Czy programy lekowe są skuteczne? Eksperci wskazują kierunki zmian

  • Katarzyna Lisowska
opublikowano: 09-11-2022, 08:59

Co trzeba zmienić w funkcjonowaniu programów lekowych? Jak sprawić, by większa liczba pacjentów w Polsce miała dostęp do nowych terapii? Jaka jest efektywność kliniczna leków refundowanych? - To eksperci powinni kształtować programy, nie realizatorzy - wskazuje prof. Maciej Krzakowski, krajowy konsultant ds. onkologii klinicznej.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
W 2023 r. resort zdrowia chce skupić się na poprawie organizacji programów lekowych – zapowiada wiceminister zdrowia Maciej Miłkowski.
W 2023 r. resort zdrowia chce skupić się na poprawie organizacji programów lekowych – zapowiada wiceminister zdrowia Maciej Miłkowski.
archiwum
  • W 2023 r. MZ chce zwiększyć populację pacjentów korzystających z programów lekowych oraz poprawić ich organizację. Chce też skupić się na ocenie rzeczywistych efektów klinicznych refundowanych leków.
  • W ocenie ekspertów przy modyfikacji programów lekowych dużym problemem pozostaje konieczność uzgadniania wszelkich zmian ze wszystkimi podmiotami, które są w programach. - To eksperci powinni kształtować programy nie realizatorzy - wskazuje prof. Maciej Krzakowski, krajowy konsultant ds. onkologii klinicznej.
  • Specjaliści postulują też o uproszczenie Systemu Monitorowania Programów Lekowych (SMPT) oraz uelastycznienie programów w zakresie możliwości ich przerwania.

O tym jak, poprawić funkcjonowanie programów lekowych w Polsce, rozmawiano na spotkaniu zorganizowanym przez wiceministra zdrowia Macieja Miłkowskiego 7 listopada w resorcie zdrowia. Prof. Maciej Krzakowski, krajowy konsultant ds. onkologii klinicznej, kierownik Kliniki Nowotworów Płuca i Klatki Piersiowej Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie wskazywał, że na początek trzeba zastanowić się nad zasadnością szerokiego kontraktowania w tym obszarze.

Eksperci: programy lekowe powinny być ograniczone do pewnych ośrodków

– Widzimy potrzebę zmian pewnych reżimów w prowadzaniu programów leków. W niektórych przypadkach ten reżim - np. w kontekście monitorowania procesu leczenia - należy wręcz poprawić – mówił profesor Krzakowski. Dlaczego? Jak wyjaśniał, chodzi o unikanie działań niepożądanych. Te w wielu przypadkach mogą skończyć się wyłączeniem chorych z terapii.

- Apeluję też o to, by w przypadku niektórych programów, niektórych leków zastanowić się też nad szerokością kontraktowania. To nie są łatwe leki w obsłudze. Trzeba się na nich znać i mieć warunki do tego, by wcześnie wykrywać powikłania i odpowiednio z nimi postępować. To konieczne, by nie zepsuć wartości rzeczywistej programu – mówił krajowy konsultant ds. onkologii klinicznej, podkreślając, że nie każdy program powinien być w posiadaniu wszystkich ośrodków prowadzących pacjentów w danej dziedzinie.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Rok 2022 z rekordową liczbą nowych terapii. MZ chce zwiększać ich dostępność

Odnosząc się do oceny rzeczywistej wartości leków, która - jak podkreślał - jest bardzo cenna - zaznaczył, że potrzeba wypracować jednolite mierniki, w oparciu o które ta ocena będzie formowana. Również dr Katarzyna Pogoda z Kliniki Nowotworów Piersi i Chirurgii Rekonstrukcyjnej Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie podkreślała olbrzymią rolę, jaką będzie odgrywać wspomniana ocena. – Dane zebrane z całej Polski pokażą, jakie są wyniki leczenia w porównaniu do badań rejestracyjnych – komentowała.

SMPT: czy wszystkie dane są wykorzystywane?

Prof. Krzakowski zwrócił uwagę, że w tym zakresie System Monitorowania Programów Lekowych (SMPT) “jest jakimś źródłem informacji”, ale nie działa idealnie. – Możemy tam dobrze namierzyć bliskie efekty, jak przedwczesne wyłączenie chorego z programu, ale wartości odległej - myślę tu o przeżyciu - już w tym źródle trudno znaleźć – wyjaśniał.

Prawo w medycynie
Newsletter przygotowywany przez radcę prawnego specjalizującego się w zagadnieniach prawa medycznego
ZAPISZ MNIE
×
Prawo w medycynie
Wysyłany raz w miesiącu
Newsletter przygotowywany przez radcę prawnego specjalizującego się w zagadnieniach prawa medycznego
ZAPISZ MNIE
Administratorem Twoich danych jest Bonnier Healthcare Polska.

Krytyczne uwagi dotyczące SMPT zgłaszał dr hab. n. med. Radosław Mądry, kierownik oddziału ginekologii onkologicznej Szpitala Klinicznego Przemienienia Pańskiego w Poznaniu. Jak podkreślał, obecnie konieczność szczegółowego raportowania w tym systemie to udręka dla klinicystów.

– Zmuszeni jesteśmy ręcznie przenosić dane z naszych systemów do SMPT, bo to nie jest automatycznie zasysane. To angażuje czas specjalistów. Nie wiem, czy ktoś krytycznie spojrzał na to, jakie są korzyści z tak szerokiego zbioru danych, które trzeba generować. Warto zastanowić się, czy zbieranie tak szerokich danych jest faktycznie potem wykorzystywane. Może należałoby z części zrezygnować, pozostawiając kluczowe do wyciągania wniosków – komentował.

Z kolei dr Pogoda przyznała, że w jej klinice uproszczono zbieranie danych do SMPT. Jak wyjaśniła, ograniczono dane dotyczące morfologii i biochemii, które w praktyce nie były potrzebne specjalistom.

Wiceminister Miłkowski przyznał, że system SMPT, chociaż odpowiada za niego NFZ, pozostaje pod nadzorem resortu zdrowia. Dodał, że obecnie nie pokazuje np. powikłań, do jakich dochodzi w programach lekowych. Dlatego, jak podkreślił, resortowi zależy na eksperckiej ocenie tego sposobu raportowania.

– Istotną rzeczą pozostaje kwestia zmiany ustawy odnosząca się do udziału każdego podmiotu odpowiedzialnego w momencie wprowadzania zmian do programów lekowych. Konieczność uzgadniania wszelkich modyfikacji ze wszystkimi realizatorami to upiorna sprawa. Dużą trudnością jest uzyskanie aprobaty poszczególnych ośrodków, by do programu weszła ich konkurencja. Uważam, że kształtowanie programu lekowego przez podmioty odpowiedzialne powinno się w pewnym momencie kończyć. To rolą przedstawicieli środowisk eksperckich powinno być kształtowanie programów – postulował prof. Krzakowski.

Gdy leczenie jest zbyt obciążające dla pacjenta

W trakcie spotkania eksperci sygnalizowali też problem, jakim pozostaje zamiana odpowiedników leków oraz zgoda na przerwanie programu.

Prof. Lucjan Wyrwicz, kierownik Kliniki Onkologii i Radioterapii Narodowego Instytutu Onkologii w Warszawie podkreślał, że większa elastyczność realizacji programu przydałaby się w przypadku możliwości jego przerwania i zmian stosowanych dawek, gdy np. lek charakteryzuje się dużą toksycznością i pacjent nie wytrzymuje zdarzeń niepożądanych. Ekspert wskazywał, że z kolei u pacjentów, którzy uzyskują odpowiedź, w większości przypadków można przerwać leczenie i wrócić do niego w momencie nawrotu.

Minister Miłkowski przyznał, że zazwyczaj do resortu zdrowia płyną wnioski o ciągłość leczenia, a nie jego przerywanie. Zgodził się jednak, że na każdy program lekowy trzeba patrzeć indywidualnie i jeżeli takie rozwiązanie jest zasadne, to należałoby je rozważyć. – Trzeba jednak pamiętać, że można modyfikować programy jedynie zgodnie z ChPL-em - podkreślił.

Prof. Wyrwicz zwracał uwagę, że przy ograniczonych zasobach kadrowych i rosnącej liczbie pacjentów w programach lekowych szersze wdrożenie rozwiązań z zakresu telemedycyny i telemonitoringu pomogłoby usprawnić organizację procesu leczenia. – Mamy całą grupę pacjentów, która zgłasza się do naszych ośrodków dlatego, że muszą, bo takie są reguły programu, chociaż ich stan zdrowia nie wymaga kontaktu ze specjalistą. W tych przypadkach telemonitoring byłby wystarczający – mówił. W jego ocenie udrożnienie funkcjonowania programów nastąpiłoby też w wyniku przesunięcia do trybu ambulatoryjnego części świadczeń.

W trakcie spotkania wybrzmiał również inny problem. Chodzi o to, że w niektórych programach diagnostyka wymagana przy kwalifikacji do programu jest droższa niż samo leczenie.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Rok 2022 z rekordową liczbą nowych terapii. MZ chce zwiększać ich dostępność

Źródło: Puls Medycyny

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.