Jak odciągać, przechowywać i podawać pokarm dziecku?

MM
opublikowano: 12-10-2013, 11:37

Ministerstwo Zdrowia wydało rekomendacje dotyczące higieny karmienia dzieci mlekiem kobiecym. Warto zapoznać się z wytycznymi postępowania, które obejmują zarówno warunki domowe, jak również szpitalne.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

1. Przed odciąganiem pokarmu matka powinna dokładnie umyć ręce i paznokcie (pod ciepłą, bieżącą wodą, używając mydła). Nie ma natomiast konieczności, by myła piersi przed każdym odciąganiem (nie istnieją dowody naukowe potwierdzające potrzebę takiego postępowania). Wystarczy zwykła dbałość o higienę całego ciała i codzienne mycie się pod bieżącą wodą. Nie ma dowodów na konieczność wylewania pierwszych mililitrów pokarmu.

2. Jeżeli dziecko urodziło się o czasie (czyli w tzw. terminie), to akcesoria i sprzęt do odciągania, przechowywania i podawania dziecku pokarmu należy dezynfekować:
-  w 1 miesiącu życia dziecka – przed każdym użyciem,
-  w 2 miesiącu życia dziecka – raz dziennie,
-  od 3 miesiąca życia dziecka – 2 do 3 razy w tygodniu.

Zalecenia dotyczące dezynfekcji opisane są w punkcie 4.

3. Jeżeli dziecko urodziło się przedwcześnie, to należy używać akcesoriów jednorazowych lub przeznaczonych do ograniczonej liczby użyć. Jeśli jest to niemożliwe i matka używa akcesoriów wielorazowego użytku, za każdym razem powinny one być zdezynfekowane tuż przed użyciem. Zalecenia dotyczące dezynfekcji są opisane w punkcie 4.

4. Sprzęt i akcesoria do odciągania, przechowywania i podawania pokarmu dziecku po każdym stosowaniu trzeba rozłożyć na części i dokładnie umyć. Należy je myć ciepłą wodą z płynem do mycia naczyń lub – jeśli pozwala na to producent sprzętu – w zmywarce w temperaturze 60°C. Następnie, po dokładnym wypłukaniu, trzeba je także zdezynfekować, tzn. wyparzyć wrzątkiem lub w kuchence mikrofalowej (w torebce do wyparzania). Po wysuszeniu, sprzęt do odciągania i podawania pokarmu dziecku powinien być przechowywany w czystych, wyparzonych i szczelnie zamykanych pojemnikach.

Akcesoria wielorazowe w warunkach szpitalnych, przed przekazaniem kolejnej matce powinny zostać wysterylizowane (sterylizacja w temp. 121 stopni Celsjusza powinna trwać 15 min., a w 134 stopniach Celsjusza – 3 min.). Jeżeli z akcesoriów korzysta jedna matka, sterylizuje się je z taką samą częstotliwością jak w warunkach domowych. W szczególnych sytuacjach matka może zostać poproszona przez personel medyczny o ich częstsze sterylizowanie – np. przed każdym odciąganiem pokarmu.

5. Miejsce, w którym matka odciąga pokarm, powinno spełniać podstawowe normy sanitarne. Nie należy odciągać pokarmu w toalecie (WC) ani w miejscach, w których nie ma dostępu do bieżącej wody. Zaleca się odciąganie pokarmu w miejscu przebywania dziecka (jeżeli jest to możliwe).

6. W szpitalu powinno być zorganizowane odpowiednie miejsce do mycia, dezynfekcji i przechowywania sprzętu i akcesoriów, a także gromadzenia pokarmu i przygotowywania go do podania dziecku. Miejsce to musi spełniać normy sanitarne. Szpital powinien zapewnić dostęp do bieżącej wody i odpowiednie wyposażenie (w zależności od potrzeb: chłodziarko-zamrażarka, mikrofalówka, podgrzewacz do butelek).

UWAGA! Zalecenia te dotyczą wyłącznie podawania dziecku mleka własnej matki. W przypadku oddziałów neonatologicznych realizujących program żywienia wcześniaków i dzieci chorych mlekiem kobiecym pozyskiwanym od innych matek, wskazane jest stosowanie odrębnych procedur.

PRZECHOWYWANIE POKARMU

1. Pojemniki do przechowywania i zamrażania pokarmu powinny być wykonane z tworzywa sztucznego dopuszczonego do kontaktu z żywnością, które jednocześnie nie zawiera bisfenolu A. Powinny być szczelnie zamykane. Butelki wielorazowe powinny nadawać się do sterylizacji, a przed użyciem powinny być biologicznie czyste. Butelki jednorazowe lub do ograniczonej liczby użyć również powinny być przed użyciem biologicznie czyste. Pomiędzy kolejnymi użyciami pojemniki powinny być więc dokładnie myte i dezynfekowane (np. przez kilkuminutowe wyparzenie we wrzątku) lub dokładnie myte, dezynfekowane i sterylizowane, w zależności od stanu zdrowia dziecka. Zalecenia dotyczące tej kwestii są opisane w punkcie: Odciąganie pokarmu w warunkach domowych i szpitalnych.

2. Pokarm należy przechowywać w pojemnikach, na których umieszczono informację o dacie i godzinie jego odciągnięcia. W warunkach szpitalnych na pojemniku z pokarmem należy umieścić informacje o dacie i godzinie odciągnięcia pokarmu oraz imię i nazwisko matki.

3. Można mieszać ze sobą porcje pokarmu odciągniętego w ciągu ostatnich 12 godzin, jeżeli zostały one uprzednio schłodzone do tej samej temperatury. Nie należy dolewać świeżo odciągniętego mleka do pokarmu, który został już wcześniej schłodzony.

4. Przygotowując porcje pokarmu dla dziecka, warto dostosować je do jego indywidualnych potrzeb. W pierwszych dniach życia dziecka są to naprawdę niewielkie ilości pokarmu (na jedno karmienie wystarcza kilka - kilkanaście mililitrów mleka kobiecego). Przygotowywanie małych porcji pokarmu jest szczególnie istotne w przypadku dzieci urodzonych przedwcześnie, gdyż stosowanie zbyt dużych pojemników może powodować istotne straty pokarmu. Podgrzane, a niezjedzone przez wcześniaka porcje pokarmu, trzeba wylać. Stosowanie zbyt dużych butelek może też skutkować fałszywymi wyobrażeniami o oczekiwanej ilości mleka, która jest potrzebna dziecku, i błędnym przekonaniem, że matka ma za mało pokarmu.

5. Do transportu pokarmu należy używać odpowiednich toreb chłodzących.

6. Do przechowywania pokarmu w zamkniętych pojemnikach w lodówce nie należy używać półek znajdujących się na jej drzwiach – umieszczony tam pokarm jest narażony na częste zmiany temperatury.

7. Raz rozmrożone mleko nie powinno być ponownie zamrażane.

8. Oddział szpitalny powinien być wyposażony w lodówkę z czujnikiem wzrostu temperatury i – najlepiej – z alternatywnym źródłem zasilania w razie awarii.

9. Należy stosować podane poniżej wytyczne dotyczące miejsca, temperatury i czasu przechowywania mleka. Należy też sprawdzić i – jeśli to możliwe – dostosować do tych wytycznych ustawienia sprzętu chłodniczego, w którym będzie przechowywany pokarm. Jeżeli nie ma możliwości dostosowania ustawień sprzętu chłodniczego, należy:

- sprawdzić jaką temperaturę chłodzenia i mrożenia zapewnia, a następnie
- dobrać właściwy czas przechowywania zgodnie z wytycznymi.

10. Jeśli mleko było przechowywane dłużej niż określono w wytycznych lub nie zostały zachowane warunki prawidłowego przechowywania – trzeba je wylać. Dziecku nie wolno podawać mleka, które było przechowywane niewłaściwie lub zbyt długo!


Wytyczne dotyczące przechowywania mleka odciągniętego przez matkę dla własnego dziecka

PRZYGOTOWANIE POKARMU (mleka matki) do podania dziecku

1. Świeży, odciągnięty tuż przed karmieniem pokarm nie wymaga podgrzewania - jest gotowy do podania dziecku.

2. Pokarm przechowywany w temperaturze pokojowej na ogół nie wymaga podgrzewania.

3. Pokarm przechowywany w lodówce trzeba podgrzać przez podaniem dziecku.

4. Zamrożony pokarm trzeba rozmrozić i podgrzać przed podaniem dziecku.

5. Pokarm można rozmrażać powoli, w jeden z trzech podanych poniżej sposobów. Można:
- wyjąć pojemnik z zamrożonym pokarmem i przełożyć go na 12 godzin do lodówki (ale nie na półkę na drzwiach!), a po 12 godzinach pozostawić na około godzinę w temperaturze pokojowej lub
- podgrzewać pojemnik z zamrożonym pokarmem, używając letniej wody lub
- użyć podgrzewacza do butelek.

6. Mleko można też rozmrażać szybko, pod strumieniem ciepłej wody lub w podgrzewaczach z opcją rozmrażania pokarmu. Rozmrożenie kilkudziesięciomililitrowej porcji trwa około 1 godziny.

7. Należy uważać, żeby woda używana do podgrzewania nie miała jakiegokolwiek bezpośredniego kontaktu z pokarmem.

8. Nigdy nie należy podawać dziecku mleka wyjętego bezpośrednio z lodówki. Mleko dla zdrowego noworodka nie może mieć temperatury niższej, niż pokojowa. Optymalną temperaturą jest 37°C.

9. Mleko, które jest rozmrażane w lodówce, może być w niej przechowywane do 24 godzin (licząc od momentu wyjęcia z zamrażalnika). W tym czasie powinno zostać podane do spożycia dziecku.

10. Mleko rozmrożone pod ciepłą wodą (lub ogrzane w inny sposób) może być przechowywane w temperaturze pokojowej do 4 godzin. W tym czasie może zostać podane do spożycia dziecku.

11. Należy podgrzewać taką porcję mleka, którą dziecko jest w stanie zjeść w trakcie jednego karmienia. Mleko podgrzane, ale niezjedzone przez dziecko, należy wylać.

12. Nigdy nie należy podgrzewać mleka matki:
- w kuchence mikrofalowej,
- na kuchence gazowej,
- na kuchence elektrycznej,
- w piekarniku

ponieważ niszczy to składniki odżywcze zawarte w pokarmie, które są potrzebne dziecku. Mleko podgrzane w ten sposób jest niezdatne do spożycia.

13. Nigdy nie należy gotować mleka matki. Gotowanie powoduje, że nieodwracalnie giną cenne składniki kobiecego pokarmu, które są potrzebne dziecku. Mleko podgrzane w ten sposób nie może być podawane dziecku.

14. Nigdy nie należy mieszać pokarmu rozmrożonego ze świeżym.

* wytyczne te nie stanowią wykładni prawnej



Aktualizacja: wrzesień 2013 r.

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: MM

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.