Choroby nerek przy cukrzycy

dr n. biol. Marta Koton-Czarnecka, Monika Wysocka
11-03-2010, 00:00

Cukrzycowa choroba nerek stała się w większości krajów świata, także w Polsce, najczęstszym powodem schyłkowej niewydolności nerek i kwalifikowania pacjentów do leczenia nerkozastępczego. Dlatego tegoroczny Światowy Dzień Nerki, przypadający na 11 marca, dotyczy cukrzycy jako przyczyny poważnych powikłań nefrologicznych.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
"Cukrzycowa choroba nerek występuje u 20-40 proc. chorych na cukrzycę, co oznacza, że może ona dotyczyć 400-800 tys. Polaków. Wielu pacjentów nie wie jednak, że cierpi na cukrzycową chorobę nerek, gdyż początkowo choroba ta przebiega bezobjawowo lub daje skąpe i niecharakterystyczne objawy” –mówi prof. Edward Franek z Kliniki Chorób Wewnętrznych, Endokrylonogii i Diabetologii CSK MSWiA.

Ryzyko chorób nerek wzrasta wraz z czasem trwania cukrzycy. „Do uszkodzenia nerek dochodzi bardzo szybko, gdy cukrzycy towarzyszy nadciśnienie tętnicze. Oprócz nadciśnienia do rozwoju cukrzycowej choroby nerek predysponują: czynniki genetyczne, płeć męska, zła kontrola cukrzycy, obecność retinopatii cukrzycowej, otyłość, podwyższone stężenie lipidów w surowicy oraz palenie papierosów” - wymienia prof. Andrzej Więcek z Kliniki Nefrologii, Endokrynologii i Chorób Przemiany Materii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, przewodniczący Polskiego Towarzystwa Nefrologicznego.

Wyznacznikiem nie tylko białkomocz

Choć choroby nerek są powszechne u pacjentów z cukrzycą, szacuje się, że tylko około połowa z nich jest badana w kierunku rozpoznania chorób nerek. W konsekwencji wielu pacjentów zgłasza się do leczenia nefrologicznego zbyt późno.

„Na wczesne wykrycie cukrzycowej choroby nerek pozwala wykonanie prostych badań laboratoryjnych. Każdy pacjent z cukrzycą powinien mieć wykonywane raz w roku badanie ogólne moczu, w którym można stwierdzić białkomocz będący najbardziej oczywistym dowodem na uszkodzenie nerek. Gdy badanie ogólne moczu wykaże białkomocz, niepotrzebne są dalsze analizy. Jednak białkomocz nie zawsze występuje, dlatego u pacjentów z cukrzycą należy dodatkowo raz w roku zlecać ocenę albuminurii oraz oznaczenie stężenia kreatyniny surowicy wraz z wyliczeniem przesączania kłębuszkowego (eGFR)” – wyjaśnia prof. Andrzej Więcek.

„Każde szanujące się laboratorium powinno automatycznie wyliczać wartość eGFR, a każdy szanujący się lekarz powinien umieć to wykorzystać” – dodaje prof. Bolesław Rutkowski z Katedry i Kliniki Nefrologii, Transplantologii i ChorŰb Wewnętrznych Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, konsultant krajowy w dziedzinie nefrologii.

Mała świadomość Polaków

O tym, że cukrzyca może dawać powikłania ze strony nerek wie tylko 5 proc. Polaków – wynika z badania zrealizowanego przez TNS OBOP w okresie 21 stycznia-7 lutego 2010 roku. Badanie to przeprowadzone na reprezentatywnej, losowej, 1005-osobowej próbie dorosłych mieszkańców Polski, dotyczyło społecznej świadomości w zakresie przewlekłej choroby nerek, dializoterapii oraz powikłań nefrologicznych cukrzycy.

Badanie ujawniło, że Polacy rzadko wiążą cukrzycę z przewlekłą chorobą nerek, a na dodatek nie wiedzą, jakie badania diagnostyczne służą rozpoznaniu tej choroby i w zdecydowanej większości nie mają pojęcia o tym, jakie objawy powinny ich zaniepokoić. 76 proc. badanych osób stwierdziło, że nigdy nie miało przeprowadzanych badań diagnostycznych w kierunku rozpoznania chorób nerek, a tylko 18 proc. miało świadomość wykonywania u nich takich badań. Pozostałe 6 proc. ankietowanych nie mogło sobie przypomnieć kiedy ostatnio – i czy kiedykolwiek – robili badania mające zobrazować funkcjonowanie ich nerek.

Polacy pytani o symptomy świadczące o przewlekłej chorobie nerek najczęściej wskazywali na objawy ostrych infekcji dróg moczowych. Najwięcej osób jako symptom przewlekłej choroby nerek błędnie wymieniło ból i pieczenie przy oddawaniu moczu (43 proc.) oraz krwiomocz (37 proc.).

Ponadto za objaw sugerujący uszkodzenia nerek uznawano częste oddawanie moczu (29 proc. ankietowanych) i napady promieniującego, jednostronnego bólu w okolicy lędźwiowej (25 proc.). Jedynie 17 proc. badanych osób prawidłowo powiązało przewlekłą chorobę nerek z obrzękami, 9 proc. z podwyższonym ciśnieniem krwi, a 4 proc. z uczuciem stałego zmęczenia.

Badanie dowiodło także, że Polacy niewiele wiedzą na temat metod leczenia nerkozastępczego. Tylko 25 proc. pytanych osób odpowiedziało, że leczenie dializami może być przeprowadzane zarówno w warunkach szpitalnych, jak i domowych. Co niepokojące, brak wiedzy odnotowano również wśród najbardziej zainteresowanych osób – chorzy na przewlekłą chorobę nerek oraz osoby mające bezpośredni kontakt z dializami, podobnie jak reszta ankietowanych osób, najczęściej uważali, że dializy mogą być przeprowadzane wyłącznie w szpitalu.

„U pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek metodami leczenia z wyboru są wyprzedzające przeszczepianie nerki (tj. jeszcze przed rozpoczęciem dializoterapii) oraz dializa otrzewnowa, ktŰrą przeprowadza się w warunkach domowych – przypomina prof. Bolesław Rutkowski. – Decyzję o sposobie leczenia nerkozastępczego opiera się na wskazaniach i przeciwwskazaniach medycznych oraz preferencjach pacjenta. Najważniejszy głos w wyborze metody zawsze powinien należeć do pacjenta.”


Ważna edukacja

W Światowym Dniu Nerek (11 marca) rusza Nefrotest, ogólnopolska akcja edukacyjno-informacyjna, mająca przekonać Polaków do regularnych badań profilaktycznych pod kątem chorób tego jednego z najważniejszych dla człowieka narządów. W Polsce na przewlekłą chorobę nerek cierpią ponad cztery miliony osób, drugie tyle jest nią zagrożone.

Akcję organizuje Nefron Sekcja Nefrologiczna Izby Gospodarczej Medycyna Polska (Nefron), zrzeszający właścicieli publicznych i niepublicznych stacji dializ. Inauguracja akcji odbędzie się w Świebodzinie, w województwie lubuskim na tamtejszej stacji dializ. W jej ramach w niedzielę, 21 marca mieszkańcy powiatu będą mogli za darmo zbadać krew i zasięgnąć porady lekarza. Do lokalnej gazety dołączone zostały ulotki informacyjne, a w mieście zawisną plakaty zachęcające do przeprowadzenia badań. Akcja rozszerzana będzie stopniowo na inne miasta kraju.

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: dr n. biol. Marta Koton-Czarnecka, Monika Wysocka

Puls Medycyny
Choroby wewnętrzne / Choroby nerek przy cukrzycy
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.