2019 r. w ochronie zdrowia - przegląd najważniejszych wydarzeń

opublikowano: 19-12-2019, 13:26

Mijający 2019 rok upłynął pod znakiem oczekiwań finansowych, jakie formułowały kolejne grupy zawodowe pracowników medycznych. Pomimo rekordowych nakładów na ochronę zdrowia, niektóre placówki nadal borykają się z ogromnymi problemami. Rządowi z sukcesem udało się uruchomić natomiast nową instytucję — Agencję Badań Medycznych, której zadaniem będzie finansowanie niekomercyjnych badań klinicznych. Niestety, ABM nie ma szczęścia do kierownictwa — jej pierwszy prezes urzędował bowiem zaledwie 2,5 miesiąca.

Ten artykuł czytasz w ramach płatnej subskrypcji. Twoja prenumerata jest aktywna

STYCZEŃ

2019 r. w ochronie zdrowia - podsumowanie
iStock

Od 1 stycznia 2019 r. zaczęły obowiązywać nowe normy zatrudniania pielęgniarek na oddziałach szpitalnych. Przykładowo dla oddziału chirurgii normą jest 0,7 etatu na 1 łóżko (w tym co najmniej dwa etaty dla pielęgniarki specjalisty w pielęgniarstwie chirurgicznym, pielęgniarki w trakcie specjalizacji w tej dziedzinie lub po kursie pielęgniarstwa chirurgicznego). Regulacje były wynikiem negocjacji środowiska z resortem zdrowia. Niestety, już po ich wprowadzeniu pielęgniarki alarmowały, że wdrażanie zmian nie wygląda tak, jak tego oczekiwano. W części placówek dyrektorzy zredukowali liczbę łóżek na oddziałach. Krystyna Ptok, przewodnicząca OZZPiP stwierdziła, że w regulacji zabrakło doprecyzowania, czy sprawdzając normy, NFZ będzie brał pod uwagę również pielęgniarki wpisane do grafiku, czy te faktycznie udzielające świadczeń zdrowotnych.

14 stycznia wybrano nowe prezydium Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych. Prezesem izby została Alina Niewiadomska, jej zastępcami Elżbieta Rabsztyn, Justyna Marynowska oraz Matylda Kłudkowska.

21 stycznia OZZL zaskarża do Trybunału Konstytucyjnego część przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw z 5 lipca 2018 r. Zdaniem OZZL, niekonstytucyjne zapisy dotyczą realizacji podwyżek dla lekarzy — w sposób niepełny i niesprawiedliwy. Przepisy ustawy różnicują lekarzy i placówki medyczne, a same podwyżki są nietrwałe — regulacja odnosi się bowiem jedynie do dwóch kolejnych lat.

LUTY

1 lutego na Dolnym Śląsku i w województwie świętokrzyskim rusza pilotaż sieci onkologicznej. Na Dolnym Śląsku placówką koordynującą jest Dolnośląskie Centrum Onkologii. Do końca 2019 roku pilotaż działa na terenie 4 województw — dolnośląskiego, pomorskiego, świętokrzyskiego oraz podlaskiego.

MARZEC

1 marca prezydent Andrzej Duda sygnuje ustawę o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw, która umożliwia utworzenie korpusu kontrolerskiego w centrali NFZ. Do nowego tworu, podlegającemu prezesowi NFZ, wchodzą pracownicy funduszu będący kontrolerami, którzy zostaną wyposażeni w kompetencje i narzędzia do przeprowadzenia sprawnej i skutecznej kontroli.

4 marca prezydent podpisuje ustawę o utworzeniu Agencji Badań Medycznych. Nowa instytucja ma wspierać innowacyjność polskiej medycyny i finansować m.in. niekomercyjne badania kliniczne. Wiele kontrowersji wzbudził sposób finansowania ABM, która oprócz środków z budżetu państwa będzie otrzymywać pieniądze z odpisu z Narodowego Funduszu Zdrowia, stanowiącego 0,3 proc. przychodów tego ostatniego.

14 marca szpitale otrzymały zapewnienie Ministerstwa Zdrowia dotyczące wzrostu wycen procedur na oddziałach internistycznych i chirurgii ogólnej. W sumie miały otrzymać 650 mln zł, z czego nieco ponad połowę placówki powiatowe. Rewaloryzacja miała objąć 308 z 667 grup z katalogu jednorodnych grup pacjentów. Oznacza to, że podwyżki miały dotyczyć blisko połowy wszystkich świadczeń realizowanych przez szpitale. Zakładany wzrost wycen miał wynieść od 5 do 15 proc.

KWIECIEŃ

2 kwietnia pod Ministerstwem Zdrowia odbył się protest przedstawicieli Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych oraz reprezentantów różnych zawodów medycznych. W petycji przekazanej ministrowi zdrowia manifestujący apelowali o wzrost kwoty ryczałtu na rok 2019 o minimum 15 proc., wyrównanie wzrostu kosztów świadczeń szpitalnych za 2018 rok, rekompensatę wzrostu kosztów świadczeń medycznych spowodowanego decyzjami płacowymi MZ i poziomem inflacji, a także zmianę wyceny świadczeń medycznych, uwzględniającą w szczególności wynagrodzenia personelu medycznego.

26 kwietnia przyjęto nowelizację ustawy Prawo farmaceutyczne, której głównym celem jest przeciwdziałanie nielegalnemu wywozowi leków za granicę. Chodzi o ukrócenie mechanizmu tzw. odwróconego łańcucha dystrybucji produktów leczniczych. Ustawa zakazała podmiotom hurtowym zaopatrywania się w leki u przedsiębiorców prowadzących obrót detaliczny. Zaostrza także kary za naruszenie przepisów. MZ oceniło, że ustawa pozwoli rozprawić się z pojawiającymi się na rynku brakami leków.

MAJ

8 maja fizjoterapeuci inicjują akcję „Maj bez fizjoterapeutów”, domagając się godnych płac, szkolenia, adekwatnej do realnych kosztów wyceny świadczeń fizjoterapeutycznych oraz poprawy dostępu pacjentów do ich świadczeń. „Fizjoterapeuta po studiach magisterskich zarabia 1,6-1,8 tys. zł netto. Z góry skazany jest przez system na to, żeby pracować na 2-3 etaty. Jaka więc jest jego efektywność? Jak ma mieć normalne życie rodzinne i normalnie funkcjonować?” — pytał Tomasz Dybek, przewodniczący zarządu Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pracowników Fizjoterapii. W ramach protestu włoskiego fizjoterapeuci wykonywali swoją pracę niezwykle skrupulatnie i w spowolnionym tempie.

Polska znalazła się 25. miejscu (na 28 państw UE) w rankingu tzw. zrównoważonego rozwoju systemów ochrony zdrowia. W zestawieniu prowadziły: Szwecja, Dania, Holandia.

Powstał zespół ds. opracowania Narodowej Strategii Onkologicznej. Na jego czele stanął prof. dr hab. n. med. Piotr Rutkowski z Centrum Onkologii — Instytutu im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie. Ministerialny zespół nieformalnie spotkał się po raz pierwszy 29 maja w gmachu Ministerstwa Zdrowia. Efekty jego prac poznaliśmy w grudniu.

CZERWIEC

W Białymstoku powstało pierwsze w Polsce Centrum Diagnostyki i Leczenia Raka Płuca — Lung Cancer Unit. Tworzą go Uniwersytet Medyczny w Białymstoku i Uniwersytecki Szpital Kliniczny, a do współpracy zaproszono również specjalistów radioterapii z Białostockiego Centrum Onkologii. Centrum ma być jednostką z odpowiednim zapleczem do diagnostyki i leczenia raka płuca, w której pacjentów prowadzić będą doświadczeni specjaliści. Ośrodek ma też mieć dostęp do, jak zadeklarowano, wszystkich metod potrzebnych do diagnostyki i terapii raka płuca.

LIPIEC

Na przełomie czerwca i lipca w aptekach w całym kraju zabrakło wielu leków stosowanych w chorobach przewlekłych, m.in. chorobach tarczycy, nadciśnieniu oraz cukrzycy. Początkowo resort zdrowia tonował nastroje i obawy wśród pacjentów, ostatecznie jednak zdecydował się na uruchomienie w ramach NFZ infolinii nt. braku leków.

„Dane pochodzące z hurtowni, producentów i aptek potwierdzają, że dostęp Polaków do leków się poprawia, ale nadal istnieją jeszcze miejsca, gdzie pewnych produktów brakuje” — mówił minister zdrowia. Ostatecznie 19 lipca w resorcie powołano zespół do spraw przeciwdziałania brakom w dostępności produktów leczniczych.

17 lipca Andrzej Jacyna złożył dymisję ze stanowiska prezesa NFZ, które piastował od 15 czerwca 2018 (od 14 marca 2016 r. pełnił obowiązki prezesa funduszu). Kierowanie funduszem przejął jego zastępca Adam Niedzielski.
 
18 lipca środowisko farmaceutów doczekało się publikacji projektu ustawy o zawodzie farmaceuty. Dokument przekazano do konsultacji społecznych i po raz pierwszy przyjęty został przez Radę Ministrów 25 października.

29 lipca powołano pełnomocnika ds. reformy w psychiatrii. Funkcję tą powierzono Markowi Balickiemu, którego zadaniem jest koordynacja działań związanych z przygotowaniem reformy systemu opieki psychiatrycznej, w tym realizacji założeń Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego.

W ostatnim dniu lipca dymisję składa wiceminister zdrowia Zbigniew Król.

SIERPIEŃ

Na stanowisko sekretarza stanu w Ministerstwie Zdrowia powołany zostaje senator Waldemar Kraska. Dzień wcześniej otrzymuje on również funkcję pełnomocnika rządu ds. Państwowego Ratownictwa Medycznego.

WRZESIEŃ

W pierwszych dniach września ruszył ogólnopolski program wymiany ambulansów. W całym kraju na 200 nowych karetek przeznaczono blisko 80 mln zł. Do końca jesiennej kampanii wyborczej do polskiego parlamentu minister zdrowia i wiceministrowie jeździli po kraju, wręczając wybranym władzom szpitali symboliczne czeki na nowe pojazdy.

Lekarze z Okręgowej Izby Lekarskiej w Warszawie ogłaszają „Narodowy Kryzys Zdrowia”. W prowadzonej kampanii społecznej pokazują największe bolączki publicznego systemu ochrony zdrowia. Apelują o wzrost nakładów na zdrowie do poziomu 9 proc. PKB w 2030 roku. Kampanii towarzyszy spot i billboardy z hasłem „Polska to chory kraj”. Pod manifestem o reformę systemu ochrony zdrowia podpisało się do 13 grudnia tego roku 44 871 obywateli.

14 września były wiceminister zdrowia Zbigniew Król powołany został na pełnomocnika ds. wdrażania Narodowego Planu dla Chorób Rzadkich.

16 września resort zdrowia przekazał do konsultacji publicznych projekt nowelizacji rozporządzenia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej. Dokument wprowadza możliwość udzielania świadczeń na odległość przy użyciu systemów teleinformatycznych lub systemów łączności. Telemedycyna. Zmiany mają usprawnić komunikację pacjenta z lekarzem, a także ułatwić skuteczniejsze monitorowanie przebiegu leczenia.

20 września trafia do konsultacji publicznych projekt ustawy o zawodzie ratownika medycznego oraz samorządzie ratowników medycznych. Regulacje dają ratownikom prawo do urlopu szkoleniowego, powołują samorząd zawodowy tej grupy pracowników, a także pozwalają na utworzenie rejestru ratowników medycznych.

Prof. dr hab. n. med. Piotr Czauderna wygrał konkurs i powołany został na stanowisko prezesa Agencji Badań Medycznych. Jednocześnie pod koniec września uruchomił pierwszy konkurs na wsparcie niekomercyjnych badań klinicznych. Na ten cel przeznaczono 100 mln zł i jak się okaże 13 grudnia — aż 84,62 proc. złożonych wniosków zostało pozytywnie ocenionych. 11 grudnia resort zdrowia poinformował o przyjęciu rezygnacji pierwszego prezesa ABM prof. Czauderny.

PAŹDZIERNIK

Na początku października delegaci wybrali nowego przewodniczącego Porozumienia Rezydentów OZZL. Funkcje tą objął Piotr Pisula, który zastąpił Jana Czarneckiego.

10 października Adam Niedzielski odebrał z rąk ministra Łukasza Szumowskiego nominację na prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Dotychczas piastował on funkcję wiceprezes ds. operacyjnych. Tę ostatnią funkcję obejmie pod koniec listopada Filip Nowak, dyrektor mazowieckiego oddziału NFZ.

13 października Polacy zdecydowali, że w parlamentarnych ławach zasiądzie 29 lekarzy — 16 w Sejmie i 13 w Senacie. W wyborach do Sejmu najwięcej głosów uzyskali: Tomasz Latos (60 132 głosy), Bolesław Piecha (38 809), Łukasz Szumowski (35 798) oraz Władysław Kosiniak-Kamysz (33 784).

30 października sąd lekarski przy OIL w Łodzi zawiesił w prawach wykonywania zawodu lek. Huberta Czerniaka. W postępowaniu wskazano, że szerzył on postawy antyzdrowotne poprzez kwestionowanie szczepień obowiązkowych. Miał również wypowiadać się o szkodliwości szczepień ochronnych.

LISTOPAD

5 listopada do konsultacji publicznych trafił projekt rozporządzenia w sprawie wzrostu miesięcznego wynagrodzenia ratowników medycznych do 1600 zł brutto — od 1 stycznia 2020 r.

8 listopada Mateusz Morawiecki informuje, że ministrem zdrowia w jego nowym rządzie będzie ponownie Łukasz Szumowski.

20 listopada Trybunał Konstytucyjny wydaje postanowienie, w którym wskazuje na niekonstytucyjność zapisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w związku z art. 59 ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. Chodzi o wymuszanie na jednostkach samorządu terytorialnego obowiązku finansowania strat podległych im placówek, a wynikających z realizacji gwarantowanych świadczeń opieki zdrowotnej w części niesfinansowanej przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Zaskarżony przez TK przepis straci moc po 18 miesiącach od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. Jednocześnie MZ ujawnia poziom zobowiązań SP ZOZ-ów po trzech kwartałach tego roku: 14,3 mld złotych i były o 12,9 proc. wyższe niż w analogicznym okresie 2018 r. Resort prognozuje, że poziom zobowiązań wymagalnych na koniec 2019 roku wyniesie 2,1 mld zł.

CZYTAJ WIĘCEJ: Czy po wyroku TK odpowiedzialność za długi szpitali samorządowych spadnie na NFZ?

Pod koniec listopada do konsultacji społecznych trafia wyczekiwany przez lekarzy POZ projekt ustawy o stwierdzaniu, dokumentowaniu i rejestracji zgonów. Dokument wprowadza możliwość stwierdzania i potwierdzania zgonów przez koronerów. Określono zasady nabywania i utraty prawa do wykonywania czynności koronera, a także wskazano zasady finansowania czynności stwierdzania zgonu.

GRUDZIEŃ

3 grudnia Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, wprowadzający zasadę pionizacji w tej instytucji. Główny inspektor sanitarny będzie miał nadzór nad wojewódzkimi i powiatowymi inspektorami sanitarnymi.

7 grudnia podczas uroczystej gali świętowano jubileusz 30-lecia uchwalenia ustawy o izbach lekarskich i reaktywowania lekarskiego samorządu. Prezes NRL Andrzej Matyja podkreślił, że poprawa szeroko rozumianej kondycji zdrowotnej Polaków powinna stać się ponadpartyjnym i ponadpokoleniowym wyzwaniem cywilizacyjnym — społecznym, gospodarczym, technologicznym, organizacyjnym i kulturowym.

W najnowszym numerze "Pulsu Medycyny" przedstawimy podsumowanie najważniejszych wydarzeń 2019 r. w polskiej medycynie.

Źródło: Puls Medycyny

Podpis: Wybrała Marta Markiewicz

Najważniejsze dzisiaj
× Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.