Choroby układu pokarmowego coraz większym problemem zdrowotnym

Emilia Grzela
opublikowano: 08-07-2020, 08:08

Wraz z epidemią nadwagi i powszechnymi wśród Polaków niezdrowymi nawykami żywieniowymi zwiększa się odsetek pacjentów skarżących się na dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Dobrym tego przykładem jest choroba refluksowa przełyku, o której rozmawiamy z dr. hab. n. med. Piotrem Ederem, specjalistą chorób wewnętrznych i gastroenterologii.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Jak licznej populacji pacjentów dotyka choroba refluksowa przełyku?

dr. hab. n. med. Piotr Eder
Zobacz więcej

dr. hab. n. med. Piotr Eder

Nie ma precyzyjnych danych na ten temat, ale z praktyki klinicznej wynika, że jest to bardzo częste schorzenie. Różne analizy wskazują, że choroba refluksowa przełyku dotyka w USA nawet 30 proc. populacji, natomiast w Europie ok. 20 proc. W kontekście danych dotyczących zachorowalności należy rozróżnić pacjentów z chorobą refluksową przełyku od tych chorych, którzy zgłaszają się do lekarza ze zgagą, która niekiedy może być spowodowana innymi przyczynami. 

Niemniej jednak jest to schorzenie częste, ponadto zapadalność na nie stale się zwiększa – również wśród osób młodych, co ma niewątpliwy związek z niezdrowymi nawykami żywieniowym. 

Co przyczynia się do wzrostu liczby osób z chorobą refluksową przełyku oraz jakie są czynniki ryzyka sprzyjają rozwojowi tego schorzenia?

Wiąże się to przede wszystkim z epidemią nadwagi i otyłości, jaką obserwujemy w ostatnich latach. Zbyt wysoka masa ciała mechanicznie wpływa na wzrost ryzyka cofania się treści pokarmowej do przełyku. Dodatkowo tkanka tłuszczowa jest bardzo aktywnym narządem hormonalnym, wydzielającym różnego rodzaju związki, które zaburzają prawidłowe funkcjonowanie dolnego zwieracza przełyku. Chorobę refluksową częściej niż w populacji ogólnej obserwuje się w grupie pacjentów z cukrzycą – pomiędzy schorzeniami nie ma bezpośredniego związku, ale w przebiegu cukrzycy typu 2. bardzo często współwystępuje właśnie nadwaga i otyłość.

Pewną rolę w rozwoju choroby refluksowej przełyku przypisuje się również przyjmowaniu określonych leków: doustnych środków antykoncepcyjnych, azotanów i blokerów kanału wapniowego stosowanych w terapii zaburzeń sercowo-naczyniowych i beta2-mimetyków wykorzystywanych w leczeniu schorzeń układu oddechowego. Istnieją także pewne cechy anatomiczne, które stanowią czynnik ryzyka rozwoju choroby refluksowej, jak np. przepuklina rozworu przełykowego przepony. Zaawansowany wiek, szczególnie u mężczyzn może sprzyjać nie tylko samej chorobie, ale również jej powikłaniom. 

Co ciekawe, do większej częstości przypadków choroby refluksowej najprawdopodobniej przyczynia się spadek liczby zakażeń Helicobacter pylori. Jest to bakteria, która powoduje wiele różnych chorób układu pokarmowego, ale akurat w kontekście choroby refluksowej może mieć ochronne właściwości. 

Co skłania pacjenta do wizyty w lekarskim gabinecie?  W jaki sposób lekarz rodzinny może odróżnić chorobę refluksową przełyku od przejściowych dolegliwości dyspeptycznych?

Najczęstszym objawem choroby refluksowej przełyku jest zgaga, ale występuje ona także w przebiegu innych schorzeń, które należy wykluczyć zanim postawimy diagnozę. Przykładowo, choroby takie jak zgaga czynnościowa lub przełyk nadwrażliwy są rzadsze, musimy jednak wziąć je pod uwagę w diagnostyce różnicowej. W większości przypadków zgaga, czyli uczucie pieczenia za mostkiem, oznacza refluks. Choć zazwyczaj nie jest to objaw, który bardzo nas jako lekarzy niepokoi, to dla pacjentów okazuje się często niezwykle kłopotliwy i dolegliwy, ponieważ zaburza codzienne funkcjonowanie. Długotrwała i dokuczliwa zgaga nocna pogarsza jakość snu, co powoduje zmęczenie i obniżenie nastroju oraz często utratę apetytu, zwłaszcza że objawy zwykle nasilają się po posiłku. Innym typowym objawem choroby refluksowej może być cofanie treści pokarmowej do przełyku, a nawet jamy ustnej (tzw. regurgitacja), wynikające z zaburzeń prawidłowego funkcjonowania dolnego zwieracza przełyku. Rzadszym objawem choroby refluksowej jest, zazwyczaj towarzyszący zgadze, punktowy ból w klatce piersiowej, zlokalizowany bezpośrednio za mostkiem – nie spełniający kryteriów bólu stenokardialnego. Jak wspomniałem, w większości przypadków jest to objaw towarzyszący, ale czasami występuje samodzielnie. W takich wypadkach najpierw należy wykluczyć kardiologiczne przyczyny dolegliwości. Do pozaprzełykowych symptomów choroby refluksowej należą przewlekły kaszel, chrypka, a nawet duszności, choć są zdecydowanie rzadsze. Zdarza się jednak, że do gastroenterologa trafiają pacjenci skierowani przez laryngologa, celem dalszej diagnostyki np. przewlekłego zapalenia krtani.

Całość rozmowy w kolejnym numerze "Pulsu Medycyny".

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Emilia Grzela

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.