Jak dzieci z alergią funkcjonują w szkole?

oprac, maj
opublikowano: 17-12-2015, 21:00

Przewlekła choroba źle wpływa na proces edukacji. W różnych okresach chorobowych dziecko może mieć trudności z wypełnianiem obowiązków szkolnych. Stan zdrowia w okresie nasilania alergii utrudnia, a czasem wręcz uniemożliwia naukę w takim stopniu i zakresie, jak u zdrowych uczniów.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

 

Alergia dotyczy całego układu immunologicznego, który związany jest z układem nerwowym, również z mózgiem. Alergeny wraz z krwią docierają do mózgu i wywołują tam proces zapalny. Jednak, jak zauważa Danuta Myłek, „mózg nie swędzi, ale musi odreagować”, w związku z tym zapalenie to powoduje, oprócz bólu głowy, również zaburzenia psychoemocjonalne i zaburzenia zachowania .

Alergia, nadpobudliwość lub agresja

Biochemiczne skutki narażenia na alergeny objawiają się nadpobudliwością lub agresją. Dziecko może więc być niespokojne, nieuważne, kręcić się w ławce, co nie zawsze jest odbierane przez nauczycieli i innych uczniów ze zrozumieniem jako jeden ze skutków choroby. Zły stan zdrowia może spowodować zmiany w psychofizycznej dyspozycji do nauki i przyczynić się do: 

  • obniżenia poziomu sprawności intelektualnej, 
  • wolniejszego tempa pracy,
  • zaburzenia procesów psychicznych, w tym uwagi czy pamięci,  
  • zaburzenia koordynacji sensorycznej,
  • zwiększenia podatności na zmęczenie i znużenie.

Zaburzenia koncentracji mogą być wywoływane również przez objawy chorobowe, np. silnie swędzące wypryski na skórze, świąd nosa, łzawienie oczu, ból zranionej skóry czy ból głowy. Dziecko staje się ospałe, bierne, apatyczne. Choroba może osłabić aktywność dziecka, spowodować jego niechęć do wysiłku zarówno intelektualnego, jak i fizycznego.

Wiele dzieci z alergiami objawiającymi się bólami głowy i nieżytem górnych dróg oddechowych źle czuje się w szkole, odczuwając zmęczenie wielogodzinnym wysiłkiem i hałasem. Świąd skóry, dotkliwy szczególnie w nocy, nie pozwala spać, przyczyniając się do tego, że dziecko jest niewyspane i zmęczone, a to wywołuje frustrację i stres. Badania wykazały statystycznie większy poziom stresu szkolnego u dzieci z chorobą przewlekłą niż u dzieci zdrowych.

Częste nieobecności dziecka w szkole, związane z leczeniem, złym samopoczuciem czy zbyt dużą ilością alergenów w środowisku, mogą doprowadzić do trudnych do nadrobienia zaległości. Absencje w szkole powodują również ograniczenie doświadczeń edukacyjno-społecznych, jakie dziecko mogłoby zdobyć na lekcjach.

Leki a samopoczucie dziecka

Kolejnym czynnikiem wpływającym na funkcjonowanie dziecka jako ucznia jest terapia farmakologiczna. Leki nie pozostają obojętne dla samopoczucia dziecka. W sposób niekontrolowany mogą zmieniać nastrój, wywoływać drżenie mięśniowe, bóle głowy, duszność, zaburzenia rytmu serca i wiele innych objawów niekorzystnie wpływających na funkcjonowanie. Przez oddziaływanie na ośrodkowy układ nerwowy wpływają negatywnie na kondycję intelektualną. Powodują problemy z koncentracją, obniżenie sprawności analizy i syntezy, trudności w zakresie myślenia logicznego, zapamiętywania i motywacji do nauki szkolnej. Stwierdzono negatywny wpływ teofiliny, steroidów stosowanych doustnie oraz leków przeciwhistaminowych na procesy poznawcze i uczenie się. Leki przeciwhistaminowe mogą powodować:

  • obniżoną zdolność uczenia się,
  • zaburzenia pamięci i uwagi, 
  • opóźniony czas reakcji, 
  • upośledzenie koncentracji,
  • senność . 

Nie zaobserwowano natomiast takiego wpływu ze strony leków steroidowych wziewnych.

Ważne jest poinformowanie nauczycieli o ubocznych skutkach leków zażywanych przez dziecko i ich możliwym wpływie na jego procesy poznawcze. Warto zwrócić uwagę na to, że pylenie traw i innych roślin przypada na koniec roku szkolnego, kiedy uczniowie poprawiają oceny, zdają egzaminy końcowe. Wtedy sprawność fizyczna i koncentracja umysłowa dzieci z alergią wziewną, może być zmniejszona. O wpływie alergenów na procesy poznawcze uczniów oraz na ich wyniki w nauce świadczą wyniki badań przeprowadzone w USA. Okazało się, że po zastosowaniu leczenia pod kątem alergii, w tym przede wszystkim po włączeniu diety eliminacyjnej i unikaniu alergenów wziewnych, w większości przypadków osiągnięcia uczniów w nauce znacznie się poprawiły. Badania wykazały poprawę zdolności przyswajania wiedzy i wzrost IQ.

Warto wiedzieć

Pamiętaj: Dziecko z chorobą alergiczną może gorzej funkcjonować w szkole. Zarówno objawy chorobowe, jak i przyjmowane leki zaburzają proces uczenia się, obniżają koncentrację, powodują wolniejsze tempo pracy, znużenie, zmęczenie lub senność. Dziecko chore przymuszane do wysiłku przerastającego jego możliwości czuje się zmęczone nauką. Konieczne jest więc dostosowanie treści nauczania i metod pracy do aktualnych możliwości psychofizycznych dziecka z alergią. 

za publikacją: Dziecko przewlekle chore. Dostosowywanie warunków edukacyjnych dla dziecka z alergią", dr n. med. Marzena Gajewska, dr Teresa Lewandowska-Kidoń, dr Anna Witek, Ośrodek Rozwoju Edukacji, 2015. (ore.edu.pl)

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: oprac, maj

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.