Dr hab. Rafał Kubiak: Nie są spełnione przesłanki prawne, pozwalające na odstąpienie od części ustnej PES [KOMENTARZ]

Oprac. Emilia Grzela
opublikowano: 09-04-2021, 10:30

Państwowy Egzamin Specjalizacyjny składa się z dwóch części: testowej oraz ustnej i mimo obostrzeń wprowadzonych z powodu COVID-19, nie planujemy w tym zakresie żadnej zmiany. W sesji wiosennej do egzaminu zgłosiło się ponad 4400 zdających (ponad 60 proc. z nich nie ukończyło jeszcze szkolenia specjalizacyjnego), co wymaga ustalenia kilkuset zespołów egzaminacyjnych, przeprowadzających egzaminy testowe i ustne.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
O KIM MOWA

Dr hab. n. prawn. Rafał Kubiak, zastępca Dyrektora Centrum Egzaminów Medycznych.

Do końca marca powinny odbyć się egzaminy testowe dla najliczniejszych specjalizacji, podczas których gromadzi się wielu zdających. Testy dla mniej obleganych specjalizacji zostały zaplanowane na kwiecień. Ponadto istnieją też specjalizacje na tyle rzadkie (jest ich około 20), że decyzją ministra zdrowia PES został ograniczony jedynie do egzaminu ustnego.

Oczywiście, wszystkie egzaminy testowe odbywają się z uwzględnieniem reżimu sanitarnego: pomiędzy zdającymi zachowana jest odpowiednia odległość, lekarze są proszeni o założenie maseczek i dezynfekcję dłoni. Ryzyko zakażenia SARS-CoV-2 podczas zdawania PES jest więc minimalne, zwłaszcza że lekarze są populacją w wysokim stopniu już zaszczepioną przeciwko COVID-19.

Zasady bezpieczeństwa obowiązują także podczas egzaminów ustnych: zdający są podzieleni na niewielkie grupy (zasadniczo do 10 osób) i składają egzamin przed 3-4-osobowym zespołem. Staramy się, by zdający przystępowali do egzaminu w odstępie czasowym, aby uniknąć konieczność gromadzenia się. Egzaminy ustne odbywają się w różnych miejscach Polski, w przypadku bardziej popularnych specjalizacji zespołów egzaminacyjnych jest nawet kilkadziesiąt. Na czele Państwowej Komisji Egzaminacyjnej (z której wyłaniane są zespoły egzaminacyjne) stoi zazwyczaj konsultant krajowy w danej dziedzinie — to on sugeruje miejsce, w którym odbędzie się egzamin oraz proponuje skład osobowy zespołu egzaminacyjnego.

Przepisy pozwalają w określonych sytuacjach na zdawanie części ustnej PES w formie zdalnej. Należy jednak pamiętać, że zgodnie z ustawą, nawet wówczas egzamin musi odbyć się w obecności przewodniczącego zespołu egzaminacyjnego lub pod nadzorem pracownika Centrum Egzaminów Medycznych albo urzędu wojewódzkiego (czyli w miejscu, gdzie taki nadzór jest możliwy). Członkowie zespołu łączą się ze zdającym zdalnie, za pomocą oprogramowania dostarczonego przez CEM. Dotychczasowe nasze doświadczenia wskazują jednak, że ze względów technicznych nie jest to efektywna metoda przeprowadzania egzaminu ustnego, dlatego rezerwujemy ją dla uzasadnionych przypadków, np. składania egzaminu przez kobiety ciężarne.

Obecnie nie są spełnione przesłanki prawne, pozwalające na odstąpienie od części ustnej PES. Uzasadnieniem byłoby znaczące ryzyko epidemiczne, ale dane Ministerstwa Zdrowia jasno pokazują, że ok. 90 proc. lekarzy zostało już przeciwko COVID-19 zaszczepionych, egzamin przebiega w reżimie sanitarnym — zagrożenie zostało więc już w zasadzie wyeliminowane.

W najbliższych latach nie planujemy w organizacji PES istotniejszych zmian. Ekstraordynaryjne wprowadzenie możliwości zdawania części ustnej w formie zdalnej uwidoczniło trudności natury technicznej — na taką modyfikację jest za wcześnie. W naszej ocenie, ta forma nie jest efektywnym narzędziem sprawdzania wiedzy osób zdających, zresztą także wyższe uczelnie medyczne rezygnują z egzaminów ustnych przeprowadzanych drogą zdalną. W perspektywie 3-4 lat będziemy przeprowadzać tzw. Państwowy Egzamin Modułowy. Zgodnie z założeniami ustawowymi, będzie on przeprowadzany elektronicznie, ale nadal w siedzibie CEM.

Nie do końca rozumiem argument o narzucaniu zdającym miejsca i terminu egzaminu. W przypadku LEK i LDEK osoba składająca wniosek zgłoszeniowy do tych egzaminów może wskazać preferowane miejsce, gdzie chce do niego przystąpić (taka funkcjonalność jest przewidziana w systemie zgłoszeniowym — SMK). CEM stara się w miarę możliwości sprostać tym oczekiwaniom, a jeśli zabraknie miejsc, kontaktuje się telefonicznie z zainteresowanym i proponuje inną lokalizację. Niestety, logistyka oraz duża liczba zdających PES z wielu dziedzin zasadniczo wyklucza taką elastyczność, jednakże na uzasadniony wniosek zdającego możliwe jest skierowanie do danego zespołu egzaminacyjnego, który obraduje w innym miejscu, niż pierwotnie wyznaczone dla zdającego przez CEM.

Terminy LEK i LDEK są skorelowane z terminem postępowania kwalifikacyjnego na szkolenia specjalizacyjne. W przypadku PES staramy się, aby egzamin odbył się jak najszybciej po ukończeniu szkolenia specjalizacyjnego. Stąd sesje egzaminacyjne są też skorelowane z terminami zakończenia tego szkolenia.

Proces opracowywania pytań egzaminacyjnych jest wieloetapowy. Pytania piszą autorzy wskazani przez przewodniczącego Państwowej Komisji Egzaminacyjnej, czyli najczęściej konsultanta krajowego. Następnie pytania te są poddawane recenzji przez przewodniczącego PKE lub ekspertów przez niego wskazanych. Przewodniczący PKE decyduje też o ostatecznej treści testu. CEM natomiast przeprowadza kilkuetapową korektę techniczno-edycyjną. Rocznie opracowujemy w ten sposób ok. 160 testów, zawierających po 120 pytań do egzaminu testowego wchodzącego w skład PES. Zdawalność PES kształtuje się na poziomie ponad 90 proc. (na podstawie danych dot. osób zdających pierwszorazowo).

Testowa i ustna część egzaminu mają różne cele — ta pierwsza ukierunkowana jest głównie na sprawdzenie wiedzy, a ta druga sprawdza umiejętności praktycznego jej wykorzystania. Egzamin ustny jest zatem ważnym elementem tej procedury, który pozwala na potwierdzenie kompetencji do legitymowania się tytułem specjalisty, czyli najwyższym tytułem zawodowym lekarza.

Źródło: Puls Medycyny

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.