Choroba Crohna słabo znana wśród lekarzy

Monika Wysocka
opublikowano: 06-04-2005, 00:00

Diagnozowanie choroby Leśniowskiego-Crohna (ChL-C), ze względu na niecharakterystyczne objawy, jest dość trudne. Zwłaszcza wtedy, gdy szukając przyczyn dolegliwości jelitowych, w ogóle nie łączy się ich z tą chorobą.;

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Biegunka i bóle brzucha - najczęściej występujące objawy w chorobie Leśniowskiego-Crohna - mogą kojarzyć się z wieloma banalnymi dolegliwościami. "Jednak gdy pojawiają się często, w stosunkowo młodym wieku, a do tego przebiegają z utratą wagi ciała - zawsze trzeba myśleć, że to może być choroba Crohna" - mówi prof. Grażyna Rydzewska, kierownik Kliniki Gastroenterologii w CSK MSWiA w Warszawie, krajowy konsultant ds. gastroenterologii. Gdy dodatkowo pojawiają się gorączka i obecność nacieku zapalnego w obrębie jamy brzusznej, można być niemal pewnym tej diagnozy. W praktyce jednak często zdarza się, że nawet tak oczywiste objawy nie nasuwają lekarzom właściwego skojarzenia. Pacjenci mają np. usuwany wyrostek robaczkowy, na którego zapalenie także mogą wskazywać wszystkie objawy, i dopiero po operacji, w badaniu histopatologicznym okazuje się, że przyczyną dolegliwości jest choroba Crohna. "Średni czas pomiędzy pierwszymi objawami a rozpoznaniem wynosi 5 lat, ale tak jest też w krajach, gdzie medycyna jest na wysokim poziomie. To po prostu trudna i mało znana choroba" - mówi prof. G. Rydzewska.

Złośliwa, groźna, mało znana

Wczesne podjęcie terapii ma zasadniczy wpływ na przebieg choroby. W rozpoznaniu wykorzystuje się badania radiologiczne i endoskopowe. Zdarza się jednak, że potrzebne są bardziej specjalistyczne badania, np. obrazowanie jelita cienkiego za pomocą tomografii komputerowej. "Częstym błędem jest pomijanie kolonoskopii u młodych pacjentów, gdyż przyjęło się, że to badanie wykonuje się po 40 r.ż. Gdy biegunka nie ustępuje i mamy wątpliwości, powinniśmy zdecydować się na dokładną diagnostykę. Jeśli choroba lokalizuje się w jelicie cienkim, brak sprawdzenia tego odcinka może dać również fałszywy wynik" - podkreśla prof. G. Rydzewska.
Chociaż choroba Crohna jest chorobą zapalną, a nie nowotworową, specjaliści często nazywają jej przebieg złośliwym. "Bywa bardzo groźna, a części pacjentów nie udaje nam się uratować" - stwierdza gastroenterolog.
ChL-C przebiega z okresami zaostrzeń i remisji. W początkowej fazie objawia się w sposób niecharakterystyczny, rozwijając się zazwyczaj powoli (choć może zdarzyć się i ostry początek). Może dotyczyć każdego odcinka przewodu pokarmowego, chociaż najczęściej obejmuje końcowy odcinek jelita cienkiego oraz jelito grube.
Przebieg ChL-C jest bardzo różny, a jej właściwe zdiagnozowanie nie oznacza zapanowania nad sytuacją. Czasami łagodne postacie choroby ewoluują w bardzo ciężkie. "A ponieważ wciąż nie znamy etiologii tej choroby, nie znamy też dobrych metod zapobiegania jej nawrotom" - mówi prof. G. Rydzewska.

Kosztowne leczenie

W Polsce dostępność nowoczesnych metod leczenia ChL-C jest ograniczona, a nawet podstawowe preparaty stosowane w tej chorobie, choć są bardzo kosztowne, refundowane są tylko częściowo. Na przykład terapia budezonidem, glikokortykosteroidem stosowanym w średnio ciężkich postaciach ChL-C, kosztuje 400-500 zł miesięcznie, a to tylko jeden z koniecznych leków. Przy ciężkim przebiegu choroby najnowocześniejszą propozycją leczniczą o dużej skuteczności jest terapia biologiczna infliksymabem, jednak jedna dawka (na ogół potrzebne są trzy) kosztuje ok. 7 tys. zł.
Terapia biologiczna to przełom w leczeniu przewlekłego stanu zapalnego jelit. Polega na zastosowaniu swoistych przeciwciał neutralizujących określone czynniki chorobotwórcze (cytokiny TNF-a1). Przeciwciała są otrzymywane dzięki wykorzystywaniu metod inżynierii genetycznej. Infliksymab jest przeciwciałem monoklonalnym, które działa przez połączenie z prozapalnymi cytokinami TNF-a, skutkiem czego następuje zmniejszenie ilości chorobotwórczych cytokin w organizmie. Choć efekty tej terapii w porównaniu do dotychczasowych propozycji są rewelacyjne, niewielu pacjentom możną ją zaoferować.
"Jako gastroenterolodzy chcemy zwrócić uwagę na to, w jakiej sytuacji stawia się tych pacjentów. Ich nie stać na współfinansowanie tak drogiego leczenia. Istotnym problemem jest także słaba znajomość choroby wśród lekarzy, dlatego podczas ostatniego zjazdu gastroenterologów (19-20 marca br.) powołaliśmy grupę ok. 20 ośrodków referencyjnych leczących chorobę Leśniowskiego-Crohna. Chcemy też uruchomić serwis internetowy dla pacjentów i krajowy rejestr choroby Crohna, ponieważ na dzień dzisiejszy nie wiemy nawet dokładnie, ilu pacjentów w Polsce choruje na ChL-C" - mówi konsultant krajowy ds. gastroenterologii.
Celem tych działań jest także danie pacjentom poczucia bezpieczeństwa. W przeważającej części ChL-C dotyka ludzi młodych, którzy zamiast o przyjemnościach i budowaniu sobie nowego, dorosłego życia muszą myśleć o gorączce, ograniczaniu jedzenia, biegunkach, przetokach, wyciekach okołoodbytniczych. To choroba, która bardzo mocno upośledza jakość życia, utrudnia normalne funkcjonowanie. Jest krępująca i często powoduje wycofywanie się z życia społecznego, zawodowego, towarzyskiego.
"Chodzi nam o to, by ci pacjenci zrozumieli, że nie są sami, żeby pomagali sobie nawzajem i żeby wiedzieli, gdzie szukać pomocy. Szczególnie że wielu lekarzy poz ma ogromne obawy przed tą chorobą, wielu nigdy się z nią nie zetknęło, więc trudno mówić o tym, by mieli doświadczenie w jej leczeniu" - uważa prof. Grażyna Rydzewska.

Metody leczenia
U wszystkich chorych stosowane jest leczenie farmakologiczne obejmujące leki przeciwzapalne: aminosalicylany, kortykosteroidy oraz leki immunosupresyjne: kortykosteroidy, azatioprynę, merkaptourynę, metotreksat. Ponadto stosuje się wspomagająco antybiotyki, leki przeciwbiegunkowe i przeciwbólowe oraz leczenie dietetyczne. Około 50 proc. chorych podlega także leczeniu chirurgicznemu (operacja polega na wycięciu części zapalnie zmienionego jelita, gdy pomimo leczenia, dolegliwości nie ustępują). Jeśli tradycyjne leczenie farmakologiczne jest nieskuteczne lub istnieją przeciwwskazania do jego stosowania oraz w ciężkich przypadkach choroby, rekomendowana jest terapia biologiczna (infliksymab).

Powikłania ChL-C
o -niedrożność przewodu pokarmowego (towarzyszą jej bolesne skurcze i wymioty),
o -przetoki,
o -ropnie,
o -perforacje,
o -krwawienie z przewodu
pokarmowego,
Do poważnych powikłań przewlekłych należą:
o -niedokrwistość,
o -niedobory pokarmowe,
o -zmiany skórne (czerwone, bolące, tkliwe zmiany guzowate zlokalizowane przeważnie na podudziach),
o -zaburzenia wzrostu, rozwoju, spadek masy ciała (wynik zespołu złego wchłaniania),
o -zapalenie stawów i tęczówki oka,
o -powikłania nerkowe,
o -zwiększone ryzyko zachorowania na raka jelita.

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Monika Wysocka

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.