Czerniak - dopasowanie dawki leków systemowych poprawiło tolerancję terapii [PRZYPADEK KLINICZNY]

Oprac. Monika Rachtan
opublikowano: 03-08-2022, 20:26

Rozwój czerniaka u pacjenta w podeszłym wieku, a także przebieg diagnostyki i skutecznego leczenia przedstawia na podstawie praktyki klinicznej lek. Dorota Nowak z Oddziału Onkologii Klinicznej Zachodniopomorskiego Centrum Onkologii w Szczecinie.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Pacjent kontynuuje leczenie enkorafenibem i binimetynibem z dobrą tolerancją, bez istotnego wpływu na pogorszenie samopoczucia. Nie stwierdzono również nawrotu toksyczności wątrobowej.
iStock

PRZYPADEK PACJENTA

W marcu 2021 r. 80-letni pacjent, emerytowany spawacz, monter, leczony na nadciśnienie tętnicze, bez innych istotnych obciążeń internistycznych, palacz papierosów od 21 do 50. roku życia, zgłosił się na konsultację celem zaplanowania leczenia systemowego.

Wcześniejsze usunięcie zmiany i ustalenie rozpoznania

18.01.2019 r. pacjent przebył chirurgiczne usunięcie zmiany skórnej z pięty stopy prawej. Zmiana była obecna u mężczyzny od dawna, ale kilka miesięcy wcześniej zaczęła się powiększać i urosła do wielkości kilkunastu milimetrów. Do badania histopatologicznego otrzymano elipsę skórną 17 15 mm z tkanką podskórną grubości 3 mm. Powierzchnia zmiany niemal w całości była szarobrązowa.

W badaniu mikroskopowym stwierdzono utkanie czerniaka o grubości nacieku 1,3 mm według skali Breslow, stopień nacieku III według klasyfikacji Clarka, 4 mitozy na milimetr kwadratowy, nie wykryto owrzodzenia. Stwierdzono częściowe nacieki limfocytarne, brak regresji i ognisk satelitarnych, typ epitelioidny komórki. Według klasyfikacji pTNM7: pT2aNxMx.

Narastanie zmian przerzutowych i interwencje

8.03.2019 r. pacjent przebył zabieg usunięcia blizny po diagnostycznym wycięciu czerniaka oraz pobrano do badania histopatologicznego dwa węzły chłonne wartownicze z prawej pachwiny. W materiale histopatologicznym stwierdzono obecność 0,6-milimetrowego przerzutu do jednego z 2 węzłów chłonnych.

16.04.2019 r. przeprowadzono u pacjenta zabieg limfadenektomii pachwinowej prawostronnej, w materiale pooperacyjnym nie wykryto zmian przerzutowych.

W badaniu ultrasonograficznym pachwin w maju 2020 r. stwierdzono obecność zmiany wielkości 12 x 30 mm w prawej pachwinie węzła chłonnego. Wykonano biopsję aspiracyjną cienkoigłową. W materiale stwierdzono jedynie komórki morfotyczne krwi. Ponowna ocena ultrasonograficzna pachwin w grudniu 2020 r. wykazała patologiczne węzły chłonne w prawej pachwinie, wielkości 27 i 20 mm oraz 26 i 15 mm w lewej pachwinie. W grudniu 2020 r. z węzła chłonnego w lewej pachwinie potwierdzono obecność komórek o immunofenotypie czerniaka.

Wznowa choroby nowotworowej, badania molekularne

18.02.2021 r. wykonano PET-CT i stwierdzono metaboliczne cechy wznowy choroby nowotworowej pod postacią pobudzonych i powiększonych węzłów chłonnych wzdłuż naczyń biodrowych wspólnych, zewnętrznych i wewnętrznych do 57 mm x 40 mm po stronie prawej, pachwinowych prawych 24 mm i 18 mm oraz biodrowych zewnętrznych i udowych do 10 mm.

Onkologia
Ekspercki newsletter z najważniejszymi informacjami dotyczącymi leczenia pacjentów onkologicznych
ZAPISZ MNIE
×
Onkologia
Wysyłany raz w miesiącu
Ekspercki newsletter z najważniejszymi informacjami dotyczącymi leczenia pacjentów onkologicznych
ZAPISZ MNIE
Administratorem Twoich danych osobowych będzie Grupa Rx sp. z o.o. Klauzula informacyjna w pełnej wersji dostępna jest tutaj

12 marca 2021 r. chory został przedstawiony na wielodyscyplinarnym konsylium onkologicznym, podczas którego zalecono kwalifikację do leczenia systemowego. W wykonanych badaniach molekularnych w komórkach czerniaka wykazano obecność mutacji aktywującej w kodonie V600 genu BRAF oraz ekspresję PD-L1 w ok. 10 proc. komórek nowotworu.

Konsultacje specjalistyczne przed nową terapią

Planując leczenie z zastosowaniem enkorafenibu i binimetynibu, pacjent został skierowany na konsultację kardiologiczną z powodu wysokich wartości ciśnienia tętniczego. Zmodyfikowano farmakoterapię NT.

4.05.2021 r. przed kwalifikacją do leczenia z zastosowaniem enkorafenibu i binimetynibu powtórzono badania tomografii komputerowej. Wybrano zmiany do monitorowania według RECIST 1.1; suma zmian targetowych wyniosła 8,6 cm. W badaniach laboratoryjnych stwierdzono: 1,9 x GGN wartość LDH, hiperglikemię G 1, prawidłowe wartości parametrów morfologii krwi, niewielkie wydłużenie czasu protrombinowego oraz podwyższenie INR, prawidłową funkcję tarczycy, śladową ilość białka w moczu.

Po badaniu okulistycznym z oceną dna oka i pola widzenia zalecono optyczną koherentną tomografię oka, w której stwierdzono drobne zmiany zwyrodnieniowo-zanikowe z przewagą w oku lewym. Zalecono samokontrolę, poinformowano o jej metodach.

Leczenie systemowe enkorafenibem z binimetynibem

Leczenie enkorafenibem 450 mg na dobę w skojarzeniu z binimetynibem 45 mg 2 x dziennie rozpoczęto w maju 2021 r. W 4. tygodniu terapii stwierdzono: wzrost stężenia ALT w stopniu G3 (6 x górna granica normy) oraz AST w stopniu G2 (4 x górna granica normy), brak odchyleń w badaniu ogólnym moczu, prawidłowe wartości INR oraz czasu protrombinowego, wydłużenie czasu kaolinowo-kefalinowego w stopniu G1. Wstrzymano wówczas leczenie i kontrolowano parametry wątrobowe. Po 14 dniach odnotowano normalizację poziomu AST oraz stopień G1 toksyczności ALT i wznowiono terapię, stosując pierwszą redukcję dawki enkorafenibu (300 mg na dobę) oraz binimetynibu (30 mg 2 x dziennie).

Wyniki kolejnych badań kontrolnych

Pierwsza ocena tomograficzna w lipcu 2021 r. wykazała zmniejszenie zmian targetowych o 25 proc. W kolejnych badaniach obrazowych w lipcu i październiku 2021 r. oraz w styczniu i maju 2022 r. obserwowane zmiany były stabilne, nie stwierdzono również pojawienia się nowych ognisk czerniaka. W trakcie terapii pacjent z powodu niesatysfakcjonującej kontroli ciśnienia tętniczego konsultowany był przez kardiologa, zmodyfikowano leczenie nadciśnienia.

W 10. miesiącu terapii u pacjenta pojawił się na szyi róg skórny. Zmiana została usunięta w całości, a w badaniu histopatologicznym stwierdzono brodawkę zwykłą.

Pacjent kontynuuje leczenie enkorafenibem i binimetynibem z dobrą tolerancją, bez istotnego wpływu na pogorszenie samopoczucia. Nie stwierdzono również nawrotu toksyczności wątrobowej.

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.