Epidemia COVID-19 a USG w czasie ciąży: zalecenia PTGiP

Oprac. MJM
opublikowano: 23-03-2020, 15:10

W związku z epidemią COVID-19, Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników wydało nowe wytyczne dotyczące wykonywania badań USG u kobiet w ciąży, zarówno tych zdrowych, jak i zakażonych koronawirusem SARS-CoV-2.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Prof. dr hab. n. med. Mariusz Zimmer, prezes Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników, oraz dr hab. n. med. Dariusz Borowski, przewodniczący Sekcji Ultrasonografii Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników, opublikowali zalecenia dotyczące badań ultrasonograficznych, wykonywanych w zakresie położnictwa i ginekologii, w czasie epidemii COVID-19. Ja podkreślają eksperci, zostały one opracowane w celu minimalizacji ryzyka transmisji infekcji.

Epidemia COVID-19: zalecenia przed wykonaniem USG u kobiety w ciąży

Zgodnie z zaleceniami Sekcja Ultrasonografii PTGiP, przed wykonaniem badań należy uwzględnić wstępną selekcję pacjentek w trybie:

a) teleporady i wypełnienia przez pacjentkę ankiety z wywiadem w kierunku ryzyka COVID-19 online wraz z ankietą

lub

b) telefonicznej oceny ryzyka przez pracownika rejestracji w czasie rozmowy z pacjentką

lub

c) wypełnienia ankiety i oceny ryzyka epidemiologicznego niezwłocznie po zgłoszeniu się do ośrodka wykonującego badania.

Zgodnie z wytycznymi, należy badać tylko pacjentki z ujemnym wywiadem oraz pacjentki bezobjawowe.

W przypadku pacjentek z ujemnym wywiadem epidemiologicznym w kierunku COVID-19, niegorączkujących, ale z objawami przeziębienia, wskazane jest odroczenie badania do momentu ustąpienia objawów. "Można przyjąć, że w łagodnych przypadkach ustalenie terminu za 7 dni powinno być wystarczające" - czytamy w rekomendacji.

Epidemia COVID-19: postępowanie w przypadku ciężarnych z dodatnim wywiadem, chorujących na COVID-19 lub z dodatnim testem na SARS-CoV-2

Ciężarne z dodatnim wywiadem po przeprowadzeniu ankiety powinny podlegać 14-dniowej kwarantannie i nie mieć wykonywanych przesiewowych badań ultrasonograficznych. W przypadku stanów nagłych wskazana jest opieka szpitalna w dedykowanym ośrodku.

Ciężarne chorujące na COVID-19 lub z dodatnim testem na SARS-CoV-2 powinny mieć wykonywane badania USG wyłącznie z uzasadnionych wskazań w ośrodkach wielospecjalistycznych (tzw. jednoimiennych) dedykowanych do opieki nad pacjentami z infekcją SARS-CoV-2 (wg listy Ministerstwa Zdrowia).

Zgodnie z zaleceniami Sekcja Ultrasonografii PTGiP, w warunkach szpitalnych należy wykonywać tylko badania uzasadnione klinicznie. Należy dostosować te zasady do rekomendacji wydanych przez PTGiP oraz specjalistów krajowych z dziedziny położnictwa/ginekologii i perinatologii.

W przypadku podejrzewanych, prawdopodobnych lub potwierdzonych przypadków zakażenia COVID-19 należy przeprowadzać – gdy są klinicznie niezbędne – badanie ultrasonograficzne wzrastania płodu, AFI i przepływu krwi w tętnicy pępowinowej. Preferowane jest badanie przyłóżkowe. W kolejnych tygodniach ciąży należy monitorować wyżej wymienione parametry w zależności od położniczej sytuacji klinicznej co 2–4 tygodnie.

Jeśli infekcja COVID-19 zostanie potwierdzona podczas I lub wczesnego II trymestru ciąży, należy zlecić wykonanie badania między 18. a 24. tygodniem ciąży.

W warunkach ambulatoryjnych powinno się wykonywać badanie I, II i III trymestru, w innych sytuacjach – badanie z przyczyn nagłych, jeśli nie może zostać wykonane w warunkach szpitalnych (ostry brzuch, podejrzenie ciąży ektopowej, skrętu guza przydatków, chore onkologicznie, PID, krwawienie z dróg rodnych o nieustalonej etiologii).

Epidemia COVID-19: postępowanie w przypadku pozostałych badań planowanych w czasie ciąży

Wszystkie pozostałe planowane badania (w szczególności tzw. badania 3D/4D, ginekologiczne, badania profilaktyczne piersi czy monitorowanie wybranych objawów w badaniu położniczym – łagodnego poszerzenia komór bocznych mózgu, miedniczek nerkowych) powinny zostać przełożone na późniejszy termin.

W badaniach położniczych - ze względu na zwiększone ryzyko transmisji zakażenia -przy badaniu dopochwowym należy zminimalizować liczbę procedur wykonywanych głowicą endowaginalną. Także w przypadku oceny długości szyjki macicy w okresie zagrożenia epidemiologicznego PTGiP rekomenduje wykonanie badania przezbrzusznie. W przypadku stwierdzenia długości szyjki < 25 mm zaleca się progesteron dopochwowo. Nie ma konieczności weryfikowania pomiaru sondą przezpochwową. Należy unikać tworzenia aerozoli z potencjalnie zakaźnego materiału (wydzieliny z pochwy)

Epidemia COVID-19: jak wykonać USG u ciężarnej zakażonej SARS-CoV-2

W gabinecie i poczekalni może przebywać tylko pacjentka – bez osoby towarzyszącej. Kategorycznie zabronione jest przyprowadzanie dzieci. 

Podczas badania ultrasonograficznego należy ograniczyć kontakt słowny i wzrokowy z pacjentką. Omówienie wyniku badania powinno mieć miejsce po jego zakończeniu z zachowaniem bezpiecznej odległości.

Wymagane jest utrzymanie jak największej – tak dużej, jak to tylko możliwe – odległości między badaną pacjentką i badającym.

Rekomendowane jest także skrócenie czasu wykonywania badania, m.in. przez ograniczenie liczby ocenianych parametrów (np. czasową rezygnację z analizy przepływów w DV czy na TV u płodów z prawidłowym pomiarem NT w I trymestrze ciąży).

Badania inwazyjne należy wykonywać zgodnie z obecnie stosowanymi zaleceniami i wytycznymi.

Badanie USG u ciężarnej zakażonej koronawirusem SARS-CoV-2: rekomendowane środki ochrony osobistej

Sekcja Ultrasonografii PTGIP rekomenduje także środki ochrony osobistej dla lekarzy, m.in. okulary ochronne i maskę. Zgodnie z zaleceniami, powinna być to co najmniej maska chirurgiczna, dla lekarza i położnej, na wypadek gdyby personel był zakażony i bezobjawowy, aby nie narażać ciężarnej. Maseczkę powinna mieć założoną także pacjentka zgłaszająca się na badanie – na wypadek, gdyby była pacjentką bezobjawową zakażoną (obecnie jest to potencjalnie każda pacjentka), aby nie rozsiewać wirusa w czasie mówienia, nie zakazić innych pacjentek (wirus długo utrzymuje się w powietrzu, często nie mamy możliwości wietrzenia gabinetu – a zalecenia mówią o wietrzeniu kilka razy w ciągu dnia). Autorzy zaleceń podkreślają, że idealną maską byłaby ta z filtrem FFFP2 (N95) lub FFP3 (N100). 

Badanie powinno się odbywać w rękawiczkach jednorazowych, a ręce powinny być myte i dezynfekowane po każdym badaniu. Poza tym po każdej pacjentce należy używać ściereczek nasączonych środkiem dezynfekującym do oczyszczenia głowic i powierzchni aparatu.

Pełna treść zaleceń oraz lista ośrodkach wielospecjalistycznych dedykowanych do opieki nad pacjentami z infekcją SARS-CoV-2 dostępna jest na stronie PTGiP.

Źródło: PTGiP

PRZECZYTAJ TAKŻE: Epidemia COVID-19: zalecenia PTGiP dla kobiet w ciąży i ginekologów

Ze względów epidemicznych szpitale zawieszają porody rodzinne

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Oprac. MJM

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.