Asystent medyczny i sekretarka: zawody najbardziej potrzebne lekarzom [RAPORT]

  • Jacek Wykowski
opublikowano: 21-12-2021, 12:45
aktualizacja: 21-12-2021, 12:59

Pandemia wzmacnia stanowisko lekarzy w zakresie konieczności wprowadzenia do systemu zdrowotnego w Polsce zawodów asystenta lekarza i pielęgniarki medycznej. Słabnie natomiast zaufanie i chęć współpracy z koordynatorami medycznymi - wynika z najnowszego raportu "Ostatni zgasi światło. Nastroje polskich lekarzy w postpandemicznej rzeczywistości".

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
W przypadku pracy administracyjnej zdaniem lekarzy pomoc mogłyby świadczyć przede wszystkim sekretarki medyczne (ponad 65% wskazań) oraz asystenci lekarza (27,5%).
Fot. Pixabay

Raport datowany na grudzień 2021 r. opracowany został dla Centrum Polityk Publicznych Uniwersytetu Ekonomicznego (UEK) w Krakowie we współpracy z Naczelną Izbą Lekarską oraz Centrum Ekonomiki i Zarządzania w Ochronie Zdrowia UEK. Do wypełnienia tematycznej ankiety zaproszono lekarzy i lekarzy stomatologów. Na zaproszenie odpowiedziało 2691 pracowników ochrony zdrowia. Analizie (po odrzuceniu formularzy pustych i niepełnych) poddano 2144 wypełnionych ankiet.

Niedobór kadr: w Polsce współdzielenie kompetencji to zjawisko nowe

W Polsce jeszcze przed pandemią identyfikowano wyraźne niedobory lekarzy i pielęgniarek. W czasie pandemii problem ten stał się jeszcze bardziej dotkliwy.

Krzyżowanie się/współdzielenie kompetencji i uprawnień to zjawisko w naszym kraju stosunkowo nowe. Długie kolejki osób oczekujących na świadczenia, braki kadrowe i wysokie koszty pracy wykwalifikowanych profesjonalistów medycznych przyspieszyły działania regulacyjne związane z nadawaniem nowych uprawnień pielęgniarkom i położnym, ratownikom medycznym oraz fizjoterapeutom. W celu złagodzenia deficytów kadrowych zdecydowano się m.in. na wprowadzenie pewnych rozwiązań związanych ze współdzieleniem kompetencji (skill mix) i pracą zespołową pracowników sektorowych. Jak zaznaczają autorzy raportu, rozszerzenie kompetencji już istniejących zawodów nie wyklucza tworzenia nowych - oba procesy mogą i powinny działać równolegle.

Podczas pandemii COVID-19 podejście do skill mix w Polsce się wzmocniło.

Rozwiązaniem na zbyt duże obciążenie pracą może być otrzymanie wsparcia w zakresie świadczonych usług medycznych i/lub przy wykonywaniu obowiązków administracyjnych. I o ten obszar zapytano lekarzy w ankiecie.

Obowiązki medyczne i administracyjne: lekarze chcą wsparcia, ale czyjego?

W przypadku wsparcia medycznego lekarze oczekują pomocy przede wszystkim od pielęgniarek i położnych (48,5% wskazań) oraz od asystentów lekarzy (44,6%). Badani zdecydowanie rzadziej oczekują takiej pomocy ze strony ratowników medycznych (5,9%), fizjoterapeutów (0,7%) czy farmaceutów (0,2%).

Podobne pytanie było zadane w badaniu z roku poprzedniego, tam nie uwzględniono odpowiedzi „farmaceuta”, który został dodany wraz z uzyskaniem nowych uprawnień przez tę grupę zawodową (możliwość szczepień przeciw COVID-19). Wówczas badani lekarze wskazali, że pomoc w medycznych obowiązkach jest możliwa ze strony pielęgniarek (38%), asystentów lekarza (30%), ratowników medycznych (19%), fizjoterapeutów (13%).

W przypadku pracy administracyjnej pomoc mogłyby, według badanych, świadczyć przede wszystkim sekretarki medyczne (ponad 65% wskazań) oraz asystenci lekarza (27,5%). Znacznie rzadziej oczekiwanie tego typu pomocy kierowane jest do koordynatorów medycznych (5,4%) czy pielęgniarek (1,7%).

To pytanie również było zadane lekarzom w ubiegłorocznej edycji badania. Kolejność wskazań była taka sama, jednak najbardziej popularna odpowiedź, czyli sekretarka medyczna, uzyskała wówczas 42% głosów, natomiast asystent lekarza - 30%. Koordynator medyczny, który obecnie został wybrany przez ok. 5% badanych, rok temu cieszył się popularnością na poziomie aż 22%.

Wskazania te znajdują odzwierciedlenie w postulowanej potrzebie wdrożenia nowych zawodów do systemu opieki zdrowotnej. Blisko połowa badanych uważa, że najpilniej należałoby włączyć do systemu zawód asystenta lekarza (48%). Nieco mniejszym poparciem cieszy się sekretarka medyczna (41%), a najmniejszym - koordynator opieki nad pacjentem (9%).

W ubiegłorocznej edycji badania asystent lekarza był rzadziej wybierany (38%), sekretarka medyczna uzyskała podobną liczbę wskazań (41%). Podobnie jak w poprzednim pytaniu widoczny jest duży spadek w przypadku koordynatora medycznego, którego we wcześniejszym badaniu chętnie wprowadziłoby do systemu 21% ankietowanych lekarzy. Zdecydowana większość badanych sądzi, że dobrym rozwiązaniem byłoby również zatrudnianie przez podmioty lecznicze specjalistów do zarządzania personelem (69%).

Niedobór kadr szkodzi. Najczęściej wskazywano na przepracowanie

Badanych lekarzy zapytano, do czego prowadzą niedobory personelu w ochronie zdrowia. Najczęściej wskazywano na przepracowanie pracowników medycznych (71%). Ponad połowa uczestników badania zaznaczyła, że niedobory te wpływają także na jakość udzielanych świadczeń (54%), a w dalszej kolejności decydują o dostępności do świadczeń (43,8%). Jedynie co dziesiąty respondent był zdania, że niedobory personelu wywierają wpływ na ilość udzielanych świadczeń.

Takie samo pytanie zostało zadane w badaniu przeprowadzonym kilka miesięcy po wybuchu pandemii. Wówczas odpowiedzi rozłożyły się dość równomiernie, czego powodem była zapewne możliwość wskazania tylko jednej odpowiedzi. Jednak także wtedy na przepracowanie pracowników medycznych wskazywało najwięcej ankietowanych (28%).

Obecna edycja badania, podobnie jak poprzednia, wyraźnie wskazuje, że niedobory wysoko wykwalifikowanego personelu medycznego skutkują obniżeniem jakości usług i pogorszeniem dostępności do świadczeń.

Wnioski i rekomendacje

Personel lekarski oczekuje pomocy w zakresie wykonywanych czynności medycznych przede wszystkim od pielęgniarek i położnych (48,5% odpowiedzi), ale także asystentów medycznych (44,6% odpowiedzi). Słabnie oczekiwanie pomocy od ratowników medycznych (spadek z 19% na 5,9%) i fizjoterapeutów (spadek z 13% na 0,7%).

Pandemia wzmacnia ponadto stanowisko lekarzy w zakresie konieczności wprowadzenia do systemu zdrowotnego w Polsce zawodu asystenta lekarza, który - według opinii respondentów - powinien ich wspierać zarówno w wykonywaniu czynności medycznych, jak i administracyjnych. Słabnie natomiast zaufanie i chęć współpracy z koordynatorami medycznymi.

Respondenci wyrazili duże wsparcie dla specjalisty HR (zasobów ludzkich).

Prawie połowa uczestników badania pozytywnie ocenia prawo do wykonywania szczepień przez profesjonalistów medycznych niebędących lekarzami.

Jak zaznaczają autorzy raportu, wdrożenie nowych rozwiązań wymaga przyspieszenia działań legislacyjnych związanych z nadawaniem nowych uprawnień w poszczególnych zawodach medycznych. Dodają, że taki model niwelowania skutków deficytów jest od wielu lat stosowany w innych krajach europejskich i jest rekomendowany przez Światową Organizację Zdrowia.

Kadry najbardziej deficytowe i posiadające najwyższy poziom kompetencji - zdaniem ekspertów - powinny być odciążone zarówno od zadań administracyjnych oraz organizacyjnych, jak i mniej wymagających czynności medycznych. Należy ponadto - jak czytamy w raporcie - realizować "dalsze uposażanie pielęgniarek w czynności medyczne, powiązane z odpowiednią gratyfikacją".

Autorzy raportu rekomendują wprowadzenie do systemu ochrony zdrowia w Polsce zawodu asystenta lekarza oraz HR Business Partnera, tj. specjalisty ds. zarządzania zasobami ludzkimi w ochronie zdrowia.

PRZECZYTAJ TAKŻE: NIL: ustawa o zawodówkach dla lekarzy została przyjęta wbrew środowisku

Porozumienie Zielonogórskie: POZ jest na granicy wydolności

Źródło: Puls Medycyny

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.