Antykoncepcja u pacjentki z cukrzycą

dr n. med. Grzegorz Południewski, ; ginekolog, Centrum Damiana
opublikowano: 14-11-2007, 00:00

Jaka jest najkorzystniejsza metoda hormonalnej antykoncepcji u kobiet chorych na cukrzycę?

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna
Na pytanie odpowiada dr n. med. Grzegorz Południewski, ginekolog, Centrum Damiana:

Współczesne metody leczenia chorych na cukrzycę spowodowały, że nie muszą oni czuć się w jakikolwiek sposób ograniczeni w aktywności życiowej. Tym bardziej jest to istotne, że coraz częściej rozpoznajemy to schorzenie u ludzi młodych, ekspansywnych, którzy dopiero planują swoje życie.
Często spotykam się z pytaniami o bezpieczną, wygodną i skuteczną antykoncepcję dla tych osób. Nie budzi dyskusji stosowanie metod okresowej abstynencji, prezerwatyw oraz spermicydów. Jednak dla wielu chorych są to metody zbyt zawodne i mało komfortowe. Trzeba przyznać, że tak jak ulegało zmianie leczenie cukrzycy, tak i zmienia się antykoncepcja dla cukrzyków. Współcześnie dostępne w Polsce preparaty antykoncepcyjne nie mają wpływu na parametry gospodarki węglowodanowej. Stosowane wcześniej pigułki estrogenowo-progestagenowe o znaczne wyższych dawkach hormonów powodowały zwiększenie poziomów glikemii i zwiększenie zapotrzebowania na insulinę. Te właściwości antykoncepcji hormonalnej pozostały w świadomości wielu lekarzy, co ograniczyło dostęp do nowoczesnej antykoncepcji osobom chorym obecnie. Ważne jest, aby bez względu na typ cukrzycy, zalecać nowoczesną antykoncepcję dopiero u osób z wyrównaną cukrzycą, które możemy traktować wręcz jako osoby zdrowe.
Pamiętać należy, że w hormonalnej antykoncepcji składnikami w największym stopniu wpływającymi na gospodarkę węglowodanową są progestageny. Progesteron jest inhibitorem insuliny, a estrogeny wraz z nim wpływają na uwalnianie insuliny i zmniejszają na nią wrażliwość. W pigułkach o zawartości 20 czy 30 mikrogramów etynyloestradiolu nie ma to istotnego wpływu na gospodarkę węglowodanową. Zalecane jest jednak stosowanie antykoncepcji niskodawkowej ze względu na wpływ estrogenów na uwalnianie insuliny z wysepek trzustki. Komponenta progestagenna, taka jak występuje w nowoczesnych preparatach, również nie powoduje zmiany zapotrzebowania na insulinę, nawet w okresie 7-letniej obserwacji. Nie stwierdzono również większego ryzyka wystąpienia objawów choroby nawet u osób z cukrzycą chemiczną. Efekt androgenny progestagenów zwiększa jednak zapotrzebowanie na insulinę. Dlatego nie powinno się stosować progestagenów z takim dodatkowym efektem.
Nie zmienia to jednak faktu, że zgodnie z zaleceniami WHO, nie powinna być stosowana antykoncepcja E+P u osób z angiopatią, retino-, neuro- i nefropatią cukrzycową. Podobnie nie powinno być stosowane takie zabezpieczenie przed niepożądaną ciążą u osób z 20-letnim wywiadem cukrzycowym (u osób młodych z cukrzycą wyrównaną - z wyjątkową ostrożnością). Nie zaleca się antykoncepcji hormonalnej również wtedy, gdy osoby chore na cukrzycę mają nadciśnienie tętnicze, palą papierosy lub mają dolegliwości sercowo-naczyniowe. Ograniczenie to dotyczy również alternatywnych do doustnej drogi podania hormonów (plastry, implanty).
Inną metodą antykoncepcji są wkładki wewnątrzmaciczne. Jeżeli nie ma innych - takich jak u zdrowych kobiet - przeciwwskazań, to możemy je stosować u chorych na cukrzycę. Według zaleceń WHO, mogą być one stosowane we wszystkich typach cukrzycy, nawet u osób z zaburzeniami naczyniowymi czy krążenia. Nie zmienia to faktu, że również w tym przypadku powinniśmy wyjątkowo starannie kwalifikować pacjentki z powodu zwiększonego ryzyka powikłań zapalnych.
Wkładki zawierające hormony możemy bez ograniczeń stosować tylko u osób z cukrzycą wyrównaną. W innych grupach wskazana jest daleko idąca ostrożność.
Nie sposób ominąć dobrowolnej sterylizacji jako sposobu zapobiegania ciążom u chorych na cukrzycę. Taka metoda jest zalecana z wyboru, gdy plany dotyczące potomstwa są już zrealizowane. Niestety, w Polsce nawet takie wskazania medyczne trafiają na niezrozumienie ze strony części lekarzy.

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: dr n. med. Grzegorz Południewski, ; ginekolog, Centrum Damiana

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.