Europejski Tydzień Szczepień w 2019 r. poświęcony osobom, które wspierają szczepienia

Iwona Kazimierska
opublikowano: 25-04-2019, 11:46

Od 24 do 30 kwietnia obchodzony jest Europejski Tydzień Szczepień (European Immunization Week, EIW). W 2019 roku motywem przewodnim są hasła: „Poznaj i udostępnij fakty na temat szczepień” oraz „Bohaterowie szczepień”.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

W tym roku Europejski Tydzień Szczepień jest okazją do podkreślenia roli osób, które w różny sposób na co dzień umożliwiają i wspierają szczepienia. Nazwano ich bohaterami szczepień. Do grona bohaterów szczepień zaliczeni zostali:

  • naukowcy, którzy opracowują bezpieczne i skuteczne szczepionki,
  • pracownicy ochrony zdrowia, którzy są wiarygodnym źródłem informacji na temat szczepień dla swoich pacjentów,
  • rodzice, którzy decydując się na szczepienia swoich dzieci, chronią również tych, których nie można zaszczepić,
  • decydenci, których działania zapewniają jak najszerszy dostęp do szczepień
  • oraz każdy kto poszukuje i udostępnia oparte na faktach naukowych informacje na temat szczepień.

Prawie 20 mln dzieci na świecie nie jest szczepionych

„Szczepionki przez wielu ekspertów są uważane za największy sukces medycyny w historii ludzkości ze względu na swoją skuteczność oraz efektywność kosztową. Szczepionki są jedynym skutecznym narzędziem w zmaganiach z niebezpiecznymi chorobami zakaźnymi. Dzięki szczepieniom udało się skutecznie wyeliminować lub zmniejszyć liczbę zachorowań na wiele śmiertelnych chorób takich jak błonica, odra, polio, gruźlica. Niestety niechronionych (nieszczepionych) jest jeszcze prawie 20 mln dzieci na świecie” – mówi dr n. med. Alicja Karney, kierownik Oddziału Hospitalizacji Jednego Dnia w Instytucie Matki i Dziecka w Warszawie, z Fundacji IMiD w Warszawie.

Twarde fakty dotyczące szczepień

Do 1963 r. odra powodowała ok. 2,6 mln zgonów na świecie, dzięki szczepieniom w latach 2000-2017 liczba ta spadła o 80 proc. Przed wprowadzeniem szczepień przeciw odrze w dzieciństwie chorowała prawie każda osoba. Epidemie występowały co 2-3 lata. W Polsce przed wprowadzeniem szczepień przeciw odrze (lata 1955-1974) liczba rejestrowanych przypadków kształtowała się od 70 tys. do 130 tys. w latach pomiędzy epidemiami oraz od 135 tys. do 200 tys. w latach epidemicznych. Umierało 200-300 dzieci, a tysiące miało ciężkie powikłania wymagające długotrwałej hospitalizacji. Skuteczność szczepienia po podaniu dwóch dawek szczepionki wynosi 98-99 proc., utrzymuje się do końca życia. Szczepionka typu MMR jest szczepionką bezpieczną.

ZOBACZ TAKŻE: 10 mitów na temat szczepionek MMR

Odra groźna nie tylko dla dzieci. Przebieg odry u dorosłych może być jeszcze cięższy

Świat jest bliski wyeliminowania polio - dzięki szczepieniom liczba zachorowań spadła z 350 tys. w 1988 r. do zaledwie 33 w 2018 r. Od ponad 40 lat nie ma zachorowań na poliomyelitis w Polsce. Dopóki istnieją zachorowania gdzieś na świecie, konieczne jest kontynuowanie szczepień aby nie dopuścić do nawrotu choroby.

W 1980 r. tylko troje na 10 dzieci otrzymywało pierwszą dawkę szczepionki przeciw błonicy-tężczcowi-krztuścowi (DTP). Obecnie chronionych jest nią 85 proc. dzieci na świecie. Przed wprowadzeniem masowych szczepień w 1960 r. krztusiec był częstą przyczyną zgonów u dzieci poniżej 1. roku życia. W kolejnych latach liczba zachorowań zmniejszyła się ponad 100-krotnie. Od połowy lat 90. ubiegłego wieku, także w krajach stosujących masowe szczepienia, obserwuje się wzrost zachorowań na tę chorobę, szczególnie u starszych dzieci oraz dorosłych. Obecnie w Polsce każdego roku rejestruje się ok. 5-7 tys. zachorowań na krztusiec. Dzieje się tak, ponieważ odporność poszczepienna zmniejsza się z upływem czasu, dlatego konieczne są dawki przypominające szczepionki.

ZOBACZ TAKŻE: Krztusiec nie daje o sobie zapomnieć - dorosły wiek nie zwalnia z profilaktyki krztuśca

Szczepienie przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) może zapobiec do 90 proc. przypadków raka szyjki macicy. W 2008 r. w Szkocji wprowadzono powszechne szczepienie przeciwko HPV szczepionką dwuwalentną (HPV-2), którą stosowano do 2012 r. Szczepieniami objęto dziewczęta w wieku 12-13 lat, dodatkowo przez 3 lata prowadzono szczepienia wychwytujące dziewcząt do ukończenia 18. roku życia. Wskaźnik wyszczepialności grup wiekowych uprawnionych do szczepień wychwytujących wyniósł ok. 65 proc., natomiast w grupach objętych rutynowym szczepieniem przekraczał 85 proc. W badaniu przekrojowym opublikowanym w 2017 r. oceniającym efekty programu szczepień w Szkocji stwierdzono zmniejszenie ryzyka zakażeń HPV 16 i 18 o 89,1% oraz zmniejszenie ryzyka zakażenia HPV 31, 33 i 45 (ochrona krzyżowa) o 79-93,8 proc.

Dotychczas 37 z 53 krajów w europejskim Regionie WHO wprowadziło powszechne programy szczepień przeciw HPV. Szczepienia dziewcząt pośrednio ograniczają też zakażenia HPV u chłopców. Niektóre kraje realizują programy szczepień przeciw HPV dla wszystkich nastolatków, dziewcząt i chłopców.

ZOBACZ TAKŻE: Badania - szczepionka przeciw HPV bezpieczna i skuteczna

Szczepionka WZW B jest skuteczna w 95 proc. w zapobieganiu zakażenia i rozwoju przewlekłego zapalenia i raka wątroby. W Polsce liczba zachorowań na WZW B obniżyła się znacząco na przestrzeni ostatnich lat. Na początku lat 80. rozpoznawano objawy WZW B u 45 osób na 100 tys. mieszkańców. Aktualnie liczba nowych zgłoszeń waha się w zakresie cztery-dziewięć na 100 tys. mieszkańców, uwzględniając zakażenia HBV. Poprawa sytuacji epidemiologicznej wynika przede wszystkim z powszechnego stosowania sterylizacji sprzętu w medycynie i kosmetologii oraz powszechnych szczepień małych dzieci. W 2016 r. odnotowano 50 przypadków ostrego WZW B i 3 756 nowo rozpoznanych przypadków przewlekłego WZW B (a więc często zakażeń nabytych wiele lat wcześniej).

Źródło: Dane WHO, PZH Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego.

Edukacji na temat szczepień nigdy za dużo

Znani, szanowani i lubiani lekarze nagrali audiobook dla dzieci „Przygody Dzielnego Niedźwiadka Szczepana”, dzięki któremu najmłodsi mogą dowiedzieć się, jak działają szczepienia i dlaczego są niezbędne do zachowania zdrowia.

„Edukacji nigdy za dużo. Naszym obowiązkiem, jako lekarzy, jest rozmawiać z rodzicami, odpowiadać na ich pytania i wątpliwości dotyczące szczepień, rozumieć, iż pytania wynikają nie tylko z obaw, ale czasem i nieprawdziwych informacji, jakie można przeczytać w Internecie. Kontestowanie szczepień nie ma żadnych podstaw naukowych. Lekarze pediatrzy oraz neonatolodzy, którzy najczęściej szczepią, zasługują na zaufanie, ponieważ mają rozległą i najnowszą wiedzę na ten temat. Pamiętajmy, że szczepienia nie tylko pozwalają uchronić się przed chorobami osobie zaszczepionej, ale także, dzięki odporności populacyjnej, chronią innych, którzy z powodu wieku lub chorób nie mogą być zaszczepieni” – mówi prof. Andrzej Matyja, prezes Naczelnej Rady Lekarskiej.

Audiobook można znaleźć na stronie: www.zaszczepsiewiedza.pl/bajka-dla-dzieci.

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Iwona Kazimierska

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.