej nowych metod leczenia.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Diagnostyka kluczowym elementem postępowania u osób z alergią

"Tylko niewielu pacjentów, mimo pojawiających się codziennie objawów i częstych zaostrzeń wymagających leczenia systemowymi glikokortykosteroidami zgłasza się do specjalistycznych ośrodków prowadzących leczenie biologiczne. Wynika to w znacznym stopniu z nieprawidłowości na poziomie ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, niemniej sami pacjenci często nie mają świadomości, że istnieją obecnie nowoczesne, bezpieczne leki, które mogą im pomóc znacznie bardziej, niż stosowane w dalszym ciągu dość powszechnie sterydy ogólne, których przyjmowanie obarczone jest licznymi działaniami niepożądanymi. Leczenie biologiczne potrafi radykalnie zredukować objawy, przez co znacznie poprawia jakość życia pacjentów. Poprawa obserwowana w trakcie terapii biologicznych powinna skłaniać nas do częstszych prób stosowania tych terapii" – podsumowała dr n.med. Aleksandra Kucharczyk.

Bibliografia

1. Raport „Astma Ciężka. Sytuacja Pacjentów w Polsce”, Polska Federacja Stowarzyszeń Chorych na Astmę, Alergię i POChP, https://www.astma-alergia-pochp.pl/download/Raport_Astma_Ciezka_maj%202015.pdf (dostęp: kwiecień 2019)

2. World Health Organization, Asthma, http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs307/en/# (dostęp: kwiecień 2019)

3. Global Initiative for Asthma (GINA). What’s new in GINA 2019?, https://ginasthma.org/reports/ (dostęp: kwiecień 2019)

4. Raport „Koszty pośrednie astmy ciężkiej”, http://econmed.eu/pliki/koszty_posrednie_astmy_raport_EME_HTA_1.3.pdf, 2016, str. 37-38.

5. Lista ośrodków zajmujących się leczeniem astmy ciężkiej, https://www.mp.pl/pacjent/astma/astma-ciezka/mapa (dostęp: kwiecień 2019)

6. Liczba pacjentów: http://www.nfz.gov.pl/zarzadzenia-prezesa/uchwaly-rady-nfz/uchwala-nr-32019iii,6478.html 

UCHWAŁA Nr 3/2019/III RADY NARODOWEGO FUNDUSZU ZDROWIA z 15 marca 2019 r. w sprawie przyjęcia okresowego sprawozdania z działalności Narodowego Funduszu Zdrowia za IV kwartał 2018 r. (załącznik IV.3.2.szpitalne_programy_lekowe_jednostki_rozliczeniowe; program lekowy B.44)

7. Raport „Astma Ciężka. Sytuacja Pacjentów w Polsce”, Polska Federacja Stowarzyszeń Chorych na Astmę, Alergię i POChP, https://www.astma-alergia-pochp.pl/download/Raport_Astma_Ciezka_maj%202015.pdf (dostęp: kwiecień 2019)

POLECAMY TAKŻE: Astma - różne oblicza choroby i terapii

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: KM

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.