Czerniak: rola lekarzy POZ w edukowaniu pacjentów oraz wczesnej diagnostyce choroby

artykuł sponsorowany
opublikowano: 03-10-2018, 00:47

Szacuje się, że na nowotwory skóry zapada ok. 40 000 osób rocznie. Wśród nich najistotniejszym problem jest czerniak, który stanowiąc jedynie 4000 nowych przypadków na rok, odpowiada za ponad 80 proc. umieralności na wszystkie nowotwory tego typu. Statystyki te można poprawić podnosząc świadomość społeczeństwa w zakresie profilaktyki a także wykrywając chorobę we wczesnym stadium, kiedy jej wyleczalność za pomocą prostych metod chirurgicznych sięga niemal 100 proc. Ogromną rolę w tym zakresie odgrywają lekarze pierwszego kontaktu.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Liczba chorych na czerniaka w Polsce podwaja się co dekadę. Ma to związek ze zmianą zwyczajów Polaków, która została zapoczątkowana w latach 90. XX wieku. Moda na opaleniznę, pojawienie się solariów sprawiły, że choroba ta zaczęła dotykać coraz młodsze osoby. Kiedyś czerniak występował głównie u osób starszych. Obecnie zachorowalność wzrasta w każdej gru­pie wiekowej.

Prof. dr hab. n.med. Piotr Rutkowski
Wyświetl galerię [1/2]

Prof. dr hab. n.med. Piotr Rutkowski

Jak odwrócić tę sytuację? Jak sprawić, aby statystyki zaczęły spadać, a nie rosnąć?

Działania edukacyjne są podstawą. Dużo już zro­biono w tym temacie, ale nadal trzeba rozmawiać z pacjentem i uświadamiać, jak niebezpieczna jest ekspozycja na promienie ultrafioletowe. W krajach skandynawskich i Stanach Zjedno­czonych przeprowadzono wiele kampanii społecznych dotyczących konsekwencji opalania się. Zaobserwowano, że dzięki nim odnotowano brak przyrostu liczby nowych przypadków nowotworów skóry. Aby edukacja była skuteczna musi odbywać się na kilku płaszczyznach, m.in. na poziomie lekarzy POZ. To oni bowiem widzą pacjenta najczęściej, mogą z nim porozmawiać, a także mają możliwość kontroli pojawiających się zmian.

Profilaktyka - unikanie szkodliwych promieni UV

Światowa Organizacja Zdrowia wpisała promie­nie UV na listę kancerogenów. Nie istnieje coś takiego, jak zdrowa opalenizna, a poparzenia słoneczne u dzieci dwukrotnie zwiększają ryzyko rozwoju czerniaka w dorosłym życiu. Oczywiste jest, że po długiej zimie ludzie łakną promieni słonecznych, ale należy kierować się zdrowym rozsądkiem i powtarzać pacjentom jak mantrę kilka zasad:

  • Unikamy nadmiernej ekspozycji na promienie słoneczne, szczególnie między godz. 11:00 a 15:00;
  • Pełne wystawienie się na słońce nie powinno trwać dłużej niż 10 min.;
  • Należy bezwzględnie unikać solarium;
  • Przed dłuższym pobytem na słońcu należy użyć kremów z wysokimi filtrami UVA i UVB;
  • Należy zakrywać ubraniem części ciała, które rzadko są eksponowane na słońce oraz zakładać nakrycia głowy i okulary przeciwsłoneczne;
  • Obowiązkowo kontrolować samemu wszystkie zmiany na skórze.

Edukujmy pacjentów w zakresie samokontroli zmian skórnych!

W Polsce 30 proc. chorych zaczyna terapię już w bardzo zaawansowanym stadium, co zmniej­sza ich szansę na przeżycie. Czerniaki nie rozwijają się z dnia na dzień, więc jest czas, żeby zgłosić się do lekarza. Ważne jest, aby pacjent był czujny i obserwował zmiany skórne pojawiające się na ciele. Około połowa czerniaków rozwija się de novo, czyli w miejscu, gdzie nie było wcześniej znamienia. Najczęściej występuje na kończynach i tułowiu, natomiast pozostałe nowotwory skóry na tułowiu i głowie. To podstawowe informacje dla pacjenta do samokontroli. Aby mógł ją właściwie przeprowadzić, powinien zwracać uwagę na to, czy zmiana się powiększyła, zmieniła barwę, zarys, ma asymetryczny kształt i nierówne brzegi. Zarówno lekarzowi, jak i pacjentowi w pierwszej kontroli zmiany pomoże system ABCDE.

Szczególnie bacznie powinni obserwować się pacjenci znajdujący się w grupie ryzyka zachoro­wania na czerniaka. To osoby często i długo opalające się, korzystające z solariów, o jasnej karnacji i jasnych włosach, piegowate, z licznymi znamionami barwnikowymi, obciążone genetycznie. W celu oceny zmian skóry należy zgłosić się do specjalisty dermatologa lub chirurga onkologa, którzy dokonają oceny dermatoskopowej.

Życzyłbym sobie, aby zarówno edukacja oraz świadomość społeczna w zakresie profilaktyki i samokontroli wpłynęła na zmniejszenie zachorowalności na nowotwory skóry i czerniaki. W każdym przypadku, razem z naszym Zespołem z Centrum Onkologii-Instytutu w Warszawie będziemy wszystkim służyć pomocą.

Prof. dr hab. med. Piotr Rutkowski (Centrum Onkologii-Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie, kierownik Kliniki Nowotworów Tkanek Miękkich, Kości i Czerniaków; przewodniczący Rady Naukowej Akademii Czerniaka - sekcji naukowej Polskiego Towarzystwa Chirurgii Onkologicznej), sekretarz Polskiego Towarzystwa Chirurgii Onkologicznej.

"Planuję długie życie" jest kampanią informacyjno-edukacyjną promującą postawy prozdrowotne w zakresie zapobiegania zachorowaniu na nowotwory. Jej celem jest zachęcenie Polaków do regularnej aktywności fizycznej, stosowania zbilansowanej diety oraz zwiększenie zgłaszalności na badania profilaktyczne realizowane w ramach Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych (w szczególności na badania w kierunku raka: szyjki macicy, piersi, jelita grubego, płuca oraz skóry). Przekaz kampanii sformułowany jest w prostych zaleceniach - Ruch codziennie.Warzywa i owoce codziennie. Badanie przeciw rakowi regularnie.

Więcej informacji: www.planujedlugiezycie.pl

Kampania realizowana w ramach Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych, zadanie Promocja zdrowia i profilaktyka nowotworów, finansowana ze środków ministra zdrowia.

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: artykuł sponsorowany

Najważniejsze dzisiaj
Tematy
Puls Medycyny
Profilaktyka / Czerniak: rola lekarzy POZ w edukowaniu pacjentów oraz wczesnej diagnostyce choroby
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.