Cholina - funkcje w organizmie, dzienne zapotrzebowanie

oprac. maj
opublikowano: 19-02-2016, 09:15

Cholina to substancja, o którą powinny zadbać w diecie zwłaszcza kobiety w ciąży, ma bowiem udokumentowany korzystny wpływ na zdrowie płodu. Rekomendowane dzienne spożycie choliny to 450 mg dla kobiet w ciąży oraz 550 mg choliny na dobę dla kobiet karmiących piersią.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Cholina należy do związków chemicznych o potencjale epigenetycznym, tzn. takich, które ze względu na możliwość modulowania aktywności genów mają udokumentowany długofalowy korzystny wpływ na zdrowie zarówno matki, jak i płodu. Poza choliną taki potencjał mają również: kwas foliowy, kwas dokozaheksaenowy (DHA - kwas tłuszczowy z grupy omega-3), witaminy z grupy B oraz selen.

Zobacz więcej

Pixabay/CC0 Public Domain

Epigenetyka to dziedzina nauki, zajmującą się badaniem zmian w poziomie ekspresji genów, wywołanych przez wpływ środowiska. Kluczową rolę w kontroli genów odgrywają grupy metylowe. Przyłączanie się grupy metylowej do łańcucha DNA powoduje wyciszanie danego genu. Przyłączone grupy metylowe hamują jego aktywność i w konsekwencji – dezaktywują go. Grupy metylowe są dostarczane do organizmu wraz z dietą, ale to, co jemy, ma wpływ nie tylko na nas samych. Udowodniono, że sposób odżywiania przodków oraz wpływ środowiska zostawiają po sobie ślad w kodzie genetycznym kolejnych pokoleń, decydując o cechach organizmu aż w 80 proc.

Problem z syntezą choliny w wątrobie

Badania wykazały, że istnieje związek między programowaniem płodowym a suplementacją choliną, czyli organicznym związkiem chemicznym, który pełni istotną funkcję w okresie płodowym rozwoju organizmu. Cholina jest niezbędna do genezy błon komórkowych, mielinizacji aksonów komórek nerwowych, podziału komórek i prawidłowego rozwoju łożyska. Synteza choliny przeprowadzana jest przez komórki wątroby i enzym o nazwie PEMT i uzależniona jest od stężenia estrogenu w organizmie. Jednak w wielu przypadkach dochodzi do polimorfizmu genu kodującego PEMT, wpływającego na jego aktywność, co zwiększa zapotrzebowanie na cholinę pochodzącą z diety, ponieważ komórki wątroby nie są w stanie syntetyzować tego składnika. Taka sytuacja dotyczy aż 74 proc. kobiet pochodzenia europejskiego. Polimorfizm genu PEMT jest szczególnie istotny w przypadku zajścia w ciążę. Podawanie choliny w tym okresie ma istotne znaczenie także u kobiet z polimorfizmem genu MTHFR, bo cholina może stanowić, alternatywne dla kwasu foliowego, źródło reszt metylowych. Polimorfizm genu MTHFR występuje u 50 proc. kobiet w wieku rozrodczym w Polsce.

Cholina - funkcje w organizmie 

Cholina pełni bardzo ważną funkcję w organizmie - dostarcza grup metylowych, które przyłączają się do zasad azotowych w genach, powodując dezaktywację danego genu, czyli jego „wyciszenie”. Reszty metylowe przyłączone do konkretnych genów działają na zasadzie korka – jeśli przyłączą się do danego genu, powodują jego „wyłączenie”, jednocześnie wzmacniając siłę genów, do których się nie przyłączyły. Jakie są zadania choliny w organizmie? 

1. Cholina wpływa korzystnie na rozwój płodu, prawidłowe działanie wątroby matki oraz łożyska. 

2. Cholina, wchodząc w skład błon komórkowych, odpowiada za przewodzenie sygnałów między komórkami, a ponadto pośredniczy w dostarczaniu DHA do płodu. 

3. Acetylocholina jest cząsteczką oddziałującą na ośrodkowy układ nerwowy; cholina – jako produkt jej syntezy - wpływa na tworzenie połączeń neuronowych i wpływa korzystnie na struktury mózgu, w tym hipokampa, ośrodka odpowiedzialnego za pamięć oraz orientację przestrzenną.

4. Cholina jest składnikiem lipoproteiny bardzo małej gęstości, która odpowiada za transport lipidów z wątroby do tkanek tłuszczowych, tym samym reguluje gospodarkę lipidową organizmu.

5. Cholina spełnia funkcje aktywnego donora grup metylowych, które umożliwiają regulację poziomu aktywności genów.

6. Cholina, jako aktywny składnik cyklu folianów, umożliwia efektywną redukcję uszkodzeń DNA.

7. Cholina bierze udział w programowaniu aktywności osi podwzgórze – przysadka – nadnercza (HPA) u płodu, które wpływają na niższe stężenie kortyzolu (hormonu stresu) w krwi pępowinowej. Długotrwały stres zwiększa stężenie kortyzolu we krwi, a to przekłada się na zwiększoną podatność organizmu na choroby cywilizacyjne wywołane stresem, tj. cukrzyca typu II, nadciśnienie czy otyłość.  

8. Cholina redukuje stan przedrzucawkowy, ponieważ poprawia ukrwienie łożyska, poprzez rozrost naczyń krwionośnych. Odpowiedni przepływ krwi przez naczynia łożyska jest niezbędny do utrzymania optymalnej dostawy składników odżywczych oraz tlenu do rozwijającego się płodu.

Najlepsze źródła choliny w żywności

Bardzo dobrym źródłem choliny są żółtka jaj i podroby. Cholinę zawierają też warzywa strączkowe, brokuły, orzechy.

Dzienne zapotrzebowanie na cholinę - rekomendacje

Cholina jest związkiem o dużym potencjale epigenetycznym, który może modulować przyszłe zdrowie człowieka. Rekomendacje Insititute of Medicine dotyczące dziennego spożycia choliny to 450 mg dla kobiet w ciąży oraz 550 mg choliny na dobę dla kobiet karmiących piersią. Niestety, średnie spożycie choliny w diecie europejskich kobiet ciężarnych oszacowano na 336 mg na dobę. Badanie przeprowadzone w USA wykazało, że 90 proc. kobiet w ciąży nie spożywa zalecanej dawki choliny, dlatego konieczne jest stosowanie suplementacji w celu utrzymania jej odpowiedniego poziomu w organizmie, a tym samym zapewnienia dziecku prawidłowego rozwoju już na etapie prenatalnym. 

CZYTAJ TAKŻE:

>> Niedobór choliny a większe ryzyko wad cewy nerwowej i zespołu Downa

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: oprac. maj

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.