Jak klasyfikować depresję?

dr n. biol. Marta Koton-Czarnecka
opublikowano: 16-06-2010, 00:00

Klasyfikowanie różnych podtypów depresji według obecnie obowiązujących kryteriów DSM-IV jest niewystarczające do zaplanowania skutecznego leczenia – twierdzą naukowcy z Beersheva Mental Health Center w Izraelu.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Dlatego na łamach czasopisma Psychotherapy and Psychosomatics zaproponowali nową klasyfikację zaburzeń depresyjnych, ich zdaniem bardziej przydatną w praktyce klinicznej. Wyróżnili 10 podtypów depresji:

 Depresja z lękiem (lęk depresyjny) – charakteryzuje się stałą tendencją do odczuwania lęku oraz małą odpornością na sytuacje stresowe.

 Ostra depresja – epizody stosunkowo dyskretnych objawów, które mogą się nieoczekiwanie nasilać, pomimo braku wyraźnego bodźca zaostrzającego objawy. Objawy mogą przerodzić się w intensywny ból psychogenny oraz powodować zahamowanie lub pobudzenie psychomotoryczne. Niektórzy badacze sugerują, aby dla tego podtypu depresji przyjąć termin „melancholia”.

 Depresja osoby dorosłej po przebytej w dzieciństwie traumie – u pacjentów narażonych w dzieciństwie na traumatyczne zdarzenia dochodzi do nieodwracalnych zmian neurobiologicznych, osłabiających ich odporność na wszelkie sytuacje stresowe. Uwrażliwienie osi przysadkowo-podwzgórzowo-nadnerczowej (HPA) zazwyczaj utrzymuje się przez całe życie.

 Depresyjna reakcja na stratę – ten rodzaj zaburzeń depresyjnych poprzedzony jest silną traumą, taką jak śmierć bliskiej osoby, rozwód, rozstanie, utrata pracy, wymuszona emigracja. Zdarza się, że objawy tego typu depresji są silniejsze niż w przypadku innych podtypów – smutek, apatia, bezsenność i pesymistyczny nastrój mogą utrzymywać się przez wiele miesięcy, a niekiedy lat.

 Depresja poporodowa – objawy pojawiają się w ciągu 3 miesięcy po porodzie. Jednym z czynników przyczyniających się do depresji poporodowej jest nagły spadek stężenia estradiolu i progesteronu, ale duże znaczenie mają też czynniki psychologiczne, np. brak wsparcia ze strony partnera czy nieplanowana ciąża.

 Depresja wieku podeszłego – pojawia się u osób starszych, które wcześniej nie wykazywały zaburzeń depresyjnych. Czynnikami ryzyka są choroby somatyczne: nadciśnienie, choroby serca, cukrzyca. Ten rodzaj depresji wyróżnia się stopniowym ubytkiem energii i zainteresowań oraz umiejętności radzenia sobie z różnymi sytuacjami, a niekiedy także pogorszeniem funkcji poznawczych.

 Depresja psychotyczna – przebiega z urojeniami, powoduje poważne problemy w pracy i życiu społecznym. U ponad połowy pacjentów z depresją psychotyczną występuje nadreaktywność osi HPA. W leczeniu wskazane jest łączne stosowanie leków przeciwdepresyjnych i neuroleptyków.

 Depresja atypowa – charakteryzuje się odwróceniem objawów, tzn. u pacjenta występuje wzmożona senność zamiast bezsenności, wzmożenie apetytu zamiast jego osłabienia oraz pogarszanie się samopoczucia wieczorem, podczas gdy w depresji typowej pacjenci gorzej czują się w godzinach rannych i przedpołudniowych.

 Depresja dwubiegunowa – zaburzenia depresyjne występujące u osoby, u której występują także epizody manii (nadmiernego pobudzenia emocjonalnego). Cechą charakterystyczną jest naprzemienne występowanie epizodów depresji i manii, przeplatanych okresami stabilności emocjonalnej i pozornego zdrowia.

 Depresja wtórna do uzależnienia lub choroby somatycznej – przyczyny: nadużywanie alkoholu, leków; stres związany z chorobą somatyczną, np. cukrzycą, nowotworem, chorobami autoimmunizacyjnymi. Leczenie tego typu depresji jest zazwyczaj trudne.

Zdaniem autorów tej klasyfikacji, badania kliniczne dotyczące terapii depresji powinny koncentrować się na leczeniu poszczególnych podtypów tej choroby. Włączanie do jednej dużej próby klinicznej pacjentów z różnymi postaciami depresji przynosi sprzeczne, niejednoznaczne rezultaty i wzmaga kontrowersje co do stosowania leków przeciwdepresyjnych.

Źródło: Psychotherapy and Psychosomatics 2010, 79: 131-135.

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: dr n. biol. Marta Koton-Czarnecka

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.