Blizna mniej widoczna

Maria Stefańska
29-10-2009, 00:00

Czas leczy rany. To stwierdzenie jest szczególnie prawdziwe, gdy mowa o leczeniu blizn.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Blizna skórna powstaje wtedy, gdy ubytek tkanki sięga co najmniej skóry właściwej. Wygląd blizny zależy od: przyczyny, np. zranienia czy oparzenia, miejsca urazu, czasu gojenia, a także skłonności skóry pacjenta do nadmiernego bliznowacenia.

"Obecnie nie ma żadnej możliwości usunięcia blizny, tzn. spowodowania jej całkowitego zniknięcia. Każda blizna pozostaje do końca życia i nigdy całkowicie nie znika. Celem leczenia jest zawsze uzyskanie poprawy, tj. takiego wyglądu blizny, który czyni ją mało zauważalną, w niektórych przypadkach nawet prawie niewidoczną, a w każdym razie akceptowalną z kosmetycznego punktu widzenia i niepowodującą zaburzeń funkcjonalnych, np. przykurczów w stawach czy dolegliwości bólowych" - podkreśla dr n. med. Sławomir Łoń, specjalista chirurgii plastycznej.

Rodzaje blizn

Na początku blizna jest różowa, potem blednie, następnie przybiera perłową barwę. Nigdy nie uzyskuje już koloru normalnej skóry, gdyż nie zawiera pierwotnego barwnika. W bliźnie skórnej nie ma też przydatków skóry, np. mieszków włosowych, dlatego jest ona bezwłosa. Szczególnie widoczne są blizny płaszczyznowe, o nierównej powierzchni i zabarwieniu, niekiedy powodujące napięcia i przykurcze; mogą to być blizny powstałe po zmiażdżeniach, oparzeniach lub innych ciężkich urazach.

Blizny zwykłe. Początkowo są pogrubiałe, twarde, o sinoczerwonym zabarwieniu, swędzące lub piekące. Mogą utrzymać się przez wiele miesięcy po zranieniu. Przyczyną ich powstawania jest zazwyczaj przedłużone gojenie. Często występują w wyniku ran pooperacyjnych i pourazowych, np. oparzeń. Takie blizny osiągają ostateczną postać po około 6 miesiącach, a nawet po roku od urazu. W tym czasie blizny zazwyczaj miękną, ich barwa staje się jaśniejsza, kurczą się, przez co stają się mniej widoczne. Ustępuje świąd i pieczenie.

Blizny przerosłe. Powstają, gdy gojenie urazu zostało zaburzone. Może to być np. zakażenie rany pooperacyjnej, drapanie. Są twarde i dosyć szerokie.

Keloidy (bliznowce). Są to blizny, które narastają po zagojeniu się rany. Twarda narośl o różowym lub nawet ciemnoczerwonym kolorze tworzy się ponad poziomem otaczającej skóry. Bliznowiec może być bardzo bolesny, przez co może utrudniać normalne funkcjonowanie. Przyczyną powstawania keloidów jest indywidualna skłonność do nadmiernej produkcji kolagenu, którą można zauważyć przy okazji drobnych skaleczeń czy zranień. Bliznowce mogą występować na całym ciele, ale najczęściej powstają w okolicach: mostka, ramienia oraz płatków usznych. Bardziej podatne na ich tworzenie są osoby o ciemnej karnacji skóry.

Przykurcze bliznowate. Silne urazy, np. oparzenia, mogą spowodować ubytki dużych obszarów skóry. Powstałe blizny, pociągając brzegi skóry do siebie, prowadzą do przykurczu. Przykurcz może obejmować przyległe mięśnie i ścięgna, co prowadzi do ograniczenia zakresu ruchów w stawach. Takie urazy, jeśli obejmują tylko skórę, mogą deformować np. powieki czy wargi. Przykurcze bliznowate są wskazaniem do wczesnego leczenia operacyjnego, aby przywrócić prawidłową funkcję danej części ciała.

Poprawianie wyglądu skóry

Jak twierdzi dr med. Ewa Dobrska, specjalista chirurgii plastycznej, choć nie ma możliwości zlikwidowania blizny bez śladu, niekiedy można poprawić wygląd skóry w miejscu uszkodzenia. Sposób leczenia jest uzależniony od rodzaju blizny, jej umiejscowienia, a także od czasu, jaki upłynął od chwili zranienia.

Najwcześniej podejmuje się leczenie operacyjne przykurczów bliznowatych. Zdaniem Sławomira Łonia, zarówno w przypadku przerośniętych blizn, jak i bliznowców stosowanie żeli silikonowych uważane jest przez większość lekarzy za leczenie pierwszego rzutu. Jeżeli ich użycie nie przynosi poprawy lub co gorsza blizna nadal przerasta, dalsze leczenie kontynuowane jest za pomocą kortykosteroidów i presoterapii. W przypadkach, w których nie stwierdza się poprawy, mimo przynajmniej rocznego okresu leczenia zachowawczego wyżej wymienionymi metodami, należy rozważyć leczenie chirurgiczne (wycięcie blizny lub bliznowca) z towarzyszącą mu od początku profilaktyką.

Kiedy jest potrzebna operacja plastyczna?

W niektórych przypadkach korzystne może być skojarzenie kilku rodzajów terapii czy też zastosowanie rzadszych metod leczenia, takich jak laseroterapia lub radioterapia. Nowoczesną metodą leczenia blizn i przykurczów jest stosowanie ekspanderów, czyli rozciągaczy tkankowych, dzięki którym można uzyskać pewien nadmiar zdrowej skóry potrzebny do przemieszczenia w miejsce blizny. Jest to sposób czasochłonny i wymagający cierpliwości, lecz daje lepszy wynik leczenia w porównaniu z przeszczepem skóry.
Leczenie blizn przerostowych ma często dwustopniowy charakter. We wczesnym okresie leczeniem z wyboru jest postępowanie zachowawcze. Stosuje się wtedy długotrwały, stały ucisk na bliznę (presoterapia), niekiedy miejscowo podaje się steroidy, chroni przed słońcem i drażnieniem naskórka. Często używa się też specjalnej odzieży uciskowej, szytej na miarę, tak aby uciskała ona okolicę ciała, w której znajduje się blizna. Na najbardziej twarde i pogrubiałe miejsca można stosować steroidy w postaci maści lub iniekcji. Aby uniknąć przesuszenia naskórka, natłuszcza się go maścią witaminową.
"Kiedy blizna będzie już płaska, miękka i blada, należy rozważyć, czy pozostawić ją w takim stanie, czy wykonać operację plastyczną - wyjaśnia dr Ewa Dobrska. - Operacja polega zazwyczaj na wycięciu blizny i wszyciu w to miejsce przeszczepu skóry w nadziei na uzyskanie gładkiej, równej blizny, kosmetycznie lepszej od poprzedniej. Można wtedy zastosować również ekspandery tkankowe".


To warto wiedzieć

Żele silikonowe - początki ich stosowania sięgają lat 80. ubiegłego wieku. Mechanizm działania żelów silikonowych nie jest w pełni poznany, ale najbardziej prawdopodobna wydaje się teoria zakładająca, że poprawa następuje dzięki niewielkim zmianom potencjału powierzchniowego pokrytej żelem blizny. W efekcie powoduje to zmniejszenie ilości i zmianę ułożenia tworzących bliznę włókien kolagenowych. Według innych koncepcji, dzięki działaniu żelu zmniejsza się stężenie tlenu w bliźnie lub zwiększa jej wilgotność wywołana obecnością silikonu na powierzchni skóry.
Żele silikonowe najczęściej stosowane są w postaci cienkiej płytki (arkusza, plastra), którą należy nosić na bliźnie przez całą dobę (z przerwami na zabiegi higieniczne) przez 2-3 miesiące. Pomimo pewnych niedogodności związanych z takim postępowaniem, efekty uboczne należą do rzadkości i ograniczają się zazwyczaj do niewielkiego podrażnienia skóry, ustępującego po krótkim czasie niestosowania plastra. Żele silikonowe są szczególnie użyteczne u małych dzieci, osób wrażliwych na ból lub z innych przyczyn źle tolerujących bardziej inwazyjne metody leczenia.

- Maści na blizny

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Maria Stefańska

Najważniejsze dzisiaj
Puls Medycyny
Dermatologia / Blizna mniej widoczna
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.