Dla kogo emerytury pomostowe w ochronie zdrowia?

opublikowano: 18-07-2022, 10:59

Jestem ratownikiem medycznym zatrudnionym na umowę o pracę w samodzielnym publicznym zakładzie opieki zdrowotnej. Co prawda nazwa mojego stanowiska to kierowca, jednak regularnie i stale jeżdżę pojazdem uprzywilejowanym w ramach mojej pracy. Czy mogę ubiegać się o to, żeby pracodawca uiszczał za mnie składki na Fundusz Emerytur Pomostowych (FEP)? - pyta czytelnik.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Na zdj. mec. Marcin Andrzejewicz, radca prawny specjalizujący się w zagadnieniach prawa medycznego.
Na zdj. mec. Marcin Andrzejewicz, radca prawny specjalizujący się w zagadnieniach prawa medycznego.
Fot. Archiwum

Kwestie dotyczące Funduszu Emerytur Pomostowych reguluje ustawa z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1340, dalej u.e.p.).

Zgodnie z art. 37 ust. 1 w zw. z art. 35 ust. 1 u.e.p., pracodawca będący płatnikiem składek ma obowiązek opłacania składki na FEP za pracowników, którzy spełniają łącznie następujące warunki: urodzili się po 31 grudnia 1948 r. oraz wykonują pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 u.e.p.

Co jest pracą o szczególnym charakterze?

Zgodnie z art. 3 ust. 3 u.e.p., prace w szczególnym charakterze (bo o nie przede wszystkim chodzi w sprawach z zakresu emerytur pomostowych w ochronie zdrowia) to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej. Możliwość ich należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się. Wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy.

Szczególne zainteresowanie w obszarze ochrony zdrowia budzą następujące pozycje z załącznika 
nr 2 do ustawy:

  • pkt 9 - prace kierowców pojazdów uprzywilejowanych,
  • pkt 18 - prace członków zespołów ratownictwa medycznego,
  • pkt 24 - prace personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru.

Warto jeszcze przypomnieć, że zgodnie z ustawą prawo o ruchu drogowym, pojazd uprzywilejowany to pojazd wysyłający sygnały świetlne w postaci niebieskich świateł błyskowych i jednocześnie sygnały dźwiękowe o zmiennym tonie, jadący z włączonymi światłami mijania lub drogowymi. Określenie to obejmuje również pojazdy jadące w kolumnie, na której początku i na końcu znajdują się pojazdy uprzywilejowane wysyłające dodatkowo sygnały świetlne w postaci czerwonego światła błyskowego.

Kwestia właściwej kwalifikacji stanowiska pracy

Należy jednak podkreślić, że zgodnie z orzecznictwem, dla uznania, iż jest wykonywana praca o szczególnym charakterze nie wystarcza określenie w umowie o pracę, że pracownik został zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy na konkretnym stanowisku. Nazwa nie jest bowiem decydująca, co w sumie pozwala odpowiedzieć na zadane na wstępie przez ratownika pytanie. Decyduje bowiem rodzaj pracy, a praca podana w korespondencji będzie kwalifikowana z punktu 9., co oznacza, że autor listu wchodzi w zakres uprawnionych do emerytury pomostowej.

Stanowiska pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, kwalifikuje pracodawca, kierując się definicjami zawartymi w ustawie o emeryturach pomostowych. Pominięci pracownicy mogą zaskarżyć wyniki tej kwalifikacji do Państwowej Inspekcji Pracy, do czego prawo daje art. 41 ust. 6 u.e.p.

Prawidłowe zakwalifikowanie stanowiska ma istotne znaczenie dla sytuacji prawnej pracownika. Jeśli nie będą bowiem opłacane składki za danego pracownika, to nie będzie mogła zostać przyznana emerytura pomostowa (inaczej w systemie emerytalnym, gdzie niepłacenie składek nie oznacza braku prawa do emerytury). Pracownicy mają prawo także dochodzić swoich roszczeń przed sądami.

Prawo w medycynie
Newsletter przygotowywany przez radcę prawnego specjalizującego się w zagadnieniach prawa medycznego
ZAPISZ MNIE
×
Prawo w medycynie
Wysyłany raz w miesiącu
Newsletter przygotowywany przez radcę prawnego specjalizującego się w zagadnieniach prawa medycznego
ZAPISZ MNIE
Administratorem Twoich danych osobowych będzie Grupa Rx sp. z o.o. Klauzula informacyjna w pełnej wersji dostępna jest tutaj

Uprawnieni do emerytury pomostowej

Czym jest emerytura pomostowa? To emerytura wcześniejsza, ustalana przez ZUS, którą mogą uzyskać osoby spełniające poniższe warunki:

  1. urodziły się po 31 grudnia 1948 r.;
  2. mają okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;
  3. osiągnęły wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;
  4. mają okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;
  5. przed 1 stycznia 1999 r. wykonywały prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;
  6. po 31 grudnia 2008 r. wykonywały pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.

Zespoły operacyjne na ostrym dyżurze

Należy też wspomnieć o pozycji z załącznika do rozporządzenia, mówiącej o pracy personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru. Sądy powszechne przyjmują, powołując się na interpretację w tym zakresie Ministerstwa Zdrowia, które zajęło stanowisko, że prace personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru to nie tylko prace wykonywane (w ramach obowiązków pracowniczych), polegające na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w trybie nagłym, ze wskazań życiowych. To również inne prace tego personelu (w ramach obowiązków pracowniczych), które są wykonywane w ramach czasu pracy, gdy istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia skutkującego koniecznością podjęcia działań w trybie nagłym.

Pojęcie „w warunkach ostrego dyżuru” oznacza nieuchronność wystąpienia zdarzenia, które powoduje konieczność udzielania świadczeń zdrowotnych w trybie nagłym, ze wskazań życiowych. Nieuchronność występowania takich zdarzeń skutkuje tym, że od pracowników pracujących w tych warunkach wymagane są kryteria określone w art. 3 ust. 3 ustawy, czyli szczególna odpowiedzialność oraz szczególna sprawność psychofizyczna.

Składka na FEP dla ratownika medycznego

Ostatnia z wymienionych możliwości uzyskania prawa do składek na FEP dotyczy pracy członków zespołów ratownictwa medycznego, co może też interesować autora listu jako ratownika medycznego. Chodzi o wykonywanie pracy tego rodzaju stale i w pełnym wymiarze. Zespół ratownictwa medycznego to zespół pracujący pozaszpitalnie, a jego definicję zawiera ustawa o Państwowym Ratownictwie Medycznym.

Określa ona jednostkę systemu, o której mowa w art. 32 ust. 1 pkt 2, podejmującą medyczne czynności ratunkowe w warunkach pozaszpitalnych, spełniającą wymagania określone w ustawie. Zgodnie zaś ze wskazanym art. 32 ust. 1 pkt 2, chodzi o zespoły ratownictwa medycznego, w tym lotnicze zespoły ratownictwa, wchodzące w skład podmiotu leczniczego, będącego samodzielnym publicznym zakładem opieki zdrowotnej albo jednostką budżetową, albo spółką kapitałową, w której co najmniej 51 proc. udziałów albo akcji należy do Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Podwyżki w ochronie zdrowia 2022: jak czytać ustawę i kogo obowiązuje?

Źródło: Puls Medycyny

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.