Czy kwas acetylosalicylowy znalazł zastosowanie w prewencji pierwotnej zdarzeń sercowo-naczyniowych?

Opracowali: dr hab. n. med. Piotr Dobrowolski; dr hab. n. med. Aleksander Prejbisz, prof. IK; prof. dr hab. n. med. Andrzej Januszewicz
opublikowano: 06-12-2019, 12:05

Najnowsze badania pokazują, że kwas acetylosalicylowy (ASA) może przynosić korzyści w prewencji pierwotnej zdarzeń sercowo-naczyniowych w wybranych grupach chorych. Należy jednak pamiętać o stosowaniu go z inhibitorem pompy protonowej.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Od czasu zsyntetyzowania po raz pierwszy w 1897 r., kwas acetylosalicylowy (ASA) stał się bez wątpienia jednym z najczęściej stosowanych leków. Obecnie ASA ma ugruntowaną pozycję we wtórnej profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych. Jego przydatność wykazano w badaniach przeprowadzonych przed upowszechnieniem  inwazyjnego leczenia zawału serca. Pokazały one, że podawanie ASA (do 2 lat po incydencie) wiąże się z istotnym, 46-procentowym obniżeniem ryzyka wystąpienia ponownego poważnego incydentu naczyniowego.

Kwas acetylosalicylowy (ASA) ma ugruntowaną pozycję we wtórnej profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych.
Zobacz więcej

Kwas acetylosalicylowy (ASA) ma ugruntowaną pozycję we wtórnej profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych.

Także po wprowadzeniu zabiegowego leczenia zawałów serca wykazano korzyści ze stosowania małych dawek ASA (75-100 mg/d) w prewencji wtórnej takiego zdarzenia. W metaanalizie 16 badań obejmujących 17 tys. osób, przeprowadzonej przez Antithrombotic Trialists’ Collaboration, wykazano, że przyjmowanie ASA wiązało się z mniejszą częstością występowania poważnych incydentów naczyniowych w porównaniu z grupą kontrolną. Ryzyko udaru mózgu wynosiło 2,08 proc./r. vs 2,59 proc./r. (p = 0,002), a zdarzeń wieńcowych — 4,3 proc./r. vs 5,3 proc./r. (p = 0,0001). Kwas acetylosalicylowy powodował zmniejszenie śmiertelności z jakiejkolwiek przyczyny o 10 proc. przy jednoczesnym zwiększeniu ryzyka poważnych krwawień. Jednak w końcowej ocenie, korzyści wynikające ze stosowania leku przewyższały ryzyko krwawienia.

W 2019 r. ukazało się kilka ważnych dokumentów odnoszących się do postępowania w chorobach sercowo-naczyniowych. Jednym z nich są zalecenia dotyczące leczenia cukrzycy i stanu przedcukrzycowego u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi. Dokument ten zawiera m.in. wskazania do stosowania kwasu acetylosalicylowego u chorych na cukrzycę. Eksperci zalecają rozważenie małej dawki kwasu acetylosalicylowego (75-100 mg/d) w profilaktyce pierwotnej u chorych na cukrzycę typu 2 z wysokim/bardzo wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym.

Zalecenie to uzasadniają wyniki badania z randomizacją ASCEND (A Study of Cardiovascular Events in Diabetes), obejmujące 15 480 chorych na cukrzycę bez jawnej choroby sercowo-naczyniowej. Wykazało ono mniejszą częstość zawałów serca, udarów mózgu, przypadków niestabilnej choroby wieńcowej oraz mniejszą liczbę zgonów z jakiejkolwiek przyczyny u chorych stosujących kwas acetylosalicylowy w porównaniu z pacjentami otrzymującymi placebo.
Należy zaznaczyć, że w grupie przyjmującej kwas acetylosalicylowy wystąpiło więcej krwawień z przewodu pokarmowego. Jednocześnie tylko co czwarty chory leczony ASA stosował inhibitor pompy protonowej, który może zmniejszyć liczbę krwawień. Dlatego też warto rozważyć zastosowanie kwasu acetylosalicylowego w wybranej grupie chorych na cukrzycę z wysokim i/lub bardzo wysokim ryzykiem sercowo naczyniowym, pamiętając jednak o zalecaniu przyjmowania inhibitorów pompy protonowej.

Wspomniane wyżej wytyczne nie są odosobnione w zalecaniu kwasu acetylosalicylowego w ramach profilaktyki pierwotnej w wybranych grupach chorych. W 2019 r. ukazały się również nowe zalecenia amerykańskie: ACC/AHA Guideline on the Primary Prevention of Cardiovascular Disease. Ten dokument nie zaleca rutynowego stosowania kwasu acetylosalicylowego w prewencji pierwotnej schorzeń sercowo-naczyniowych u wszystkich chorych. Odwołując się do badań, zaleca natomiast wyodrębnienie chorych z wysokim ryzykiem wystąpienia zdarzeń sercowo-naczyniowych. Wytyczne ACC/AHA wskazują, że w tej grupie chorych należy rozważyć stosowanie kwasu acetylosalicylowego (75-100 mg/dl) u osób w wieku 40-70 lat, bez zwiększonego ryzyka krwawienia.

Podsumowując, obowiązujące wytyczne nie zalecają stosowania ASA w prewencji pierwotnej zdarzeń sercowo-naczyniowych w populacji ogólnej. Wytyczne te wskazują jednak na potencjalne korzyści ze stosowania ASA w prewencji tych zdarzeń w wybranych grupach chorych.

Kardiologia
Ekspercki newsletter przygotowywany we współpracy z kardiologami
ZAPISZ MNIE
×
Kardiologia
Wysyłany raz w miesiącu
Ekspercki newsletter przygotowywany we współpracy z kardiologami
ZAPISZ MNIE
Administratorem Twoich danych osobowych będzie Bonnier Business (Polska). Klauzula informacyjna w pełnej wersji dostępna jest tutaj

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Opracowali: dr hab. n. med. Piotr Dobrowolski; dr hab. n. med. Aleksander Prejbisz, prof. IK; prof. dr hab. n. med. Andrzej Januszewicz

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.