Co da ulgę pacjentowi z zapaleniem zatok

dr n. med. Olimpia Stanisławek-Sut, specjalista laryngolog z CM Enel-Med
opublikowano: 04-05-2016, 08:24

Zapalenie zatok zwykle rozwija się jako następstwo zakażenia wirusowego jam nosa i nosogardła. Ostrą postać tego schorzenia mogą powodować wirusy paragrypy, rino- i adenowirusy, jak i wirusy RS. Czynnikami bakteryjnego zapalenia zatok zwykle są S. pneumoniae i H. influenzae.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Rozwojowi zapalenia zatok sprzyjają wszystkie sytuacje, które powodują pogorszenie drożności ujść zatok przynosowych. Mogą to być wady anatomiczne, np. skrzywienie przegrody nosa czy przerost małżowin nosowych. Utrzymujący się obrzęk śluzówek w przebiegu alergicznego nieżytu nosa także pogarsza drenaż zatok, usposabiając do zapaleń. Nie bez znaczenia dla śluzówki jam nosa jest zanieczyszczenie powietrza, w tym przebywanie w dymie tytoniowym. Zapadalności na zapalenie zatok sprzyjają też zaburzenia odporności. Z uwagi na łatwość rozprzestrzeniania się drobnoustrojów, czynnikiem ryzyka może być nawet przebywanie w przedszkolu lub żłobku.

Objawy zapalenia zatok: zapalenie ostre i przewlekłe

O zapaleniu zatok przynosowych mówimy, gdy pacjent zgłasza upośledzenie drożności nosa, występowanie kataru manifestującego się jako wydzielina z jam nosa lub spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła, osłabienie węchu czy ból w rzucie zatok. W badaniu stwierdzamy obrzęk i zaczerwienienie błony śluzowej nosa, wydzielinę śluzowo-ropną w jamach nosa.

Przeziębienie rozpoznajemy, jeżeli objawy ustępują do 10 dni, natomiast przy utrzymywaniu się dolegliwości powyżej 10 dni albo kiedy nasilają się po 5 dniach leczenia objawowego — mamy do czynienia z ostrym zapaleniem zatok przynosowych (OZZP).

W przypadku utrzymywania się dolegliwości dłużej niż 12 tygodni, mimo zastosowanego leczenia, stwierdzamy przejście procesu zapalnego w stan przewlekły. Przewlekłe zapalenie zatok rozpoznajemy także, jeżeli pacjent przechodzi nawracające ostre zapalenia zatok, ale pomiędzy zaostrzeniami nie następuje wycofanie wszystkich dolegliwości.

Leczenie zapalenia zatok

Przeziębienie zwykle ustępuje samoistnie, dlatego stosujemy leczenie objawowe. Należy zapewnić właściwy stopień nawilżenia błony śluzowej nosa dbając o właściwą wilgotność powietrza w pokoju. Trzeba regularnie wietrzyć pomieszczenia i stosować nawilżacze powietrza.

Podczas kataru ważne jest regularne oczyszczanie jam nosa z zalegającej wydzieliny. Można przyjmować donosowe preparaty soli morskiej lub stosować nebulizacje z soli fizjologicznej. Dobrym rozwiązaniem jest także płukanie nosa roztworami soli fizjologicznej. Czasami proponujemy płukanie nosa hipertonicznym roztworem chlorku sodu, co nie tylko oczyszcza, ale także ma działanie przeciwobrzękowe.

Jeżeli stwierdzamy gęstą wydzielinę śluzową, zwykle około 3.-5. doby trwania infekcji, zalecamy przyjmowanie odpowiedniej ilości płynów oraz wprowadzamy leki mukolityczne. Można zastosować preparaty zawierające witaminę C i rutynę, ponieważ uszczelniają naczynia krwionośne w błonie śluzowej nosa, co jest szczególnie istotne u pacjentów z tendencją do nawracających krwawień z nosa. Przy jego niedrożności można stosować donosowe leki obkurczające naczynia błony śluzowej nosa, nie dłużej jednak niż 5 dni. Spowodują one zmniejszenie obrzęku śluzówki i usprawnią usuwanie wydzieliny.

W zależności od objawów (ból, gorączka) wprowadzamy leczenie przeciwgorączkowe, przeciwbólowe. U osoby z alergicznym nieżytem nosa i objawami ostrego zapalenia zatok dodatkowo stosujemy lek antyhistaminowy. W zależności od nasilenia dolegliwości, jeżeli objawy przeziębienia nie ustępują bądź też zaostrzają się pomimo leczenia objawowego, zwykle stosujemy glikokortykosteroid donosowy. Gdy objawy są bardzo nasilone i/lub stwierdzamy bakteryjne zapalenie zatok, wdrażamy antybiotykoterapię.

Profilaktyka zapalenia zatok: wzmacnianie odporności

Profilaktyka zapaleń zatok powinna polegać na wzmacnianiu ogólnej odporności, co pozwala zmniejszyć ryzyko infekcji. Stosowanie właściwie zbilansowanej diety, przyjmowanie odpowiedniej ilości płynów i ruch poprawiają kondycję organizmu. Należy pamiętać o ubieraniu się stosownie do warunków panujących na zewnątrz, zwłaszcza o nakrywaniu głowy, poprzez którą traci się najwięcej ciepła. Dla śluzówki jam nosa nie jest korzystne przebywanie w przesuszonym i/lub zbyt ciepłym pomieszczeniu. W czasie przeziębienia oraz w okresie zwiększonej zapadalności na infekcje sprawdzone działanie mają soki z malin czy czarnego bzu oraz czosnek.

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: dr n. med. Olimpia Stanisławek-Sut, specjalista laryngolog z CM Enel-Med

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.