Dieta ketogeniczna: zasady i przeciwwskazania

Rozmawiała Ewa Kurzyńska
opublikowano: 25-01-2019, 14:57
aktualizacja: 07-06-2019, 09:56

Na czym polega dieta ketogeniczna? Czy stosowanie jej na własną rękę, bez wskazań medycznych i pomocy specjalistów, jest bezpieczne dla zdrowia? - pytamy dr Barbarę Piekło, specjalistę dietetyka.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Dieta ketogeniczna (ketogenna) znajduje zastosowanie w leczeniu niektórych chorób, np. padaczki. Niemniej jest stosowana także przez osoby, które chcą po prostu schudnąć. Czy słusznie?

Dieta ketogeniczna to dieta wysokotłuszczowa z ograniczoną ilością białek i węglowodanów.
Zobacz więcej

Dieta ketogeniczna to dieta wysokotłuszczowa z ograniczoną ilością białek i węglowodanów. iStock

Obecnie dieta ketogenna jest stosowana u 20 proc. dzieci z padaczką oporną na leki. Jednak odbywa się to pod ścisłą opieką lekarza, dietetyka oraz całego zespołu medycznego, sprawującego opiekę nad chorym dzieckiem. Zgodnie z literaturą medyczną dieta ta daje bardzo dobre wyniki u dzieci z padaczką poniżej 8. roku życia, u których przeważają małe napady padaczkowe, a czas jej stosowania to 2-3 lata. Ponadto, dietę ketogenną zaczyna prowadzić się również w takich problemach zdrowotnych jak:

  • zespoł Retta,
  • zespół Draveta,
  • padaczka z napadami miokloniczno-astatycznymi (zespół Doose),
  • stwardnienie guzowate.
Warto wiedzieć: dieta ketogeniczna a padaczka
Działanie przeciwdrgawkowe diety ketogenicznej wynika prawdopodobnie z przestawienia metabolizmu komórek nerwowych mózgu na spalanie ciał ketonowych, a także z działania wolnych kwasów tłuszczowych na błony komórkowe neuronów, jak również z ograniczenia podaży glukozy. Jej efektem są zmiany metabolizmu i przekaźnictwa w układzie nerwowym, prowadzące do zmniejszenia pobudliwości neuronów. (Źródło: ncez.pl)

Działanie odchudzające diety ketogenicznej

Stosowanie diety ketogenicznej w celu redukcji masy ciała wynika z założenia, iż organizm nie czerpie energii z węglowodanów, lecz ze spożywanych własnych tłuszczów i białka. Ponadto wytwarzane w organizmie podczas stosowania tej diety ciała ketonowe hamują uczucie głodu. Jednak pacjenci, których celem jest schudnięcie, zapominają o tym, iż jest to dieta uboga w wiele składników odżywczych, np. witamin, składników mineralnych, błonnika. Brak tych składników może powodować w pierwszej kolejności zaparcia, wymioty, bóle brzucha, brak apetytu, zmęczenie, senność, a przy dłuższym stosowaniu nawet może wystąpić kamica moczanowa i hiperurykemia (zwiększone stężenie kwasu moczowego we krwi). Dlatego stosowanie tej diety do redukcji masy ciała budzi wiele kontrowersji.

Jakie są założenia diety ketogenicznej? Co można jeść, a czego nie i w jakich proporcjach?

Dieta ketogeniczna to dieta wysokotłuszczowa z ograniczoną ilością białek i węglowodanów. Stosunek składników pokarmowych w diecie ketogennej to 4:1 lub 3:1. Co to oznacza?

4:1 - 4 g tłuszczu na 1 g białka i węglowodanów, czyli około 86 proc. zapotrzebowania energetycznego pokryte jest przez tłuszcze, około 2-4 proc. przez węglowodany i reszta przez białko.

W przypadku 3:1 to 3 g tłuszczu przypadają na 1 g białka i węglowodanów.

Dieta ketogeniczna powinna zawierać 3 posiłki. W każdym posiłku należy zaplanować taką samą ilość białka, tłuszczów i węglowodanów. Płyny w diecie ogranicza się do 60-665 ml/kg m.c./d. Należy pamiętać jednak, że pacjenci z padaczką dietę rozpoczynają w szpitalu, pod kontrolą lekarza i dietetyka, poprzedzając jej rozpoczęcie 1-2-dniową głodówką. Potem stopniowo zwiększają ilość podawanych składników odżywczych, a tym samym kaloryczność, aż do wartości ustalonych według założeń diety. Pacjenci są poinformowani, iż należy ściśle przestrzegać zasad diety, gdyż każde odstępstwo od normy może sprzyjać napadom padaczkowym.

Jakie skutki dla zdrowia może mieć stosowanie diety ketogennej na własną rękę, bez wskazań medycznych?

Stosowanie diety ketogennej tylko do redukcji masy ciała, tak jak wspomniałam, budzi wiele kontrowersji, gdyż:

  • jest to dieta bardzo restrykcyjna – ilość produktów dozwolonych jest bardzo ograniczona;
  • jest kosztowna – w założeniach wymagane jest korzystanie z wielu dobrych jakościowo i drogich źródeł tłuszczów, jak omega 3, olej lniany, ryby czy wołowina;
  • bardzo ciężkie wejście w stan ketozy (wytwarzania ciał ketonowych) – towarzyszą temu osłabienie, zmęczenie, otępienie, brak koncentracji, częstomocz, nieprzyjemny zapach ciała i z ust, duży głód, zwiększona chęć na słodycze;
  • u pacjentów często pojawiają się bóle w dolnej części brzucha, które mogą być związane z reakcją jelit na dużą ilość tłuszczów;
  • zwiększona jest ilość oddawania moczu.

Dieta ketogeniczna jest absolutnie niezalecana dla osób z problemami z wątrobą, nerkami i trzustką, gdyż narządy te będą musiały poradzić sobie z większym obciążeniem spowodowanym metabolizmem ciał ketonowych. Ponadto, jak już mówiłam wcześniej, u osób zdrowych mogą pojawić się takie dolegliwości jak zaparcia, wymioty, bóle brzucha, brak apetytu, zmęczenie, senność, a przy dłuższym stosowaniu może nawet wystąpić kamica moczanowa i hiperurykemia. Ponadto, lekarze i dietetycy ostrzegają, że dieta ta może zaburzyć gospodarkę hormonalną. 

POLECAMY TAKŻE:

Gluten? Nie taki straszny

Modna dieta warzywno-owocowa dr Dąbrowskiej grozi efektem jo-jo i utratą masy mięśniowej

Długotrwała dieta niskowęglowodanowa jest niekorzystna dla zdrowia

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Rozmawiała Ewa Kurzyńska

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.