Czy szczepić przeciwko COVID-19 trzecią dawką pacjentów po transplantacji?

opublikowano: 02-08-2021, 13:43

Kto będzie potrzebował trzeciej dawki szczepionki przeciwko SARS-CoV-2? Eksperci rekomendują, że wśród wybranych grup powinni się znaleźć pacjenci po przeszczepie narządowym, u których nie wykształciła się odpowiedź humoralna. Ministerstwo Zdrowia nie zajmuje jeszcze oficjalnego stanowiska.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Osoby po przeszczepach narządowych i w trakcie leczenia immunosupresyjnego zostały zaliczone do grupy pacjentów o wysokim ryzyku zakażenia SARS-CoV-2 i ciężkiego przebiegu COVID-19. Coraz częściej eksperci, powołując się na dostępne wyniki badań, wskazują, że wybrane grupy takie jak osoby w wieku podeszłym lub z deficytami odporności powinny być doszczepiane trzecią dawką, aby wzmocnić odporność na SARS-CoV-2.

iStock
iStock

Po trzeciej dawce większe prawdopodobieństwo na uzyskanie odporności

Obecnie jest coraz więcej danych dotyczących poziomu odporności u pacjentów po przeszczepach narządowych.

- Na ich podstawie można oszacować, że ok. 50 proc. pacjentów po przeszczepie narządowym, którzy zostali w pełni zaszczepieni wytwarza przeciwciała. (…) Ciekawą publikację zaprezentowali na łamach The Lancet niemieccy badacze. Przebadali dużą grupę pacjentów, 398 chorych po transplantacji nerki, którym podano albo preparat Pfizera, albo Moderny. Okazuje się, że w przypadku szczepionki Moderny 49 proc. pacjentów wytworzyło odpowiedź, a po zaszczepieniu preparatem firmy Pfizer tylko 26 proc. (…) - wskazała prof. dr hab. n. med. Magdalena Durlik, specjalista w dziedzinie chorób wewnętrznych, nefrologii i transplantologii klinicznej, kierownik Kliniki Medycyny Transplantacyjnej, Nefrologii i Chorób Wewnętrznych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

– Jeśli chodzi o biorców przeszczepów narządowych pojawiły się tylko trzy publikacje. Dwie pochodzą z ośrodków francuskich: Tuluzy i Strasburga. Francja jest dotychczas jedynym krajem, gdzie medyczne autorytety poparły decyzję o podawaniu trzeciej dawki. W Tuluzie badano trzecią dawkę Pfizera na grupie 78 biorców nerki. Odpowiedź uzyskano u 44 proc. W Strasburgu zbadano trzecią dawkę Moderny : po podaniu 49 proc. wytworzyło odpowiedź. Poziom przeciwciał badano w miesiąc po podaniu trzeciej dawki - dodała.

Według danych literaturowych nie można więc zagwarantować, że wszyscy pacjenci po przeszczepach wykażą odpowiedź humoralną po podaniu trzeciej dawki. Jak wynika jednak z badań, prawdopodobieństwo w takich sytuacjach wzrasta.

Prof. Durlik podkreśliła, że w tej chwili nie ma oficjalnych zaleceń publicznych regulatorów w sprawie podawania pacjentom trzeciej dawki. Nie można więc z dużą pewnością stwierdzić, że jej podanie zwiększy odporność chorego, a z uwagi na ryzyko potencjalnych działań niepożądanych po podaniu trzeciej dawki konieczna jest nie tylko decyzja lekarza, ale przede wszystkim zgoda odpowiednich instytucji.

- W świetle dostępnych już wyników badań, grupa kilkunastu tysięcy pacjentów po przeszczepach narządowych, powinna mieć pełny i bezpłatny dostęp do trzeciej dawki szczepionki przeciwko SARS-CoV-2 poprzez ośrodki transplantacyjne, oczywiście dobrowolny. (…) Sądzę, że podobne będzie stanowisko hematologów – powiedział prof. dr hab. n. med. Roman Danielewicz, prezes Polskiego Towarzystwa Transplantacyjnego.

Czy doszczepiać trzecią dawką dzieci?

Stanowisko w sprawie dodatkowego zaszczepienia trzecią dawką szczepionki przeciwko SARS-CoV-2 przedstawił prof. dr hab. n. med. Piotr Kaliciński, kierownik Kliniki Chirurgii Dziecięcej i Transplantacji Narządów Instytutu "Pomnik-Centrum Zdrowia Dziecka" i prof. Joanna Pawłowska, kierownik Kliniki Gastroenterologii, Hepatologii, Zaburzeń Odżywiania i Pediatrii.

- Zawsze szczepimy maksymalnie dzieci przed przeszczepem i, jeśli to oczywiście możliwe, doszczepiamy także po transplantacji. Widzieliśmy ciężkie powikłania po przebyciu COVID-19, zdarzające się także u pacjentów lekko przechodzących samą infekcję. Takim powikłanie była np. niezwykle ciężko lecząca się trombocytopenię. Mamy jednoznaczne stanowisku, żeby dzieci przeciwko COVID-19 szczepić. Jeśli chodzi o podawanie trzeciej dawki: w mojej ocenie należałoby monitorować poziom przeciwciał i w razie potrzeby podawać trzecią dawkę. W taki właśnie sposób doszczepiamy pacjentów innymi preparatami np. szczepionkami przeciwko HPV nawet jeśli od transplantacji minął już dłuższy czas.

Prof. Pawłowska zaznaczyła, że uprawnione wydaje się założenie, że dzieci będą lepiej reagowały na pierwszą i drugą dawkę szczepionki przeciwko COVID-19 niż dorośli – tak było w przypadku preparatów przeciwko HPV. Co więcej, w ocenie ekspertów szczepiony przeciwko COVID-19 powinien być nie tylko mały pacjent, ale też cała jego rodzina, czyli tzw. kokon. Eksperci wskazali, że w przypadku preparatów firm Pfizer i Moderna profil bezpieczeństwa został potwierdzony, brakuje więc wyraźnych przeciwwskazań do podania szczepionek dzieciom z przedziału wiekowego 12-18 lat.

Na dziś Ministerstwo Zdrowia nie zajmuje w sprawie trzeciej, uzupełniającej dawki szczepionki przeciwko COVID-19 oficjalnego stanowiska. Resort oczekuje na sfinalizowanie procesu formalno-administracyjnego stosownych regulatorów.

Na podstawie posiedzenia senackiego Zespołu ds. Transplantologii, które odbyło się 2 sierpnia.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Trzecia dawka szczepionki przeciwko COVID-19. Prof. Flisiak: dla seniorów i osób z deficytami odporności

Trzecia dawka szczepionki przeciwko COVID-19? Polska negocjuje dostawy

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.