Badania przesiewowe to szansa na zatrzymanie rozwoju raka

artykuł sponsorowany
opublikowano: 17-10-2018, 15:06
aktualizacja: 18-10-2018, 13:06

Rak szyjki macicy, piersi czy jelita grubego nadal powodują wysoką śmiertelność w polskiej populacji. „W codziennej praktyce lekarskiej mamy narzędzia pozwalające zwiększyć wykrywalność nowotworów w ich wczesnym stadium rozwoju, a tym samym szanse ich wyleczenia. Powinniśmy zrobić co w naszej mocy, aby przekonać pacjentów do korzystania z nich” — mówi dr n. med. Joanna Didkowska, kierownik Krajowego Rejestru Nowotworów w Warszawskim Centrum Onkologii.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Mowa o badaniach przesiewowych, które pacjenci w określonych grupach wiekowych mogą wykonać za darmo. Tymczasem udział w nich nie jest zadowalający. Oddziały wojewódzkie Narodowego Funduszu Zdrowia wysyłają co roku 3,5 mln zaproszeń do kobiet na badania cytologiczne i ok. 3 mln na mammografię. Na pierwsze z wymienionych badań zgłosiło się w 2017 roku 460 tys. osób. Nieco lepiej jest z mammografią — w całym kraju, w pracowniach stacjonarnych oraz mammobusach personel medyczny przebadał ok. 1 mln kobiet w ramach „Populacyjnego programu wczesnego wykrywania raka piersi”.

Z bezpłatnego badania mammograficznego mogą skorzystać kobiety w wieku 50-69 lat.
Zobacz więcej

Z bezpłatnego badania mammograficznego mogą skorzystać kobiety w wieku 50-69 lat.

Rola lekarza rodzinnego w promowaniu badań przesiewowych

„To wciąż niewystarczająco” — twierdzi dr Didkowska. „Polacy nie są świadomi tego, że choroba nowotworowa może być wyleczalna, pod warunkiem jej wczesnego wykrycia. Dużą rolę w przekazywaniu im tej wiedzy odgrywają lekarze rodzinni. To oni mają bezpośredni kontakt z pacjentami, zwłaszcza w mniejszych miejscowościach, w których od lat leczą całe rodziny. Zaufanie, jakim darzy się lekarzy rodzinnych, może pomóc w dotarciu z informacją o znaczeniu badań przesiewowych dla zdrowia i życia pacjentów” — dodaje.

Cytologia pozwoli wcześnie wykryć zmiany przedrakowe

Rak szyjki macicy jest w Polsce drugim co do częstości występowania nowotworem złośliwym u kobiet. Rocznie stwierdzany jest u ok. 4 tys. pacjentek, a blisko 2 tys. umiera z jego powodu. Tymczasem rozwój tego nowotworu poprzedza stosunkowo długi okres zmian przedrakowych. „Z punktu widzenia pacjenta jest to jedno z najszybszych badań. Dodatkowo całkowicie bezbolesne. Wykonuje się je podczas standardowej wizyty ginekologicznej. Regularne sprawdzanie cytologii pozwoli wcześnie wykryć niepokojące zmiany, rozpocząć odpowiednią terapię, w efekcie zapobiegnie dalszemu rozwojowi choroby i umożliwi całkowite wyleczenie. Warto odnieść się do tych argumentów w rozmowie z pacjentką, która z różnych powodów obawia się wykonania testu” — zaznacza dr Didkowska.

Z „Populacyjnego programu profilaktyki i wczesnego wykrywania raka szyjki macicy” mogą skorzystać raz na trzy lata panie w wieku od 25 do 59 lat.

Mammografia regularnie, ale nie częściej niż zalecana

Spośród badań przesiewowych większym zainteresowaniem kobiet cieszy się mammografia, co potwierdzają ośrodki realizujące program wczesnego wykrywania raka piersi. Z bezpłatnego badania mammograficznego mogą skorzystać panie w wieku 50-69 lat.

„Mammografia pozwala wykryć zmiany nowotworowe w momencie, kiedy nie są zauważalne jeszcze w badaniu palpacyjnym. Należy na to szczególnie zwracać uwagę pacjentek. Samodzielna kontrola piersi jest niezwykle istotna, jednak nie zwalnia z wykonania raz na dwa lata mammografii. Część pacjentek unika badania, obawiając się szkodliwości promieniowania jonizującego. Wpływa ono negatywnie na gruczoł mlekowy, ale tylko w momencie częstej na niego ekspozycji. Jeśli badanie jest wykonywane co dwa lata, jest całkowicie bezpieczne” — uspokaja dr Didkowska.

Prawdziwe wyzwanie: skłonić mężczyznę do badań profilaktycznych

Rak jelita grubego jest jedną z najczęstszych nowotworowych przyczyn zgonu wśród mężczyzn w Polsce. Od 2000 r. funkcjonuje „Program badań przesiewowych raka jelita grubego”. Z refundowanej kolonoskopii mogą skorzystać osoby między 55. a 64. rokiem życia. W 2017 roku NFZ wysłał 325 tys. zaproszeń, z czego skorzystało ok. 13 proc. osób. „Wstyd i obawa przed bólem wydają się być dwoma najbardziej znaczącymi powodami unikania kolonoskopii. Dopiero niepokojące objawy i ból przekonują pacjentów do wykonania badania. Niestety wówczas może być już za późno. Mocą swojego autorytetu lekarze POZ powinni starać się wpłynąć na pacjenta i przekonać go do kontroli. Wstyd nie może stanąć na drodze do długiego i zdrowego życia” — podsumowuje dr Didkowska.

W Polsce ze środków publicznych finansowane są badania przesiewowe w kierunku wykrycia:

  • raka szyjki macicy dla kobiet w wieku 25-59 lat (cytologia);
  • raka piersi dla kobiet w wieku 50-69 lat (mammografia);
  • raka jelita grubego dla osób w wieku 55-64 lat (kolonoskopia).


Kampania realizowana w ramach  Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych, zadanie Promocja zdrowia i profilaktyka nowotworów, finansowana ze środków Ministra Zdrowia.

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: artykuł sponsorowany

Najważniejsze dzisiaj
Puls Medycyny
Profilaktyka / Badania przesiewowe to szansa na zatrzymanie rozwoju raka
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.