Coraz więcej suicydalnych - konieczna strategia zapobiegania samobójstwom

opac.kl
06-09-2017, 14:27

10 września obchodzimy Światowy Dzień Zapobiegania Samobójstwom. W tym roku promowane jest hasło "Poświęć minutę, ocal życie!". Szacuje się, że każdego roku samobójstwo popełnia ponad 800 tys. ludzi, a drugie tyle podejmuje próbę samobójczą.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Samobójstwo to nie tylko tragedia jednostki, ale też poważny problem zdrowia publicznego, który wciąż pozostaje tematem tabu. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) podaje, że śmierć z własnej ręki jest drugą najczęstszą przyczyną zgonów wśród osób od 15. do 29. roku życia. Najczęściej samobójcy odbierają sobie życie wieszając się, przedawkowując leki i korzystając z broni palnej. 

Około 30 proc. globalnych samobójstw wynika z zatrucia pestycydami, z których większość występuje na wiejskich terenach rolniczych w krajach o niskim i średnim dochodzie. 

Grupy ryzyka

Choć związek między samobójstwem a zaburzeniami psychicznymi (w szczególności depresją i nadużywaniem alkoholu) jest dobrze ugruntowany w krajach o wysokim dochodzie, wiele samobójstw jest popełnianych w momentach kryzysu. Bardzo często myśl o odebraniu sobie życia pojawia się po przeżyciu jakiejś tragedii czy katastrofy, doświadczeniu przemocy lub straty, a także przy długotrwałym poczuciu izolacji. 

Wysokie wskaźniki samobójstw są odnotowywane wśród grup podatnych na zagrożenia, które doświadczają dyskryminacji, np. uchodźców i migrantów,  lśrodowisk homoseksualnych i więźniów. Najsilniejszym czynnikiem ryzyka samobójstwa jest wcześniejsza próba samobójcza.

Jak wynika z raportu NIZP-PZH opublikowanego w tym roku, w Polsce w ciągu roku większa liczba mężczyzn popełnia samobójstwo niż ginie w wypadkach komunikacyjnych. Polacy znacznie częściej popełniają samobójstwo niż mężczyźni w innych krajach UE.

W 2014 r. w Polsce na skutek samobójstwa straciło życie prawie 6 tys. osób, z których zdecydowana większość (ponad 5 tys.) to mężczyźni. Tak ogromnej i trwałej dysproporcji między płciami (wysoki trend utrzymuje się już od dłuższego czasu) nie obserwuje się w żadnym innym kraju UE. Współczynnik zgonów z powodu samobójstw mężczyzn w Polsce wynosi 25,7 na 100 tys. osób, a ogółem w UE - 16. Inaczej jest w przypadku kobiet - Polki popełniają samobójstwo rzadziej niż Europejki ogółem (współczynnik samobójstw kobiet w Polsce to 3,7 zgonów na 100 tys. osób, a w UE - 4,3).

Zapobieganie i kontrola

Istnieją różne działania, które można podjąć, aby zapobiec samobójstwom i próbom samobójstwa. Obejmują one m.in.:

  • ograniczenie dostępu do środków samobójczych,
  • wprowadzenie polityki alkoholowej w celu ograniczenia szkodliwego stosowania alkoholu,
  • wczesne rozpoznawanie i leczenie osób z zaburzeniami psychicznymi, 
  • szkolenie niewyspecjalizowanych pracowników służby zdrowia w ocenie i zarządzaniu zachowaniem samobójczym,
  • kompleksową opiekę nad osobami, które próbowały popełnić samobójstwo,
  • zapewnienie wsparcie społeczności.

Działania zapobiegawcze wymagają koordynacji i współpracy między wieloma sektorami społeczeństwa. Niezbędna jest kooperacja w zakresie ochrony zdrowia, edukacji, zatrudnienia, przedsiębiorczości, sprawiedliwości i prawa. 

Piętno samobójcy

Piętno, szczególnie to dotyczące zaburzeń psychicznych i prób samobójczych sprawia, że wiele sób nawet nie próbuje szukać pomocy. Na świecie wciąż nie wypracowano odpowiedniego poziomu świadomości, który pozwoliłby spojrzeć na samobójstwo jako problem społeczny, o którym trzeba dyskutować otwarcie. Do tej pory w swoich priorytetach zdrowotnych tylko kilka krajów włączyło zapobieganie samobójstwom, a tylko 28 państw zgłosiło, że sporządziło krajową strategię przeciwdziałania im.

Zalecenia WHO

Dostępność i jakość danych dotyczących samobójstw i prób samobójczych jest słaba. Zaledwie 60 państw członkowskich posiada wiarygodne dane, które można wykorzystać bezpośrednio do oszacowania wskaźników samobójstw. Ulepszony nadzór i monitorowanie prób samobójczych i samobójstw jest konieczne, by stworzyć skuteczną strategię  zapobiegania samobójstwom.

WHO uznaje ten problem za priorytet zdrowia publicznego. Pierwszy światowy raport o samobójstwach opublikowano w 2014 r. Celem było zwiększenie świadomości o znaczeniu dla zdrowia publicznego w zakresie samobójstw i prób samobójczych oraz zapobieganie samobójstwom. Dokument miał też zachęcać i wspierdać kraje w opracowaniu lub wzmocnieniu kompleksowych strategii zapobiegania samobójstwom w wielosektorowym podejściu do zdrowia publicznego.

Zachęcamy także do lektury artykułu "Ewolucja zachowań samobójczych w dobie Internetu", który ukazał się w najnowszym numerze "Pulsu Medycyny". 

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: opac.kl

Puls Medycyny
Coraz więcej suicydalnych - konieczna strategia zapobiegania samobójstwom
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.