Bioniczna trzustka nadzieją dla chorych na cukrzycę

Ewa Kurzyńska
opublikowano: 15-10-2018, 14:10

Wysiłki zmierzające do stworzenia bionicznej trzustki znalazły uznanie w oczach jurorów konkursu Złoty Skalpel 2018. Projekt zajął wysoką, drugą lokatę.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

W październiku 2015 r. z inicjatywy Fundacji Badań i Rozwoju Nauki powstało konsorcjum BIONIC, które realizuje projekt "Biodrukowanie 3D rusztowań z wykorzystaniem żywych wysp trzustkowych lub komórek produkujących insulinę w celu stworzenia bionicznej trzustki". Konsorcjum otrzymało dofinansowanie z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju w ramach programu STRATEGMED III i dzięki temu wsparciu, w 2017 roku rozpoczęto intensywne prace nad bioniczną trzustką. Warto podkreślić, że są to jedne z nielicznych badań nad bioniczną trzustką, które są ukierunkowane na stworzenie w pełni funkcjonalnego narządu

Bezcenny druk 3D

„Celem projektu jest zbudowanie funkcjonalnej bionicznej trzustki, składającej się z macierzy, naczyń i wysp, a w przyszłości także z komórek produkujących insulinę. Bioniczna trzustka stanie się narządem, który umożliwi osobom z cukrzycą normalne funkcjonowanie, a także zastąpi konieczność przewlekłej insulinoterapii. Ale co równie ważne – ma ona zapobiec rozwojowi wtórnych powikłań” – mówi dr hab. n. med. Michał Wszoła, który podczas gali Złoty Skalpel 2018 odebrał wyróżnienie w imieniu całego zespołu.

Narząd, nad którym pracuje konsorcjum, jest połączeniem żywych komórek z wykorzystaniem inżynierii do „ułożenia” warstw w kompletnie funkcjonalny narząd. Dodatkowo, dzięki inżynierii tkankowej układane w bionicznej trzustce wyspy powstaną z komórek macierzystych chorego. Dzięki takim działaniom powstanie narząd spersonalizowany, czyli przygotowany dla konkretnego pacjenta. W rezultacie powstanie w pełni funkcjonalna bioniczna trzustka, która będzie możliwa do transplantacji. Komórki, z których bioniczna trzustka byłaby drukowana, mają pochodzić z tkanek własnych chorego, co umożliwi uniknięcie konieczności stosowania immunosupresji. Dodatkowo, chory nie będzie musiał czekać na narząd do przeszczepienia.

Innowacyjność projektu jest oparta na wykorzystaniu najnowszych technologii, jak np. druk 3D i pionierskich badań. Ważnym celem jest opracowanie unikalnego składu biotuszu, który nie będzie w żaden sposób negatywnie wpływał na żywotność i funkcjonalność wysp trzustkowych, wykorzystywanych w procesie biodrukowania.

Biotrzustka pomoże wygrać z cukrzycą

O wadze projektu świadczą dane epidemiologiczne. Na świecie ok. 422 milionów osób cierpi z powodu cukrzycy i schorzeń z nią związanych. WHO szacuje, że do 2040 r. liczba pacjentów wzrośnie do 640 mln. W samej tylko Polsce blisko 3 miliony osób zmaga się z cukrzycą. W tej liczbie znajduje się ok. 200 tysięcy chorych ze zdiagnozowaną cukrzycą typu I, która zmusza ich do regularnego podawania insuliny. Bioniczna trzustka ma zapobiec rozwojowi powikłań u pacjentów zmagających się z cukrzycą, co znacznie obniży liczbę zgonów spowodowanych przez chorobę. W pierwszej kolejności ma służyć osobom, które potencjalnie kwalifikowałyby się do transplantacji trzustki. W chwili obecnej w Polsce wykonuje się około 40 takich przeszczepów, a w Europie liczba ta wynosi ok. 300 zabiegów rocznie. Uważa się, że tylko w Polsce ok. 10 tysięcy osób z cukrzycą wymagałoby leczenia transplantacją, co znacznie wykracza poza możliwości, ze względu na niedobór narządów do przeszczepienia. Dodatkowo szacunkowe dane mówią, że na leczenie cukrzycy i jej powikłań na całym świecie wydaje się 5 do 10 proc. całych nakładów na służbę zdrowia. W Polsce te wydatki to ponad 9 proc. całkowitych nakładów na opiekę zdrowotną, czyli 2,5 mld złotych rocznie.

Nie tylko trzustka z drukarki 3D?

Jeśli bioniczna trzustka będzie dobrze funkcjonowała, z czasem docelowa grupa chorych może znacznie się poszerzyć. Stworzenie technologii druku 3D dla złożonych struktur biologicznych, takich jak trzustka oraz wątroba, nerki lub płuca, stwarza ogromne możliwości rozwoju infrastruktury związanej z produkcją narządów i przeszczepów. W ten sposób może powstać nowa gałąź przemysłu, dająca zatrudnienie tysiącom ludzi.

Nad bioniczną trzustką pracują:

  • Fundacja Badań i Rozwoju Nauki wraz z zespołem dr. hab. med. Michała Wszoły jako liderem konsorcjum Bionic, obecnie przy projekcie pracuje jeszcze 12 naukowców
  • Instytut Biologii Doświadczalnej PAN im. M. Nenckiego wraz z zespołem prof. Agnieszki Dobrzyń
  • Wydział Materiałoznawstwa Politechniki Warszawskiej pod kierunkiem prof. Wojciecha Święszkowskiego
  • Centrum Biostruktury Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego pod kierunkiem prof. Artura Kamińskiego
  • Szpital Kliniczny Dzieciątka Jezus w Warszawie
  • MediSpace Sp. z o.o

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Ewa Kurzyńska

Najważniejsze dzisiaj
Puls Medycyny
Złoty Skalpel / Bioniczna trzustka nadzieją dla chorych na cukrzycę
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.