Czy u chorych na nadciśnienie tętnicze należy zmniejszać intensywność terapii latem?

Dr hab. n. med. Aleksander Prejbisz, prof. NIKard; dr hab. n. med. Piotr Dobrowolski; prof. dr hab. n. med. Andrzej Januszewicz, Klinika Nadciśnienia Tętniczego Narodowego Instytutu Kardiologii
opublikowano: 03-08-2020, 10:36

Nowe wytyczne International Society of Hypertension (ISH) dotyczące postępowania w nadciśnieniu tętniczym nie odbiegają w istotnym stopniu od aktualnych wytycznych europejskich i polskich. Interesującym zagadnieniem, poruszonym w wytycznych ISH, jest zmienność ciśnienia tętniczego pomiędzy porą „ciepłą” i „zimną”. Dotyczy to nie tylko różnicy w wysokości ciśnienia tętniczego pomiędzy latem a zimą, ale także podróżowania pomiędzy regionami różniącymi się istotnie temperaturą powietrza. Zdaniem autorów, zagadnienie to powinno być uwzględnione w terapii nadciśnienia tętniczego (rycina). Czy zatem u chorych na nadciśnienie tętnicze należy zmniejszyć intensywność terapii latem?

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Warto w tym miejscu odnieść się do stanowiska European Society of Hypertension (ESH), które również opublikowano w bieżącym roku. Dotyczy ono zmienności sezonowej ciśnienia tętniczego i postępowania w praktyce.

  • Zakres zmian ciśnienia tętniczego

- w populacyjnych badaniach przekrojowych sezonowa zmienność ciśnienia tętniczego na półkuli północnej została oceniona na 2,9/1,4 mm Hg;

- obniżenie temperatury o 1 stopień na zewnątrz i wewnątrz pomieszczenia jest związane ze średnim zwiększeniem ciśnienia tętniczego o 0,26 i 0,38 mm Hg;

- w dużej metaanalizie oceniono zmienność sezonową ciśnienia tętniczego w różnych metodach pomiarów; wynosiła ona: 5,6/3,3 mm Hg w pomiarach gabinetowych, 6,1/3,1 mm Hg w pomiarach domowych, 3,4/2,1 mm Hg w całodobowej rejestracji ciśnienia tętniczego z okresu dnia; nie stwierdzono sezonowej różnicy w wartościach ciśnienia tętniczego z okresu nocy w całodobowej rejestracji ciśnienia tętniczego.

  • Wpływ sezonowych zmian ciśnienia tętniczego na ryzyko sercowo-naczyniowe

Jakkolwiek liczba danych dotyczących wpływu sezonowych zmian ciśnienia tętniczego na ryzyko sercowo-naczyniowego jest ograniczona, dostępne badania wskazują na możliwy wzrost ryzyka sercowo-naczyniowego związany ze zwiększeniem się ciśnienia tętniczego w odpowiedzi na niską temperaturę.

  • Postępowanie w praktyce

Trzeba pamiętać, że sezonowe zmiany ciśnienia tętniczego mogą prowadzić nie tylko do obniżenia ciśnienia tętniczego latem w porównaniu z wartościami w okresie zimy, ale także do pogorszenia kontroli ciśnienia tętniczego zimą u osób, u których uzyskano dobrą kontrolę latem. Biorąc pod uwagę, że zakres sezonowych zmian wartości ciśnienia tętniczego nie jest istotnie wyrażony, nie ma potrzeby modyfikować terapii nadciśnienia tętniczego w zależności od pór roku. Należy kontynuować terapię nadciśnienia tętniczego zgodnie z zaleceniami, opierając ją na długo działających lekach hipotensyjnych i z wykorzystaniem preparatów złożonych 2- i 3-lekowych.

Zdaniem autorów stanowiska ESH i wytycznych ISH, w okresie letnim modyfikację terapii należy rozważyć w dwóch przypadkach:

  1. wystąpienia objawów związanych z nadmiernym obniżeniem ciśnienia tętniczego, np. objawów hipotonii ortostatycznej, uczucia zmęczenia lub
  2. obniżenia skurczowego ciśnienia tętniczego <110 mm Hg bez objawów klinicznych.

Z drugiej strony należy wziąć pod uwagę, że poważne następstwa, takie jak wzrost ryzyka sercowo-naczyniowego, mogą nieść za sobą wzrost ciśnienia tętniczego zimą. Dlatego po pierwsze: ewentualne zmniejszenie intensywności terapii latem powinno być jak najbardziej krótkotrwałe, a po drugie: u osób, u których rozpoczęto terapię nadciśnienia tętniczego latem i uzyskano jego dobrą kontrolę, może dojść do jej pogorszenia zimą.

Kardiologia
Ekspercki newsletter przygotowywany we współpracy z kardiologami
ZAPISZ MNIE
×
Kardiologia
Wysyłany raz w miesiącu
Ekspercki newsletter przygotowywany we współpracy z kardiologami
ZAPISZ MNIE
Administratorem Twoich danych osobowych będzie Bonnier Business (Polska). Klauzula informacyjna w pełnej wersji dostępna jest tutaj

Warto zaznaczyć, że stosowanie preparatów złożonych nie uniemożliwia ewentualnej modyfikacji terapii związanej z sezonowymi zmianami temperatury. Przede wszystkim można zmniejszyć lub zwiększyć dawki leków w preparacie złożonym. Ponadto można zastąpić preparat złożony oparty na 3 lekach hipotensyjnych preparatem złożonym opartym na 2 lekach w przypadku zmniejszania intensywności lub zmienić preparat 2-lekowy na 3-lekowy w przypadku zwiększania intensywności leczenia. W przypadku którejkolwiek z wymienionych modyfikacji chorych otrzymuje cały czas jedną tabletkę – zmienia się tylko liczba substancji czynnych i ich dawki.

Podsumowując: w okresie lata u niektórych chorych może być konieczne zmniejszenie intensywności terapii hipotensyjnej. Jednak u zdecydowanej większości chorych leczenie powinno być kontynuowane bez zmian. Zgodnie z wytycznymi, powinno to być leczenie skojarzone, oparte na lekach długo działających z wykorzystaniem preparatów złożonych 2- i 3-lekowych.

Opracowano na podstawie:

  1. Unger T., Borghi C., Charchar F. i wsp.: 2020 International Society of Hypertension Global Hypertension Practice Guidelines. Hypertension 2020; 75: 1334-1357.
  2. Stergiou G.S., Palatini P., Modesti P.A. i wsp.: Seasonal variation in blood pressure: Evidence, consensus and recommendations for clinical practice. Consensus statement by the European Society of Hypertension Working Group on Blood Pressure Monitoring and Cardiovascular Variability. J. Hypertens. 2020; 38: 1235-1243.

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Dr hab. n. med. Aleksander Prejbisz, prof. NIKard; dr hab. n. med. Piotr Dobrowolski; prof. dr hab. n. med. Andrzej Januszewicz, Klinika Nadciśnienia Tętniczego Narodowego Instytutu Kardiologii

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.