Jak się starzejemy?

Monika Wysocka
opublikowano: 05-03-2008, 00:00

Po raz pierwszy na szeroką skalę zbadana zostanie sytuacja ludzi starszych w Polsce. Według prognoz liczba seniorów będzie rosła. Wzrośnie też obciążenie systemu publicznych świadczeń zdrowotnych kosztami opieki nad tą grupą.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
"To szalenie ważne, że wreszcie zaczęto zwracać uwagę na to, iż polskie społeczeństwo się starzeje, bo przy ostatnich zmianach systemowych chyba trochę za bardzo pozazdrościliśmy Amerykanom kultu młodości" - mówi dr Małgorzata Mossakowska z Międzynarodowego Instytutu Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie, który jest koordynatorem projektu. Instytut koordynował wcześniej podobny program badania polskich stulatków (po raz pierwszy pisaliśmy o nim w PM nr 4/2001 r.). Kierownikiem programu PolSenior jest prof. Piotr Błędowski z SGH.

Wieloośrodkowe badanie

Na konkurs ogłoszony przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego wpłynęło 18 ofert. Do realizacji zakwalifikowano ostatecznie 6 projektów. Cztery z nich będą poświęcone badaniom epidemiologicznym ludzi starszych w całej Polsce (UM w Katowicach, prof. A Więcek, CM UJ - prof. T. Grodzicki, AM we Wrocławiu - prof. A. Milewicz oraz MIBMiK w Warszawie). Dwa mniejsze programy będą miały węższy charakter - naukowcy zajmą się badaniami dotyczącymi aktywności ruchowej, rekreacyjnej, turystycznej i sportowej ludzi starszych (AWF w Warszawie, prof. A. Dąbrowski) oraz aspektem architektoniczno-urbanistycznym, poddając analizie warunki mieszkaniowe ludzi starszych na Śląsku (U Katowice, prof. A. Bartoszek).
"W ten sposób powstał duży program, gromadzący ponad 40 ośrodków badawczych, bo każdy z sześciu, które wygrały konkurs, współpracuje z kilkoma lub kilkunastoma następnymi. Zaangażowanych jest wielu specjalistów z bardzo różnych dziedzin: od socjologów, psychologów, demografów, ekonomistów, po całą plejadę lekarzy - geriatrów, kardiologów, nefrologów, neurologów, epidemiologów oraz specjalistów z zakresu biologii molekularnej" - wyjaśnia dr Małgorzata Mossakowska.
Wcześniejsze projekty, takie jak "Polska starość" czy badanie "WOBASZ senior", dotyczyły znacznie węższego spektrum zagadnień. "Tym razem chodzi o zebranie jak najwięcej informacji - i ogólnych i szczegółowych - na temat stanu zdrowia i warunków życia osób starszych w Polsce, bo dotychczas brak jest szerokich i pogłębionych badań na ten temat" - mówi dr M. Mossakowska.

Badania ankietowe i pomiary

Na badania PolSenior przyznano w sumie 12 mln zł. "To niewiele, ponad połowa tego, o co wspólnie wnioskowaliśmy. Zakres badań jest ogromny, angażujący wiele osób. W tej sytuacji zbieranie danych musimy ograniczyć do dwóch trwających po godzinie wywiadów i do pobrania krwi" - mówi dr Małgorzata Mossakowska.
Przebadanych ma zostać prawie 6 tys. osób, po 850 w pięcioletnich kohortach wiekowych, począwszy od grupy 65-69 lat, a skończywszy na 90+ oraz grupa u progu starości (55-59 lat). Wszystkie te osoby będą odwiedzane przez specjalnie przeszkoloną pielęgniarkę lub ankietera, którzy wypełnią kwestionariusz dotyczący zagadnień medycznych i aspektów społeczno-ekonomicznych. Przeprowadzone zostaną także podstawowe pomiary (w tym antropometryczne, ciśnienia tętniczego krwi), pobierane będą też próbki krwi, w celu oznaczenia licznych parametrów laboratoryjnych oraz badań molekularnych.
"Część z tych badań to rutynowe analizy, mające na celu opis stanu zdrowia, inne zaś to nowoczesne techniki, wykorzystywane w badaniach naukowych na świecie" - tłumaczy dr M. Mossakowska. Korzyścią, jaką odniosą uczestnicy projektu, będą wyniki badań, których zakres jest znacznie szerszy niż profilaktycznych czy przesiewowych.

Prognoza na starość

Wszystkie dane zostaną wprowadzone do programu komputerowego. "Chcemy, by powstała jedna wspólna baza, w której zgromadzimy obszerny materiał złożony z dobrze opisanych pacjentów, wyników wszystkich przeprowadzonych badań i obserwacji. Zależy nam na tym, by wszyscy wykonawcy mogli korzystać ze zgromadzonych danych, by mogli w razie potrzeby i swoich zainteresowań sprawdzać wyniki pozostałych badań, porównywać wybrane dane, analizować je i wyciągnąć wnioski" - tłumaczy koordynator projektu.
Organizatorzy liczą na to, że dzięki zebranym danym możliwe będzie np. określenie potrzeb pielęgnacyjnych starzejącego się społeczeństwa, bo dzisiaj nikt nie wie, jakie one są, trudno więc cokolwiek prognozować. "Znamy jedynie sytuację tych, którzy trafiają do opieki społecznej lub umieszczeni są w zinstytucjonalizowanych placówkach. Natomiast jest mnóstwo starszych osób, którymi zajmują się sąsiadki, którym dzieci opłacają prywatną pomoc lub umieszczają w prywatnych domach opieki. O nich nie wiadomo właściwie nic. Pielęgniarki podczas wizyt będą pytały o to, kto im pomaga, a także o dostępność do opieki medycznej i współfinansowanie opieki zdrowotnej" - wymienia dr M. Mossakowska.
Wyniki trzyletnich badań zostaną udostępnione w postaci publikacji książkowej oraz w formie raportu adresowanego do polityków, w tym przede wszystkim do osób odpowiedzialnych za długookresową politykę zdrowotną państwa.

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Monika Wysocka

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.