Jak obliczać wynagrodzenie lekarza za pracę w godzinach nadliczbowych

radca prawny Ewa Bicka, Kancelaria Prawna Filipek & Kamiński sp.k.
opublikowano: 07-05-2021, 15:25

Lekarze w szpitalu powiatowym, pracujący w pełnym wymiarze czasu pracy (7,35 godz.), faktycznie nie świadczą jej przez pełny okres z uwagi na pracę w ramach dyżuru medycznego i konieczność zapewnienia im odpoczynku po dyżurze. W związku z powyższym powstała wątpliwość, w jaki sposób obliczać wysokość wynagrodzenia tym lekarzom, biorąc pod uwagę faktyczne nieświadczenie pracy przez pełne 7,35 h z uwagi na pełnione dyżury — przedstawia problem czytelnik.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Zgodnie z art. 93 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej (u.d.l.), uwzględniając wyjątki wskazane w przepisach, co do zasady czas pracy lekarzy w przyjętym okresie rozliczeniowym nie może przekraczać 7 godzin 35 minut na dobę i przeciętnie 37 godzin 55 minut na tydzień w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy. Dodatkowo, pracownicy wykonujący zawód medyczny i posiadający wyższe wykształcenie, zatrudnieni w podmiocie leczniczym wykonującym działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne, mogą być zobowiązani do pełnienia w zakładzie leczniczym tego podmiotu dyżuru medycznego (art. 95 ust. 1 u.d.l.).

Według art. 95 ust. 5 u.d.l., do wynagrodzenia za pracę w ramach pełnienia dyżuru medycznego stosuje się odpowiednio przepisy art. 1511 § 1-3 k.p. dotyczące prawa do dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych. Zasadniczo za pracę w godzinach nadliczbowych, oprócz normalnego wynagrodzenia, przysługuje dodatek w wysokości 100 proc. wynagrodzenia w sytuacjach określonych w art. 1511 § 1 pkt 1 k.p. i art. 1511 § 2 k.p. oraz 50 proc. wynagrodzenia w sytuacjach opisanych w art. 1511 § 1 pkt 2 k.p.

Jak rozliczać godziny dyżuru medycznego - Stanowisko Sądu Najwyższego

Problematyczne jest jednak, jakie zasady stosować przy wypłacaniu wynagrodzenia lekarzom świadczącym dodatkowo pracę w ramach dyżuru, ale jednocześnie faktycznie nieświadczącym pracy w swoim podstawowym czasie pracy. Istnieje bowiem obowiązek zapewnienia im odpoczynku po dyżurze. Powyższe zagadnienie stanowiło wielokrotnie temat rozważań Sądu Najwyższego i powodowało rozbieżności w orzecznictwie. W związku z tym zagadnienie to zostało przekazane do rozpoznania powiększonemu składowi Sądu Najwyższego.

Zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 6 listopada 2014 r., wydaną w sprawie I PZP 2/14, godziny dyżuru medycznego planowane przez pracodawcę mogą dopełniać godziny pracy do obowiązującej lekarza przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy. Praca na dyżurze medycznym może być także planowana w zakresie powodującym przekroczenie przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy (zob. Kubot Z.: Dopełnienie normalnych godzin pracy godzinami dyżuru medycznego, PiZS 2014, nr 1, s. 14 oraz Kubot Z.: Kwalifikacje godzin pracy lekarzy pełniących dyżury medyczne, PiZS 2014, nr 6, s. 20).

Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, normalnymi godzinami pracy lekarza są wyznaczone mu w harmonogramie do przepracowania w ramach konkretnej doby (odpowiadające dobowej normie czasu pracy), a dyżurem medycznym ten czas, który przypada poza tak określonymi normalnymi godzinami pracy.

Obliczanie wynagrodzenia za pracę lekarza w godzinach nadliczbowych - podstawą jest rozliczenie tygodniowe, a nie dobowe

Z art. 95 ust. 4 ustawy o działalności leczniczej wynika, że planowanie pracy w ramach dyżuru medycznego jest związane z przeciętną tygodniową normą czasu pracy, a nie z normą dobową. Konsekwencją tego musi być stwierdzenie, że i rozliczanie czasu pracy w ramach pełnienia tego dyżuru musi odnosić się do przeciętnej tygodniowej normy czasu, a nie do normy dobowej. Należy to uwzględnić przy odpowiednim stosowaniu art. 1511 § 1-3 k.p. do obliczania wynagrodzenia za czas pełnienia dyżuru medycznego.

Wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych obejmuje dwa elementy:

  • normalne wynagrodzenie za pracę,
  • dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych (art. 1511 § 1 k.p.).

Za każdą godzinę pracy nadliczbowej pracownikowi należy więc przede wszystkim wypłacić jego normalną stawkę godzinową, stanowiącą dopłatę z tytułu świadczenia pracy w wymiarze wyższym niż pierwotnie ustalony. W tym zakresie wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych jest więc ekwiwalentem za pracę wykonywaną poza obowiązującą pracownika normą czasu pracy.

Prawo w medycynie
Newsletter przygotowywany przez radcę prawnego specjalizującego się w zagadnieniach prawa medycznego
ZAPISZ MNIE
×
Prawo w medycynie
Wysyłany raz w miesiącu
Newsletter przygotowywany przez radcę prawnego specjalizującego się w zagadnieniach prawa medycznego
ZAPISZ MNIE
Administratorem Twoich danych osobowych będzie Bonnier Business (Polska). Klauzula informacyjna w pełnej wersji dostępna jest tutaj

Takie normalne wynagrodzenie wraz z dodatkiem przysługuje więc lekarzowi za każdą godzinę dyżuru medycznego, przekraczającego obowiązującą go przeciętną tygodniową normę czasu pracy. Nie ma jednak podstaw do stwierdzenia, że identycznie powinno być obliczane wynagrodzenie za pracę w ramach dyżuru medycznego dopełniającego czas pracy do obowiązującej pracownika przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy. Za część dyżuru medycznego, która jedynie uzupełnia obowiązującą lekarza przeciętną tygodniową normę czasu pracy, otrzymuje on zatem normalne wynagrodzenie w stawce określonej umową.

Co przysługuje lekarzowi za „dopełniający” dyżur

Reasumując, w ocenie Sądu Najwyższego w składzie powiększonym, w świetle obowiązujących przepisów ustawy o działalności leczniczej (poprzednio ustawy o ZOZ w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2008 r.) nie ma możliwości stwierdzenia, że wyznaczenie dyżurów medycznych może doprowadzić do sytuacji wyłączenia możliwości „wykonywania pracy w pełnym wymiarze normalnego czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym”. Dopuszczalne jest bowiem dopełnienie dyżurem medycznym czasu pracy lekarza do obowiązującej go przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy.

Nie występuje więc problem nabycia prawa do wynagrodzenia „za czas nieprzepracowany w nominalnym czasie pracy”, lecz jedynie sposobu wynagradzania za pracę w ramach pełnienia dyżuru medycznego dopełniającego czas pracy lekarza do obowiązującej go przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy.

Sąd Najwyższy w składzie powiększonym, z przyczyn szczegółowo wyżej wskazanych, uznał, że za część dyżuru medycznego dopełniającą podstawowy czas pracy przysługują jedynie dodatki, przy odpowiednim stosowaniu do ich obliczania art. 1511 § 1-3 k.p. W orzecznictwie Sądu Najwyższego pojawiał się też pogląd odmienny, jednak ww. uchwała powiększonego składu Sądu Najwyższego wyjaśnia wątpliwości w tej kwestii.

Podsumowując, zgodnie z przeważającym orzecznictwem Sądu Najwyższego, w opisanym powyżej przypadku nie występuje zagadnienie „dodatku za stracony czas”. Pracownikowi przysługuje:

  • podstawowe wynagrodzenie za „normatywny czas pracy”,
  • dodatek z art. 1511 k.p. za godziny dyżuru „dopełniające normatywny czas pracy”
  • oraz normalne wynagrodzenie za godziny dyżuru poza „dopełnieniem normatywnego czasu pracy” wraz z dodatkiem do tego wynagrodzenia jak za godziny ponadwymiarowe.

Podstawa prawna:

  1. ustawa z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. 2020 r., poz. 1320, tekst jedn. z 30 lipca 2007 r. ze zm.);
  2. ustawa z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. 2020 r., poz. 295, tekst jedn. z 25 lutego 2020 r. ze zm.).

Źródło: Puls Medycyny

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.