Gdynia stawia na profilaktykę zdrowia psychicznego

Marta Koton-Czarnecka
opublikowano: 10-06-2009, 00:00

Już od czterech lat w Gdyni realizowany jest samorządowy program profilaktyczny, którego celem jest wyłonienie i specjalistyczna opieka nad osobami dotychczas nieleczonymi w poradni zdrowia psychicznego, a których zachowanie (np. izolacja czy utrudniony kontakt z otoczeniem) budzi podejrzenie schorzenia psychicznego. Ponieważ gdyński program dotyczy obszarów zdrowia dotychczas zaniedbywanych i mocno niedofinansowanych, jury konkursu Złoty Skalpel 2008 postanowiło uhonorować go Nagrodą Specjalną. 28 maja br. w imieniu władz samorządowych oraz dwóch poradni zdrowia psychicznego nagrodę za innowacyjność odebrała Ewa Łowkiel, wiceprezydent Gdyni.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
"Program promocji i profilaktyki zdrowia psychicznego zgłoszony do konkursu Złoty Skalpel przez Urząd Miasta Gdyni jest bardzo ważny ze względów społecznych, skierowany jest bowiem do osób, które wskutek schorzenia psychicznego są wyalienowane i często pozostają bez właściwej opieki - mówi prof. Krzysztof Strojek, konsultant krajowy w dziedzinie diabetologii, jeden z jurorów konkursu. - Program zasługuje na uhonorowanie, gdyż pokazuje, jak dużą rolę w organizacji opieki zdrowotnej może odgrywać lokalny samorząd".

Gminna inicjatywa

Nowelizacja ustawy o ochronie zdrowia psychicznego z 23 lipca 2008 roku zobowiązała samorządy powiatów i gmin do promocji zdrowia psychicznego, zapobiegania schorzeniom psychicznym oraz zapewnienia osobom z zaburzeniami psychicznymi wielostronnej, zintegrowanej pomocy zdrowotnej i innych form pomocy niezbędnych do życia w społeczeństwie. Samorząd Gdyni wyprzedził rządowe działania i zainicjował program promocji i profilaktyki zdrowia psychicznego już w 2005 roku.

W drodze konkursu ofert do realizacji programu profilaktycznego zaproszono dwóch świadczeniodawców gwarantujących porady psychologa klinicznego, terapię prowadzoną przez lekarza psychiatrę oraz opiekę pielęgniarki psychiatrycznej - NZOZ Centrum Zdrowia Psychicznego i NZOZ Przychodnię Orłowo. Osoby z podejrzeniem zaburzeń psychicznych zgłaszane są do programu przez rodzinę, pracowników ochrony zdrowia, pracowników socjalnych oraz Gminną Komisję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Po wyrażeniu pisemnej zgody na kontakt z lekarzem psychiatrą, pacjent zostaje poddany wstępnym psychiatryczno-psychologicznym badaniom diagnostycznym, a następnie na ich podstawie ustalany jest indywidualny harmonogram działań terapeutycznych.

W 2008 roku w programie wzięło udział 211 osób. Wszystkie skorzystały z badań diagnostycznych, a 91 pacjentów także z terapii odbywającej się w warunkach domowych. W zależności od potrzeb prowadzona jest terapia interwencyjna, podtrzymująca lub wzmacniająca, niekiedy przepisywane są środki farmakologiczne. W procesie terapii aktywnie uczestniczą bliscy pacjenta. Regularne wizyty domowe pracowników ochrony zdrowia motywują chorych do leczenia w warunkach domowych oraz kontynuacji leczenia ambulatoryjnego. Dla każdego uczestnika programu prowadzona jest odrębna dokumentacja medyczna. Świadczeniodawcy prowadzą również ewidencję wszystkich zgłoszeń oraz wizyt pacjentów z podejrzeniem schorzeń psychicznych, którzy nie zdecydowali się na udział w programie, co pozwala na określenie ich "gotowości do udzielenia porady u pacjenta".

"Dzięki ułatwieniu dostępu do diagnostyki i specjalistycznej terapii, program finansowany przez naszą gminę pozwala zahamować postęp choroby psychicznej, ograniczyć jej powikłania i zapobiec konsekwencjom" - mówi Ewa Łowkiel, wiceprezydent Gdyni nadzorująca realizację programu promocji i profilaktyki zdrowia psychicznego.

Tanio i efektywnie

Nagrodzony za innowacyjność program profilaktyczny jest najtańszym spośród kilkunastu finansowanych przez gminę Gdynia. W 2008 roku na realizację programu wydano 51 tys. zł. Koszt pełnej usługi w przeliczeniu na jednego pacjenta wyniósł 461,25 zł. Na kwotę tę składały się koszty gotowości poradni do udzielenia świadczenia (30,75 zł), wstępne badania diagnostyczne (123 zł) oraz działania terapeutyczne (307,50 zł).

Dodatkowym, ale równie istotnym celem programu jest zmiana społecznego postrzegania chorych z zaburzeniami psychicznymi i edukacja zdrowotna mieszkańców miasta.
"Przewidujemy, że program będzie kontynuowany w kolejnych latach. Tylko działania długofalowe, polegające na wieloletniej realizacji programu mogą spowodować zwiększenie świadomości społeczeństwa i przyczynić się do poprawy funkcjonowania w środowisku osób z zaburzeniami psychicznymi" - uważa Ewa Łowkiel.
Zaletą gdyńskiego programu jest to, że można go zastosować wszędzie tam, gdzie jest możliwość nawiązania współpracy ze specjalistami z zakresu psychiatrii. Organizatorem takiego lub podobnego programu może być w zasadzie każda jednostka samorządu terytorialnego.

"Projekt zgłoszony przez gminę Gdynia jest szczególnie bliski mojemu sercu. Cieszę się, że władze miasta zadały sobie trud zgłoszenia programu profilaktycznego do konkursu organizowanego przez Puls Medycyny, przez co zwróciły uwagę na często niedoceniany udział samorządów lokalnych w opiece zdrowotnej w Polsce" - zaznacza dr Joanna Zabielska-Cieciuch, kierownik NZOZ Przychodnia Rodzinna w Białymstoku, członek jury konkursu Złoty Skalpel 2008.

Także w tym roku gdyński program cieszy się dużym zainteresowaniem ze strony pacjentów. "To jest świetny projekt. Mamy bardzo dużo zgłoszeń, już wiadomo, że będziemy potrzebowali więcej pieniędzy" - mówi psycholog Maria Skodowska, która współpracuje z NZOZ Przychodnia Orłowo.


Laureaci Nagrody Specjalnej
Nagroda Specjalna konkursu Złoty Skalpel 2008 na wybitnego innowatora w polskiej ochronie zdrowia za program promocji i profilaktyki zdrowia psychicznego została przyznana:
- Gminie Gdynia;
- NZOZ Centrum Zdrowia Psychicznego, w którym pracują: Elżbieta Bielaszewska - specjalista psychiatra dzieci i młodzieży, prezes zarządu; Małgorzata Sulewska, Ewa Staszewska, Maria Świetlik-Urbanek - specjaliści psychiatrzy; Katarzyna Niski - specjalista psychologii klinicznej, psychoterapeuta; Agnieszka Karłowska - psycholog, terapeuta rodzinny; Wiesława Król - licencjonowana pielęgniarka psychiatryczna;
- NZOZ Przychodnia Orłowo, w której za realizację programu odpowiadają: Małgorzata Litwińska-Roszak, lekarz, prezes zarządu; Piotr Wrześniewski - lekarz psychiatra; Maria Skodowska - psycholog.

Same plusy
Gminny program promocji i profilaktyki zdrowia psychicznego zapewnił:
- zwiększenie dostępu do świadczeń specjalistycznych;
- wczesne wykrywanie schorzeń psychicznych i szybkie włączenie terapii;
- zapobieganie nawrotom chorób psychicznych, wydłużenie czasu remisji;
- poprawę relacji interpersonalnych w rodzinie i środowisku;
- edukację zdrowotną środowisk domowych i lokalnych, inne postrzeganie chorych z zaburzeniami psychicznymi;

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Marta Koton-Czarnecka

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.