Aptekarska profesja potrzebuje ustawy

Sławomir Molęda
opublikowano: 04-03-2013, 08:16

VI Krajowy Zjazd Aptekarzy zobowiązał Naczelną Radę Aptekarską do podjęcia prac legislacyjnych zmierzających do uchwalenia ustawy o zawodzie farmaceuty. Projekt ustawy pojawił się pięć lat temu na stronach internetowych Ministerstwa Zdrowia. Przewiduje on wprowadzenie istotnych zmian w zasadach wykonywania zawodu oraz poszerzenie uprawnień samorządu aptekarskiego w zakresie pieczy nad jego wykonywaniem.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

Wykonywanie zawodu farmaceuty, jako jedynego spośród wolnych zawodów medycznych, nie zostało dotychczas uregulowane w odrębnej ustawie. Przepisy, które określają warunki jego wykonywania, są podzielone pomiędzy ustawę o izbach aptekarskich i Prawo farmaceutyczne. Same zasady wykonywania zawodu zostały ujęte bardzo lakonicznie, poprzez pryzmat obowiązków farmaceutów jako członków izb i w zakresie prowadzenia obrotu produktami leczniczymi. Brakuje przepisów normujących relacje farmaceutów z pacjentami i pracodawcami, co negatywnie wpływa na ich pozycję zawodową. Odpowiednie postanowienia zawiera wprawdzie Kodeks etyki aptekarza, lecz moc prawna tego aktu nie dorównuje ustawie. Kodeks nie wiąże osób, które nie są farmaceutami, więc nie może nakładać na nie żadnych obowiązków. Nie może również przyznawać farmaceutom uprawnień, które wykraczałyby poza stosunki pomiędzy samymi farmaceutami i ich samorządem.

Problemy z zatrudnianiem

Przykładem może być zapis Kodeksu etyki aptekarza dotyczący zatrudniania farmaceutów. Stanowi on, iż umowę należy zawrzeć tak, by obu stronom gwarantowała możliwość wykonywania zawodu zgodnie z zasadami etyki aptekarza. Zapis taki zobowiązuje przede wszystkim tych pracodawców, którzy są farmaceutami i tylko wobec nich samorząd może go egzekwować. Sieci apteczne są nim związane za pośrednictwem ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, która nakazuje wykonywanie tejże działalności na zasadach uczciwej konkurencji i poszanowania dobrych obyczajów.

Ponieważ dobre obyczaje kształtowane są przez zasady etyki, każdy farmaceuta będący właścicielem apteki, który przestrzega zasad etyki, może żądać od swojego konkurenta, by również ich przestrzegał. Jeżeli uzna, że jego interes został zagrożony lub naruszony nieetycznym postępowaniem, to może zażądać od konkurenta zaniechania działań, usunięcia skutków, złożenia odpowiedniego oświadczenia, naprawienia wyrządzonej szkody, wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści, jak również zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na określony cel społeczny. Swoich praw musi jednak dochodzić przed sądem gospodarczym, ponieważ samorząd aptekarski nie jest władny dyscyplinować pracodawców niebędących farmaceutami.

Autonomia wobec pracodawcy

Gdyby omawiany zapis znalazł się w ustawie, to wiązałby wszystkich pracodawców w sposób bezpośredni, jako przepis szczególny do Kodeksu pracy. Umożliwiłoby to farmaceutom wykonującym zawód w ramach zatrudnienia wywieranie zdecydowanie większego nacisku na pracodawców i egzekwowanie swoich praw przed sądem pracy. W obecnym stanie prawnym nie mają do tego wystarczających podstaw, gdyż nie będąc przedsiębiorcami, nie są legitymowani do zgłaszania roszczeń o przestrzeganie zasad uczciwej konkurencji. Projekt ustawy nie przewiduje jednak wprowadzenia analogicznego zapisu. Zamiast tego nakłada obowiązek zatrudniania kierowników aptek i hurtowni na podstawie umów o pracę, zwiększa ich ochronę przed zwolnieniem oraz przyznaje im autonomię wobec pracodawcy w podejmowaniu decyzji zawodowych. Poza tym wymienia szereg nowych obowiązków związanych z wykonywaniem zawodu, w tym:
1. świadczenia usług farmaceutycznych w nagłych przypadkach;
2. udzielania pełnej i przystępnej informacji o produktach wraz z poradami dotyczącymi ich stosowania;
3. poszanowania intymności i godności pacjenta.
Ujęcie tych obowiązków w ustawie gwarantowałoby farmaceutom możliwość ich przestrzegania bez względu na treść zawartej umowy.

Zadbać o kwalifikacje

Wśród nowych uprawnień najistotniejszy wydaje się zapis o prawie do podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Na farmaceutach ciąży obecnie obowiązek dokształcania się, ale jego realizacja może być utrudniona z uwagi na przeszkody wynikające chociażby z warunków zatrudnienia. Nadanie wyraźnego prawa pozwala powoływać się na nie wobec pracodawcy, który ma obowiązek ułatwiania pracownikom podnoszenia kwalifikacji. Uprawniałoby to farmaceutów do korzystania ze szkoleń na takich samych zasadach jak lekarzy. Nie przewidziano natomiast prawa do korzystania przez farmaceutów z klauzuli sumienia.
Z treścią projektu można zapoznać się pod adresem internetowym: www.mz.gov.pl/wwwfiles/ma_struktura/docs/pu_farmaceuty_08052007.pdf.


PODSTAWA PRAWNA
1. § 1 pkt 19 uchwały nr VI/26/2012 VI Krajowego Zjazdu Aptekarzy z 22 stycznia 2012 r.;
2. art. 18 ust. 1 Kodeksu etyki aptekarza z 22 stycznia 2012 r.;
3. art. 21 ustawy o izbach aptekarskich;
4. art. 17 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej;
5. art. 18 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji;
6. art. 5 i 17 Kodeksu pracy;
7. art. 89e ust. 1 Prawa farmaceutycznego;
8. art. 25-27 i 38 ust. 1 projektu ustawy o zawodzie farmaceuty.

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Sławomir Molęda

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.