Izolacja sprzyja domowym alergenom. Jak alergicy powinni dbać o swoje zdrowie w czasie pandemii?

Rozmawiała Ewa Kurzyńska
opublikowano: 21-04-2021, 14:45

„Warto doradzić pacjentom, jakie kroki należy podjąć, aby zmniejszyć narażenie na domowe alergeny, zwłaszcza roztocza kurzu domowego. Według danych Polskiego Towarzystwa Alergologicznego, są one najczęstszą przyczyną chorób alergicznych wśród Polaków” — wskazuje dr n. med. Marta Rachel, przedstawiając, jak w warunkach pandemicznych obostrzeń powinny dbać o swoje zdrowie osoby skłonne do uczuleń.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
O KIM MOWA

Dr n. med. Marta Rachel jest specjalistką w dziedzinie pediatrii, chorób płuc i alergologii, kierownikiem Kliniki Alergologii i Mukowiscydozy w Klinicznym Szpitalu Wojewódzkim nr 2 w Rzeszowie.

Pandemia i związane z nią okresy tzw. lockdownu sprawiły, że w ciągu minionego roku spędzaliśmy w domach znacznie więcej czasu niż zwykle. Czy u osób uczulonych na roztocza, sierść zwierząt czy zarodniki grzybów pleśniowych może oznaczać to nasilenie objawów?

Owszem. Izolacja wywołana np. kwarantanną, praca i nauka zdalna, okresy lockdownu — to wszystko oznacza dłuższe przebywanie w domu. Gdy spędza się więcej czasu w zamknięciu z powodu zagrożenia COVID-19, szczególnie ważna jest dobra jakość powietrza w pomieszczeniach. Warto uświadomić to pacjentom i doradzić im, jakie kroki należy podjąć, aby zmniejszyć narażenie na domowe alergeny, zwłaszcza roztocza kurzu domowego. Według danych Polskiego Towarzystwa Alergologicznego są one najczęstszą przyczyną chorób alergicznych wśród Polaków. Roztocza bytują w materacach, pościeli, dywanach, meblach tapicerowanych, pluszowych zabawkach, książkach. A objawy uczulenia na ich alergeny występują cały rok.

Do alergenów, które mogą być obecne w kurzu, zalicza się także: grzyby pleśniowe, sierść zwierząt, pyłki roślin, fragmenty ciał i odchody karaluchów. Wracając do roztoczy: w 1 g kurzu z materaca może znajdować się nawet 3000 osobników. Dlatego osoba uczulona powinna szczególnie dbać o łóżko i sypialnię. Pościel trzeba prać co tydzień w temperaturze powyżej 60 st. C, a poduszki i kołdrę — co 4-12 tygodni.

Co najmniej raz w tygodniu należy odkurzyć łóżko i materac odkurzaczem z filtrem wysokiej efektywności HEPA. Wskazane jest także zaopatrzyć się w pokrowce na materac i pościel wykonaną z tkanin barierowych, czyli o drobnej sieci oczek, które nie przepuszczają roztoczy i ich alergenów. Należy pamiętać o częstym wietrzeniu sypialni. To ważne tym bardziej, że w kurzu bytują również wirusy. Udowodniono, że zawieszone w powietrzu cząstki stałe, pochodzące ze źródła niezwiązanego z oddychaniem, mogą przenosić wirusy drogą powietrzną na podatnego żywiciela. W tym przypadku wirusy grypy i SARS-CoV-2.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Badanie koronawirusa SARS-CoV-2 w kurzu może pomóc kontrolować epidemię?

Jakie objawy powinny niepokoić?

Roztocza kurzu domowego są odpowiedzialne za: alergiczny nieżyt nosa, alergiczne zapalenie spojówek, wyprysk atopowy, astmę. Objawy tej alergii nasilają się w trakcie sprzątania, słania łóżka, dokuczają rano, po przebudzeniu. Najczęstsze objawy uczulenia na roztocza kurzu domowego to: uczucie zatkania nosa, odchrząkiwanie wydzieliny spływającej po tylnej ścianie gardła, osłabienie węchu, napady kichania, wodnisty katar, swędzenie nosa i gardła, zaczerwienienie, swędzenie i łzawienie oczu, świszczący oddech, kaszel, ucisk w klatce piersiowej, a nawet duszność. Ale to nie wszystko, bo w uczuleniu na roztocza kurzu domowego mogą wystąpić też: bóle głowy, zaburzenia snu i koncentracji, zmęczenie.

Nadeszła wiosna, okres intensywnego pylenia roślin. Jak różnicować objawy alergii i infekcji?

W czasie epidemii, przy braku powszechnego kontaktu pacjenta z lekarzem, podczas teleporady trudno jest odróżnić alergię od infekcji dróg oddechowych. Zwłaszcza u pacjentów, u których po raz pierwszy wystąpiły objawy uczulenia. Główne znaczenie różnicujące ma długotrwałość objawów. Stałe symptomy, mogące mieć związek z uczuleniem, zawsze powinny być niepokojące. Objawy ostre, wynikające z infekcji, znikają zwykle do 7-10 dni.

Warto zwrócić też uwagę, czy objawy są stałe, czy okresowe, np. występują tylko w domu, gdzie symptomy alergii nasilają się z powodu tzw. wewnętrznych wyzwalaczy. A na zewnątrz mogą się wyciszać, i odwrotnie (więcej o różnicowaniu objawów infekcji i alergii — patrz ramka). W przypadku osób uczulonych na pyłki pocieszające jest to, że alergicy, którzy noszą odpowiednio maseczkę (tzn. zakrywają nos i usta), są bardziej chronieni i objawy ze strony nosa będą minimalizowane.

Czy alergie zwiększają ryzyko zakażenia SARS-CoV-2 lub ciężkiego przebiegu COVID-19?

Nie, brak jest badań, które by potwierdzały taki związek. Wręcz odwrotnie, są prace naukowe, które podkreślają, że leki terapeutyczne i leki biologiczne stosowane w kontroli astmy mogą mieć pewne korzystne działanie farmakologiczne w zakażeniach COVID-19. Na podstawie modeli in vitro wykazano, że wziewne kortykosteroidy (same lub w połączeniu z lekami rozszerzającymi oskrzela) hamują replikację koronawirusa i produkcję cytokin. Nadal jednak potrzebujemy bardziej kompleksowej i dogłębnej analizy immunologicznej zakażenia SARS-CoV-2, także w kontekście przewlekłych chorób dróg oddechowych.

Z powodu pandemii często myjemy ręce preparatami na bazie alkoholu. Czy taka wszechobecna higienizacja, choć chroniąca przed patogenami, może nasilać uczulenia?

Może. Choć trzeba podkreślić, że właściwe mycie rąk to jeden z najlepszych sposobów zapobiegających przenoszeniu drobnoustrojów, także wirusa SARS-CoV-2 i nie należy rezygnować z tego zdrowego nawyku! Gdy mamy atopowe zapalenie skóry lub inny wyprysk, myjąc często dłonie doprowadzamy do wysuszenia i popękania wrażliwej skóry. Dodatkowo dochodzi do nasilonego swędzenia, bólu. W rzeczywistości bardzo ciężko jest chronić skórę, jednocześnie chroniąc się przed wirusami.

Z mojego doświadczenia wynika, że mycie rąk jest generalnie lepsze dla skóry niż środki do dezynfekcji rąk, zwłaszcza gdy zaraz po umyciu nakładamy nawilżający krem. Stosowanie kremów równoważy wysuszanie skóry, do którego dochodzi podczas mycia rąk. Po umyciu należy ręce osuszyć jednorazowym ręcznikiem papierowym lub chusteczką higieniczną. Nie trzeba pocierać dłoni do całkowitego wysuszenia, bo jest to traumatyczne dla skóry. Następnie należy nakładać krem na jeszcze wilgotne dłonie i palce. Czynności takie powinny być powtarzane, aby utrzymać barierę skórną i zapobiec nawrotom egzemy.

Pamiętajmy, że jednorazowe rękawiczki często mogą przenosić drobnoustroje, stąd sensowne jest częste ich zmienianie i częste mycie dłoni lub ich dezynfekcja. Lepiej myć ręce, zamiast mycia i dezynfekcji rękawiczek.

O czym szczególnie powinni pamiętać alergicy w czasie pandemii?

Ważne jest, by nie przestawać zażywać leków na alergię i/lub astmę z powodu koronawirusa. Należy utrzymywać dystans społeczny zgodnie z wytycznymi. Ważne jest noszenie maski na twarzy. Nie wpływa ona w żaden sposób na nasycenie organizmu tlenem, a jej noszenie może pomóc spowolnić rozprzestrzenianie się COVID-19. Co jeszcze? Myć często ręce, unikać skupisk ludzi. I pamiętajmy, że tylko od nas samych zależy nasza przyszłość.

Różnicowanie chorób układu oddechowego według objawów

ObjawyKoronawirus (COVID-19) objawy od lekkich do ciężkichPrzeziębienieGrypaSezonowa alergiaAstma
długość objawów7-25 dnimniej niż 14 dni7-14 dnikilka tygodnimogą zaczynać się bardzo szybko i trwać długo
kaszelzwykle (zazwyczaj suchy)zwykle (łagodny)zwykle (zazwyczaj suchy)rzadkozwykle (może być suchy, mokry, produktywny)
świszczący oddechnienienieniezwykle
dusznośćczasaminienieniezwykle
ciężkość w klatce piersiowejczasaminienieniezwykle
szybkie oddychanieczasaminienieniezwykle
kichanieniezwykleniezwyklenie
katar lub zatkany nosrzadkozwykleczasamizwyklezwykle
gorączkazwyklekrótki okreszwyklenienie
uczucie zmęczenia i osłabieniaczasamiczasamizwykleczasamiczasami
ból głowyczasamirzadkozwykleczasami (powiązany z bólem zatok)rzadko
ból gardłaczasamizwykleczasamiczasami (zwykle łagodny)nie
biegunka, nudności, wymiotyczasaminieczasaminienie
dreszczeczasaminieczasaminienie
utrata smaku i węchuczasamiczasamirzadkorzadkonie

Źródło: World Health Organization (WHO), Center for Disease Control and Prevention.

ZOBACZ TAKŻE: COVID-19, grypa, przeziębienie: porównanie objawów [praktyczne wskazówki dla lekarzy]

Źródło: Puls Medycyny

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.