Dr hab. Mirosław Ząbek: Postęp w neurochirurgii przerósł nasze wyobrażenia

Ewa Kurzyńska
opublikowano: 17-02-2019, 23:07

„Szczęśliwie mogę powiedzieć, że rok 2018, podobnie jak wiele poprzednich lat, był dla mnie i mojego zespołu bardzo udany. Stale wrasta liczba pacjentów, którym możemy skutecznie pomóc, dzięki wprowadzaniu innowacyjnych metod leczenia. To największy sukces dla lekarza” — podsumowuje miniony rok dr hab. n. med., prof. CMKP Mirosław Ząbek, kierownik Oddziału Neurochirurgii z Interwencyjnym Centrum Neuroterapii Mazowieckiego Szpitala Bródnowskiego.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Dr hab. Mirosław Ząbek zajął na Liście Stu 2018 najbardziej wpływowych osób w medycynie 10. miejsce. Kto jeszcze się na niej znalazł? 

Dr hab. n. med. Mirosław Ząbek
Zobacz więcej

Dr hab. n. med. Mirosław Ząbek

Lista zawodowych osiągnięć prof. Mirosława Ząbka jest imponująca. Jako jeden z pierwszych neurochirurgów na świecie przeprowadził serię transplantacji fragmentów tkanki mózgu w leczeniu choroby Parkinsona oraz wykonał operacje naczyniowe mózgu w krążeniu pozaustrojowym i głębokiej hipotermii. Był w Polsce pionierem w leczeniu wielu chorób mózgu za pomocą stereotaktycznego napromieniania nożem gamma. Interwencyjne Centrum Neuroterapii w Mazowieckim Szpitalu Bródnowskim w Warszawie powstało po to, by na rodzimym gruncie wprowadzać najnowocześniejsze metody leczenia chorób mózgu z terapią genową na czele.

Precyzja terapii genowej

„Nie sposób o terapii genowej opowiedzieć w kilku zdaniach. Najogólniej mówiąc, polega ona na podawaniu, za pośrednictwem wektorów wirusowych, białek modyfikujących pracę niektórych obszarów mózgu. Terapia ta umożliwia także wykonanie celowanych infuzji terapeutycznych. Zabiegi odbywają się w czasie rzeczywistym przy użyciu silnego pola magnetycznego. Wszystkie etapy kontrolowane są na bieżąco, w czasie rzeczywistym, na monitorach rezonansu magnetycznego, wyposażonego w odpowiednie oprogramowanie” — wyjaśnia prof. Mirosław Ząbek.

Terapię genową zespół pod przewodnictwem prof. Ząbka zastosował dotychczas w leczeniu pacjentów z glejakiem wielopostaciowym, nowotworem złośliwym o wyjątkowo złym rokowaniu.

Ambitne cele na 2019 rok

„Przed nami kolejne wyzwania. Chcemy zastosować terapię genową w leczeniu dzieci, które cierpią z powodu genetycznego deficytu dopaminy i serotoniny. Podłożem tej patologii jest brak jednego z enzymów, który umożliwia transformację neuroprzekaźników z jednej formy w drugą. Drugim, nie mniej ambitnym celem, jest zastosowanie terapii genowej u pacjentów z chorobą Parkinsona. Mamy nadzieję, że przenosząc gen kodujący produkcję pewnego enzymu, będziemy w stanie cofnąć chorobę o wiele lat, może nawet do jej początku” — zdradza tegoroczne plany prof. Ząbek.

Neurochirurg zaznacza jednocześnie, że implementacja technik terapii genowej nie byłaby możliwa, gdyby nie współpraca z prof. Krzysztofem Bankiewiczem z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Francisco oraz Uniwersytetu w Ohio w USA.

W planach na ten rok jest także współpraca z Ewą Błaszczyk przy tworzeniu kliniki „Budzik” dla dorosłych pacjentów w stanie śpiączki. Klinika zostanie wybudowana w sąsiedztwie szpitala bródnowskiego.

Nieinwazyjne leczenie nożem gamma

Powodem do dumy dla prof. Ząbka są także wyniki, jakie udaje się osiągać w Centrum Gamma Knife, gdzie z neuroradioterapii skorzystało już w sumie ponad 6 tys. osób.

„Rocznie z takiego leczenia korzysta ok. 1200 chorych. Z pomocą noża gamma leczymy guzy mózgu oraz inne choroby wewnątrzczaszkowe, które są usuwane w sposób nieinwazyjny. Pacjenci są przyjmowani do centrum w trybie ambulatoryjnym. Chory przyjeżdża na zabieg rano i po południu wraca do domu” — mówi prof. Mirosław Ząbek.

Równocześnie pod jego przewodnictwem w bródnowskim szpitalu rozwijane są metody klasycznej chirurgii mózgu. W dzieleniu się wiedzą pomaga nowe centrum audio-wideo, które umożliwia prowadzenie telekonferencji z bloku operacyjnego. „Nasz system umożliwia transmisję obrazu z 10 wybranych miejsc na sali operacyjnej, z opcją udostępnienia obrazu i głosu na świat. W trakcie takiej pokazowej operacji możliwe jest np. zadawanie pytań” — wyjaśnia specjalista.

Zespół prof. Ząbka celuje także w operacjach przeprowadzanych ze śródoperacyjnym wybudzaniem pacjenta. Takie rozwiązania stosuje się w sytuacji, gdy guz jest umiejscowiony w sąsiedztwie struktur odpowiedzialnych np. za mowę, ruch. Kontakt z pacjentem w trakcie zabiegu minimalizuje ryzyko powikłań.

Wiedza i technologia: najlepszy duet

Czy prof. Ząbek mógł zostać lekarzem innej specjalności?

„Mój wybór miał związek z chorobą bliskiej mi osoby. Gdy byłem w szkole, moja mama zachorowała na stwardnienie rozsiane. Dlatego już od pierwszego roku medycyny bardzo interesowały mnie nauki neurologiczne: neurobiologia, neurochirurgia, psychiatria. Za mną blisko 30 lat pracy. Postęp, jaki dokonał się w tym czasie, jest ogromny. Będąc na początku zawodowej drogi, nawet nie wyobrażałem sobie, że dotrzemy do miejsca, w którym jesteśmy dzisiaj. Jednocześnie, choć człowiek jest coraz bardziej zależny od technologii, to uważam, że największa siła tkwi w nas samych. Współczesne pokolenie neurochirurgów powie, że bez neuronawigacji w operacyjnym leczeniu mózgu niewiele da się zrobić. Chirurg z mojego pokolenia zauważy, że mózg to nie jest ocean, tu nie trzeba nawigacji, tylko dobrej znajomości anatomii. Ja, mówiąc kolokwialnie, tkwię gdzieś pomiędzy tymi dwiema epokami” — stwierdza prof. Ząbek.

Dr hab. n. med. Mirosław Ząbek, prof. CMKP kieruje Oddziałem Neurochirurgii z Interwencyjnym Centrum Neuroterapii Mazowieckiego Szpitala Bródnowskiego. Przez 10 lat pełnił funkcję konsultanta krajowego ds. neurochirurgii. Jako jeden z pierwszych na świecie przeprowadził operację mózgu w krążeniu pozaustrojowym i głębokiej hipotermii. Był pionierem w zakresie operacji wszczepienia stymulatora mózgu w leczeniu dystonii, pierwszy w naszej części Europy przeprowadził operację wszczepienia elektrod do głębokich struktur mózgu w zespole Tourette’a. Pierwszy w Polsce, wspólnie z neurochirurgami z USA, przeprowadził serię operacji głębokiej stymulacji mózgu chorych z chorobą Parkinsona. 

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Ewa Kurzyńska

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.