Gruźlica w Polsce: wciąż niepokojące statystyki

Paweł Wernicki/PAP
29-03-2018, 12:39

W 2016 r. w Polsce odnotowano 6444 zachorowań na gruźlicę, czyli 16,8 na 100 tys. mieszkańców - to nadal więcej niż wynosi średnia dla Unii Europejskiej. Największą zapadalność na gruźlicę odnotowano wśród Polaków powyżej 44. roku życia. Chorują zwłaszcza mężczyźni. Na gruźlicę umiera w Polsce 3 razy więcej mężczyzn niż kobiet (w roku 2015 - zmarło 420 mężczyzn i 117 kobiet).

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Sytuację epidemiologiczną gruźlicy w Polsce podsumowali eksperci podczas zorganizowanej 26 marca 2018 r. w Warszawie konferencji z okazji obchodzonego w 24 marca Światowego Dnia Gruźlicy.

„Mówiąc skrótowo, sytuacja nie jest zła. Chociaż jest gorsza niż w wielu krajach Europy Zachodniej” - powiedziała PAP prof. Maria Korzeniewska–Koseła, kierownik Zakładu Epidemiologii i Organizacji Walki z Gruźlicą Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie.

"Zapadalność jest stale wyższa niż na Zachodzie, ale mamy z kolei mniej gruźlicy wielolekoopornej, mniej gruźlicy dziecięcej. Nie da się szybko zmniejszyć całkowitej zapadalności. Po wojnie większa część społeczeństwa była zakażona prątkiem gruźlicy, chorowała i zakażała innych, ale sytuacja stale się polepsza, trend jest spadkowy" - dodała.

Gruźlica w Polsce - statystyki

Jak podano na konferencji, w Polsce zapadalność na potwierdzoną bakteriologicznie gruźlicę wszystkich postaci była w roku 2016 minimalnie wyższa niż w poprzednim (16,8 w porównaniu z 16,7 na 100 000 mieszkańców) i w sumie odnotowano 6444 zachorowań na gruźlicę. To nadal więcej niż wynosi średnia dla Unii Europejskiej. Zgodnie z definicją Europejskiego Centrum do Spraw Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) taką zapadalność – mniej niż 20 zachorowań na 100 tys. ludności, określa się jako niską. Jednak dopiero przy zapadalności poniżej 10 osób na 100 tys. można mówić o zbliżaniu się do fazy eliminacji choroby.

Natomiast odsetek dzieci wśród chorych na gruźlicę oraz odsetek zakażonych HIV i przypadków lekoopornej gruźlicy MDR-TB jest w Polsce niższy od przeciętnej w UE (w przypadku dzieci ponaddwukrotnie).

Największą zapadalność na gruźlicę odnotowano wśród Polaków powyżej 44. roku życia – około 27 przypadków na 100 000. Chorują zwłaszcza mężczyźni (69,2 proc. zachorowań). Na gruźlicę umiera w Polsce 3 razy więcej mężczyzn niż kobiet (w roku 2015 - zmarło 420 mężczyzn i 117 kobiet).

Szczególnie wysoka zapadalność na gruźlicę jest w województwie mazowieckim (24,3 na 100 000).

W roku 2016 cudzoziemcy stanowili 1,4 proc. ogółu chorych na gruźlicę w Polsce (92 osoby, z czego 5 dzieci). Były to osoby pochodzące z 30 krajów świata.

Na wielolekooporną gruźlicę MDR-TB chorowało w Polsce 46 osób - z tego 10 cudzoziemców.

Gruźlica na świecie - statystyki

Jak szacuje Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), w roku 2016 na świecie zachorowało na gruźlicę 10,4 mln osób, w tym milion dzieci do lat 14. 65 proc. chorych stanowili mężczyźni.

Co dziesiąty chory na gruźlicę na świecie jest zakażony HIV (aż 74 proc. osób w takiej sytuacji to mieszkańcy Afryki).

Gruźlica jest jedną z najczęstszych przyczyn zgonów. W roku 2016 z jej powodu zmarło 1,3 mln osób niezakażonych HIV oraz 374 000 chorych zakażonych HIV. Więcej niż połowa nowych chorych to mieszkańcy pięciu krajów: Indii, Indonezji, Chin, Filipin i Pakistanu. W większości najbogatszych krajów świata zapadalność na gruźlicę jest niska - poniżej 10 zachorowań na 100 000 ludności.

Natomiast są kraje, w których szacowana zapadalność sięga 500 przypadków na 100 000 ludności - to między innymi Korea Północna, Mozambik oraz Republika Południowej Afryki.

Gruźlica wielolekooporna - statystyki

Szczególnym zagrożeniem jest gruźlica wielolekooporna (multidrug resisitant tuberculosi-MDR-TB). Wywołują ją prątki oporne na dwa główne leki – izoniazd oraz ryfampicynę. Według WHO w roku 2016 zachorowań na MDR-TB było około 490 000. Część chorych ma gruźlicę wielolekooporną z rozszerzoną opornością (extensively resistant tuberculosis- XDR-TB). Niemal połowa chorych na MDR-TB mieszka w Chinach, Indiach i Rosji. Najwyższe odsetki osób z MDR-TB wśród ogółu chorych na gruźlicę stwierdza się w krajach należących w przeszłości do ZSRR. Na przykład na Białorusi MDR-TB stanowi około połowy wszystkich zachorowań (47,8 proc. przy zapadalności 38 na 100 000). Podobnie jest w Rosji (44, 8 proc. zakażonych MDR-TB przy 84,1 zachorowań na 100 000) oraz na Ukrainie (28,6 proc. zakażonych MDR-TB przy 76,7 zachorowań na 100 000).

Obecni na konferencji eksperci wyrazili opinię, że zwłaszcza w przypadku gruźlicy MDR-TB leczenie powinno być przymusowe – wielu pacjentów nie chce się leczyć i może zakażać.

24 marca - Światowy Dzień Gruźlicy

Światowy Dzień Gruźlicy obchodzony jest 24 marca – dla upamiętnienia dnia, w którym niemiecki mikrobiolog Robert Koch (1843-1910) ogłosił odkrycie prątka gruźlicy. Tegoroczne przesłanie Światowego Dnia Gruźlicy to „Wanted: Leaders for a TB-free world” - Poszukiwani: przewodnicy do świata wolnego od gruźlicy. Wstępnym celem wyznaczonym krajom świata przez WHO jest zmniejszenie do roku 2035 liczby zgonów z powodu gruźlicy o 95 proc., zaś zapadalności na gruźlicę – o 90 proc. (w porównaniu z rokiem 2015).

Gruźlica to choroba zakaźna, wywoływana przez prątki Mycobacterium tuberculosis. Gruźlicą można się zakazić poprzez bliski kontakt, na przykład długotrwałe przebywanie w pomieszczeniu z osobą, która kaszle, odksztusza, mówi lub głośno się śmieje. Wyniki leczenia chorych na gruźlicę wielolekooporną są złe, zwłaszcza przy kolejnym zachorowaniu na tę postać.

Chociaż gruźlica najczęściej umiejscawia się w płucach, może zajmować także inne narządy. U osób z zaburzeniami odporności zdarzają się rozsiane postacie gruźlicy. 

Oprócz obniżonej odporności zachorowaniu sprzyjają między innymi palenie papierosów, niedożywienie oraz cukrzyca. (PAP)

CZYTAJ TAKŻE:

>> Nowy sposób na gruźlicę

>> Dlaczego palenie zwiększa ryzyko rozwoju gruźlicy?

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Paweł Wernicki/PAP

Puls Medycyny
Choroby zakaźne / Gruźlica w Polsce: wciąż niepokojące statystyki
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.