Immunizacja obniża koszty opieki medycznej

Rozmawiał Krzysztof Jakubiak
opublikowano: 06-12-2017, 22:14

O efektywności izraelskiego programu immunizacji rozmawiamy ze specjalistą pediatrii i chorób zakaźnych dr. med. Davidem Greenbergiem z Izraela.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Jak realizowany jest izraelski program szczepień ochronnych?

Wyszczepialność w Izraelu sięga 98 proc. Niektóre szczepionki, np. przeciwko pneumokokom, są refundowane przez rząd i dostępne bezpłatnie w ośrodkach zdrowia matki i dziecka. Szczepienia wykonują pielęgniarki. Ministrowi zdrowia doradza specjalny komitet, w skład którego wchodzi ponad dwudziestu lekarzy specjalistów w zakresie chorób zakaźnych i zdrowia publicznego, pielęgniarek, epidemiologów, mikrobiologów, pediatrów, ekonomistów. Obecnie dyskutowanym tematem są szczepienia kobiet.

Czy koszt szczepionki jest ważnym czynnikiem jej wyboru?

Przy określaniu efektywności kosztowej szczepień należy wziąć pod uwagę też koszty pośrednie. Prowadziłem badania dotyczące występowania zapalenia płuc wśród dzieci poniżej 5. roku życia. Obserwowaliśmy pacjentów przez miesiąc po ich wyjściu ze szpitala — 25 proc. ciągle nie czuło się dobrze, a rodzice nie chodzili do pracy, ponieważ musieli się nimi opiekować. Koszty pośrednie okazały się dwa lub trzy razy wyższe. A należy je dodać do kosztu pobytu w szpitalu i cen leków. Zapalenie płuc jest chorobą bardzo istotną z punktu widzenia pediatrów, zwłaszcza w kontekście antybiotykoterapii i oporności na antybiotyki.

Mówiąc o kosztach, należy daną chorobę przeanalizować pod względem epidemiologicznym. Zapalenie płuc i zapalenie ucha środkowego to najważniejsze przyczyny zlecania antybiotykoterapii, a zarazem powstawania oporności na antybiotyki. Obecnie w Izraelu odnotowuje się o 60 proc. mniej zachorowań na zapalenie ucha środkowego, stosuje się zatem mniej antybiotyków, a spadek oporności na nie wynosi 90 proc. Przekłada się to na dużo łatwiejsze i tańsze leczenie wielu przypadków chorób dziecięcych.

Kto odpowiada za tworzenie wytycznych dotyczących programu szczepień?

Wspomniany komitet wykorzystuje informacje o rezultatach najnowszych badań prowadzonych na świecie, zwłaszcza w Europie i Ameryce Północnej. Wytyczne dotyczące programów szczepień i leczenia przygotowują stowarzyszenia lekarzy we współpracy z komitetem. Większość izraelskich wytycznych w zakresie szczepień jest sporządzona na podstawie tzw. czerwonej księgi Amerykańskiej Akademii Pediatrycznej. Korzystamy z zawartej w niej wiedzy, którą dostosowujemy do naszych potrzeb. W przypadku niektórych szczepionek jesteśmy światowymi pionierami, np. we wprowadzeniu szczepienia przeciwko wzw typu A.

Jaki program szczepień ochronnych dla dzieci stosujecie obecnie?

Zaczynamy już od okresu ciąży, szczepiąc kobiety ciężarne przeciwko tężcowi, zapaleniu wątroby i grypie. Tuż po urodzeniu noworodki są szczepione przeciwko wzw typu B. Kiedy dziecko ma 1 miesiąc, ponownie podajemy tę szczepionkę. W wieku 2 miesięcy dziecko otrzymuje szczepienie przeciw pneumokokom oraz innym chorobom, zgodnie z zaleceniami amerykańskimi. Szczepienia przeciw pneumokokom realizujemy według schematu 2+1 (w wieku 2 miesięcy, 4 miesięcy i 1 roku). Dzięki wysokiej wyszczepialności zmniejszyliśmy częstość występowania tych serotypów w populacji i nie ma potrzeby szczepień u dzieci w wieku 3 lat i starszych.

W Polsce dopiero niedawno wprowadzono obowiązkowe szczepienie dzieci przeciwko pneumokokom...

W Izraelu jej wdrożenie zajęło nam pewien czas. W 2009 roku zastosowano szczepionkę 7-walentną i byliśmy jednym z ostatnich krajów, które ją wprowadziły. Ale już jako jeden z pierwszych zastosowaliśmy rok później szczepionkę 13-walentną. Wybór szczepionki jest obecnie tematem szerokiej dyskusji. W naszym kraju od lat prowadzone są badania epidemiologiczne, więc doskonale znamy potrzeby i cele, jakie musimy osiągnąć w przypadku choroby zakaźnej, w szczególności zapalenia płuc. Na podstawie wielu badań, również tych prowadzonych w moim szpitalu, wykazano 50-procentowe zmniejszenie zachorowalności na zapalenie płuc wśród dzieci. Każdego roku możemy zapobiec co najmniej 5 tysiącom hospitalizacji dzieci poniżej 5. roku życia tylko dzięki zastosowaniu szczepionek 7-walentnych. A użycie szczepionek 13-walentnych pozwoliło osiągnąć jeszcze więcej, m.in. zmniejszyć zachorowalność na wirusowe zapalenie wątroby i leczenie antybiotykami. Obecnie wyszczepialność wynosi ponad 95 proc. i stosujemy wyłącznie szczepionkę 13-walentną. Decyzję tę podjęto w związku z występowaniem serotypu 19A, który wykazuje potencjał zastępowania innych serotypów, jest bardzo inwazyjny oraz przenosi oporność na antybiotyki.

Jakie są korzyści z programu szczepień ochronnych w Izraelu?

W ciągu 25 lat prowadzenia pozarządowych badań w 25 szpitalach przeanalizowaliśmy wszystkie inwazyjne choroby pneumokokowe w Izraelu. Wciąż trwające badanie prospektywne wskazuje, że po wdrożeniu szczepień uzyskano 95-procentowe zmniejszenie liczby serotypów objętych szczepieniem. O 55 proc. spadła liczba hospitalizacji z powodu zapalenia płuc, które jest główną przyczyną przyjęć do szpitala, a także najczęstszą przyczyną śmierci dzieci w wieku poniżej 5 lat. Dzięki prawie zupełnemu wyeliminowaniu serotypów objętych szczepieniem i przenoszących oporność zredukowaliśmy leczenie antybiotykami nawet o 50 proc. Obecnie w leczeniu zapalenia płuc i ucha środkowego możemy stosować amoksycylinę, która jest lekiem prostym i tanim. Zmieniło to cały system leczenia chorób dzieci i stosowane przez pediatrów schematy terapeutyczne. Również rodzice coraz rzadziej proszą lekarzy o przepisanie antybiotyku. Rozumieją, że znacznie korzystniejsze jest szczepienie.

 


O kim mowa: David Greenberg, MD, profesor pediatrii i chorób zakaźnych, dyrektor Oddziału Chorób Zakaźnych Wieku Dziecięcego, kierownik Kliniki Pediatrii w Uniwersyteckim Centrum Medycznym Soroka w Beer Szewie (Izrael).

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Rozmawiał Krzysztof Jakubiak

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.