COVID-19: ciężka postać choroby może mieć związek z krzepnięciem i układem dopełniacza

Paweł Wernicki/PAP
opublikowano: 05-08-2020, 10:38

Działanie koronawirusa SARS-CoV-2 na układ krzepnięcia oraz jedną z najstarszych części systemu odpornościowego, tzw. układ dopełniacza, może prowadzić do ciężkiego przebiegu COVID-19 - informują naukowcy na łamach pisma "Nature Medicine".

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Naukowcy z Columbia University Irving Medical Center wykazali, że układ dopełniacza oraz układ krzepnięcia mogą mieć związek z ciężkim przebiegiem choroby COVID-19. Co więcej, mutacjom w niektórych genach związanych z układem dopełniacza i krzepnięcia towarzyszy częstsza konieczność hospitalizacji pacjentów z COVID-19.

Naukowcy wykazali, że ciężka postać COVID-19 może mieć związek z krzepnięciem i układem dopełniacza.
Zobacz więcej

Naukowcy wykazali, że ciężka postać COVID-19 może mieć związek z krzepnięciem i układem dopełniacza. iStock

Koronawirus SARS-CoV-2 może doprowadzić do nadpobudliwości procesu krzepnięcia i układu dopełniacza

Układ dopełniacza to zespół kilkudziesięciu białek obecnych w osoczu krwi oraz w innych płynach ustrojowych. Ma liczne receptory i regulatory, z których nieprawidłowym działaniem związane są niektóre choroby. Układ dopełniacza odgrywa ważną rolę w mechanizmach odpowiedzi odpornościowej - niszczeniu bakterii, niektórych wirusów oraz nieprawidłowych lub uszkodzonych komórek organizmu, wspomaganiu działania fagocytów. Wśród licznych funkcji układu dopełniacza jest także zdolność do pobudzania krzepnięcia oraz stanów zapalnych. 

Na pomysł zbadania powiązań pomiędzy układami krzepnięcia i dopełniacza a COVID-19 naprowadził naukowców szeroko zakrojony program badania mimikry, czyli zdolności maskowania się, wszystkich wirusów na Ziemi.

"Wirusy mają białka, które mogą naśladować pewne białka gospodarza, aby oszukać jego komórki. W ten sposób pomagają wirusowi w ukończeniu jego cyklu życiowego" - powiedział prof. Sagi Shapira, który prowadził badania wspólnie z prof. Nicholasem Tatonettim.

"Poza podstawowymi kwestiami biologicznymi, którymi chcieliśmy się zająć, na podstawie naszej wcześniejszej pracy i prac innych osób podejrzewaliśmy, że zidentyfikowanie tych białek-naśladowców może dostarczyć wskazówek dotyczących sposobu, w jaki wirusy powodują choroby" - wyjaśnił.

W przypadku koronawirusów okazało się, że potrafią one w sposób szczególnie doskonały naśladować białka zaangażowane w krzepnięcie oraz wchodzące w skład układu dopełniacza. Koronawirus SARS-CoV-2, naśladując białka dopełniacza oraz te odpowiedzialne za krzepnięcie, może doprowadzić oba systemy do stanu nadpobudliwości.

Gdyby tak rzeczywiście było, osoby z istniejącą wcześniej nadaktywnością układu dopełniacza lub skłonnością do nadmiernego krzepnięcia powinny być bardziej podatne na ciężki przebieg COVID-19. To, że zaburzenia krzepnięcia zwiększają ryzyko ciężkiego przebiegu choroby wywołanej przez koronawirusa SARS-CoV-2, zaobserwowano już na początku pandemii.

CZYTAJ TEŻ: Zakrzepica istotną przyczyną zgonów chorych na COVID-19

COVID-19: na ciężki przebieg choroby narażone są także osoby chore na otyłość i cukrzycę

Badając 11 tys. pacjentów z COVID-19, którzy przybyli do Columbia University Irving Medical Center, naukowcy z Columbia University zwrócili uwagę na osoby ze związanym z wiekiem zwyrodnieniem plamki żółtej (AMD) - chorobą oczu spowodowaną nadmierną aktywnością dopełniacza - a także osoby z zaburzeniami krzepnięcia.

Okazało się, że spośród chorych na COVID-19 zmarło ponad 25 proc. osób z AMD, podczas gdy średnia śmiertelność wyniosła 8,5 proc. Około 20 proc. wymagało intubacji. Większej śmiertelności i częstszej intubacji nie można było wyjaśnić różnicami wieku czy płci pacjentów.

Kardiologia
Ekspercki newsletter przygotowywany we współpracy z kardiologami
ZAPISZ MNIE
×
Kardiologia
Wysyłany raz w miesiącu
Ekspercki newsletter przygotowywany we współpracy z kardiologami
ZAPISZ MNIE
Administratorem Twoich danych osobowych będzie Bonnier Business (Polska). Klauzula informacyjna w pełnej wersji dostępna jest tutaj

Osoby z zaburzeniami krzepnięcia w wywiadzie również były narażone na zwiększone ryzyko zgonu z powodu COVID-19.

Prof. Shapira zwrócił uwagę, że układ dopełniacza jest bardziej aktywny również u osób chorych na otyłość i cukrzycę. Może to przynajmniej częściowo pomóc wyjaśnić, dlaczego osoby z tymi schorzeniami także są bardziej narażone na śmierć z powodu COVID-19.

CZYTAJ TEŻ: Ryzyko zgonu u zakażonych koronawirusem SARS-CoV-2 zwiększa cukrzyca i choroba niedokrwienna serca

COVID-19: ciężka postać choroby może mieć związek z wariantami kilku genów, które wpływają na aktywność dopełniacza i krzepnięcia

Następnie naukowcy z Columbia University Irving Medical Center zbadali różnice w aktywności genów u osób zakażonych koronawirusem. Potwierdziło się, że infekcja SARS-CoV-2 wywołuje silną aktywację układu dopełniacza i układu krzepnięcia.

Kolejne dowody łączące ciężki przebieg COVID-19 z zaburzeniami krzepnięcia i dopełniaczem pochodzą z analizy danych genetycznych tysięcy pacjentów z COVID-19 z brytyjskiego Biobanku, który zawiera dokumentację medyczną i dane genetyczne pół miliona osób.

Jak się okazało, warianty kilku genów, które wpływają na aktywność dopełniacza lub krzepnięcia, są związane z cięższymi, wymagającymi hospitalizacji objawami COVID-19.

CZYTAJ TEŻ: COVID-19: na przebieg choroby mogą mieć wpływ także czynniki genetyczne

Leki na COVID-19: skuteczne mogłyby okazać się te, które hamują działanie układu dopełniacza

Zdaniem autorów istniejące leki, które hamują działanie układu dopełniacza, mogłyby okazać się skuteczne w leczeniu COVID-19 o ciężkim przebiegu. Inhibitory dopełniacza są obecnie stosowane w stosunkowo rzadkich chorobach, ale prowadzone jest co najmniej jedno badanie kliniczne na pacjentach z COVID-19. Trwa też kilka badań klinicznych mających określić najlepszy sposób wykorzystania istniejących terapii przeciwzakrzepowych.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Związek z alg blokuje koronawirusa lepiej niż remdesiwir [BADANIA]

Pandemia COVID-19: wyjątkowa rola superroznosicieli i superzakażeń

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Paweł Wernicki/PAP

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.