Co można poprawić w diagnostyce i leczeniu raka płuca w Polsce - wytyczne EIU

Monika Majewska
opublikowano: 20-01-2020, 11:47

Chorzy na raka płuca w Polsce powinni mieć dostęp do wczesnej diagnostyki oraz zapewnioną opiekę psychoonkologiczną. To tylko niektóre zalecenia specjalistów, którzy brali udział w opracowaniu raportu "Breathing in a new era". Jakie jeszcze działania powinna podjąć Polska, by poprawić sytuację pacjentów z rakiem płuca?

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

"Breathing in a new era: a comparative analysis of lung cancer policies across Europe" to raport z 2019 r., sporządzony przez the Economist Intelligence Unit (EIU). Jego autorzy analizują politykę zdrowotną dotyczącą raka płuca w 11 krajach europejskich: Austrii, Belgii, Finlandii, Francji, Holandii, Norwegii, Polski, Rumunii, Hiszpanii, Szwecji i Wielkiej Brytanii.

Chorzy na raka płuca w Polsce powinni mieć dostęp do wczesnej diagnostyki oraz zapewnioną opiekę psychoonkologiczną.
Zobacz więcej

Chorzy na raka płuca w Polsce powinni mieć dostęp do wczesnej diagnostyki oraz zapewnioną opiekę psychoonkologiczną. iStock

W pierwszej części raportu opisana jest sytuacja epidemiologiczna dotycząca raka płuca w badanych krajach Europy. Pod uwagę wzięto wskaźnik zapadalności, rozpowszechnienia, DALY (lata życia skorygowane niesprawnością) oraz współczynnik umieralności z powodu raka płuca. Piszemy o tym w artykule: Rak płuca zabija tyle osób, co rak piersi, jelita grubego i prostaty razem wzięte.

W kolejnej części dokumentu ww. kraje zostały ocenione pod pięcioma względami: strategia walki z rakiem, szybka diagnostyka, leczenie, badania kliniczne oraz zdrowie publiczne. Następnie, na tej podstawie, dla każdego kraju opracowano indywidualne wytyczne, które mają poprawić sytuację chorych na raka płuca.

Leczenie i diagnostyka raka płuca w Polsce - co trzeba zmienić?

  • Aktualizacja narodowej strategii walki z nowotworami

Według autorów raportu, Polska musi zaktualizować krajowy plan zwalczania nowotworów, gdyż obecny pochodzi z 2005 r. Działania te są w toku - prezydent podpisał w 2019 r. projekt ustawy tworzącej ramy prawne dla rozwoju i przyjęcia Narodowej Strategii Onkologicznej. Jak zapowiada wiceminister zdrowia Sławomir Gadomski, jest szansa, że NSO zostanie przyjęta jeszcze w styczniu 2020 r.

Zaktualizowany plan powinien obejmować następujące elementy: profilaktyka, badania przesiewowe i wczesne wykrywanie tego nowotworu oraz objawy, które powinny być zauważone na etapie podstawowej opieki zdrowotnej. W nowej strategii powinny zostać omówione także kwestie źródła finansowania, jak również plan wdrożenia.

  • Badania przesiewowe w kierunku raka płuca 

Specjaliści, którzy brali udział w opracowaniu dokumentu, nie znaleźli żadnych danych wskazujących na to, że Polska prowadzi badania przesiewowe w kierunku raka płuca. Jednak opierają się oni na danych z 2017 r. Natomiast w pierwszym kwartale 2019 r. ruszył pilotaż badań przesiewowych raka płuca - pierwszy w Polsce i UE. Szczegóły dotyczące projektu dostępne są tutaj.

Jak wyjaśniają autorzy raportu, udział w badaniach przesiewowych i obserwacjach dotyczących wczesnego wykrywania raka płuca może umożliwić decydentom ustalenie, czy tego typu badania są odpowiednie dla populacji danego kraju.

  • Zaangażowanie organizacji pacjenckich w opracowanie wytycznych klinicznych

W Polsce istnieje niezależna organizacja pacjentów chorych na raka płuca, jednak autorzy dokumentu nie znaleźli żadnego dowodu na to, że jest ona zaangażowana w opracowywanie wytycznych klinicznych. Ich zdaniem zaangażowanie pacjentów w opracowywanie wytycznych może pomóc w zidentyfikowaniu problemów, które mogą zostać przeoczone przez pracowników służby zdrowia, czy wpłynąć na opracowanie zaleceń z perspektywy pacjenta i opiekuna. Jednocześnie zaznaczają, że przedstawiciele pacjentów w Polsce są zaangażowani w proces oceny technologii medycznych (HTA).

  • Poprawa wczesnej diagnostyki 

Trzeba skrócić czas od momentu pojawienia się objawów choroby u pacjenta do momentu postawienia diagnozy. W związku z tym Polska musi zapewnić ramy czasowe, w których pacjenci z podejrzeniem raka płuca powinni zostać poddani badaniom.

Autorzy dokumentu nie znaleźli bowiem żadnej wzmianki o tym, że w naszym kraju są określone takie ramy czasowe. Polska nie posiada również w swoich wytycznych szybkich procedur skierowań dotyczących raka płuca.

CZYTAJ TEŻ: Jak efektywnie diagnozować raka płuca

  • Zagwarantowanie wsparcia psychologicznego oraz opieki paliatywnej

Eksperci zauważyli także, że w polskich wytycznych dotyczących leczenia raka płuca nie uwzględniono oceny psychologicznej pacjentów i obciążenia psychicznego związanego z tym nowotworem. Dodają, że w Polsce nie istnieje ścieżka kierowania po pomoc psychologiczną lub opiekę wspierającą i paliatywną. Ich zdaniem konieczne jest zagwarantowanie dostępu do wsparcia psychologicznego chorym, a opieka wspierająca i paliatywna powinna być uwzględniona w wytycznych dotyczących raka płuca.

SPRAWDŹ: Program "Oblicza Medycyny". Jak psychoonkolog może pomóc pacjentowi i personelowi medycznemu? [WIDEO]

  • Poprawa systemu gromadzenia danych rejestracyjnych

Polski rejestr nowotworów został oceniony jako wysokiej jakości na poziomie regionalnym (choć nie na poziomie krajowym), podczas gdy system gromadzenia danych rejestracyjnych został oceniony jako niskiej jakości. Wymaga on zatem poprawy.

Eksperci zauważyli, że w Polsce brakuje odpowiedniej wiedzy na temat nowych metod leczenia raka płuca. Prowadzenie klinicznego rejestru nowotworów mogłoby pomóc w gromadzeniu i syntezie aktualnych dowodów dotyczących wpływu pojawiających się terapii.

Rak płuca w Polsce - pod jakim względem wypadamy najlepiej

Zdaniem autorów raportu, Polska najlepiej wypadła pod względem refundacji i dostępu do głównych spersonalizowanych terapii w raku płuca. Jak zaznaczają, wszystkie pięć inhibitorów kinazy tyrozynowej i przeciwciała anty-PD1, które brane były pod uwagę w raporcie, są zarejestrowane i dostępne dla większości pacjentów z rakiem płuca w Polsce za pośrednictwem systemu opieki zdrowotnej.

Eksperci chwalą też naszą politykę dotyczącą kontroli tytoniu. Wyliczają, że:

  • w Polsce są określone cele w zakresie kontroli wyrobów tytoniowych oraz działa Krajowa Agencja Kontroli Tytoniu
  • nasz kraj jest stroną Ramowej Konwencji Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) w sprawie kontroli wyrobów tytoniowych (FCTC)
  • w Polsce przeprowadzane są kampanie w środkach masowego przekazu, dotyczące szkodliwości palenia tytoniu (w okresie objętym badaniem uruchomiono co najmniej jedną krajową kampanię)
  • reklamy wyrobów tytoniowych są zakazane
  • nasze prawo nakazuje, aby ostrzeżenia zdrowotne pojawiały się na opakowaniach wyrobów tytoniowych
  • istnieją przepisy dotyczące zakazu palenia w biurach, restauracjach, kawiarniach, pubach, barach oraz w transporcie publicznym

Zauważają również, że w Polsce istnieją regulacje dotyczące e-papierosów. Ich producenci muszą m.in. umieszczać ostrzeżenia zdrowotne na opakowaniach. Poza tym w naszym kraju zabrania się sprzedaży lub dystrybucji e-papierosów osobom poniżej 18. roku życia. Reklama, promocja i sponsoring związane z e-papierosami są zakazane. Zabronione jest również eksponowanie przedmiotów, które naśladują opakowania e-papierosów. Dodatkowo używanie e-papierosów w niektórych miejscach publicznych i w transporcie publicznym jest zabronione.

Pełny raport dostępny jest na stronie www.eiu.com.

CZYTAJ TEŻ: Rak płuca: leczenie jest refundowane, a diagnostyka - nie

Dzięki immunoterapii rak płuca staje się chorobą przewlekłą

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Monika Majewska

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.