Antybiotyki przestają działać. Jak temu zapobiec?

Według raportu European Center for Disease Prevention and Control (ECDC) znajdujemy się w gronie krajów, w których bakterie wykazują szczególnie wysoką oporność na leczenie. Najczęstszą przyczyną opornośc jest nadużywanie antybiotyków w schorzeniach wywołanych przez inne niż bakteryjne czynniki, np. podczas infekcji wirusowych.

Na dotychczasowe antybiotyki oporne stają się bakterie wywołujące m.in. zapalenie płuc, infekcje opon mózgowych, dróg moczowych i kości. WHO sporządziło listę 12 najgroźniejszych patogenów.

 Z raportu wynika, że każdego roku z tego powodu na świecie umiera ponad 700 tys. osób. Światowa Organizacja Zdrowia szacuje, że do 2020 liczba ta globalnie może wzrosnąć aż do 10 mln. 

Najnowszy raport ECDS zalicza nasz kraj do grona państw, w których bakterie nabrały szczególnej oporności, stając się „superbakteriami”. Naukowcy podają aż 6 patogenów, które stały się dla nas wyjątkowo groźne. Zaliczamy do nich: 

  • pałeczkę okrężnicy (E. coli),
  • pałeczkę zapalenia płuc (Klebsiella pneumoniae),
  • pałeczkę ropy błękitnej (Pseudomonas aeruginosa), Acinetobacter,
  • dwoinkę zapalenia płuc (Streptococcus pneumoniae)
  • paciorkowiec kałowy (Enterococcus faecalis). 

Część z tych bakterii trafiła także na listę WHO. Dwie z nich – Acinetobacter oraz pałeczka ropy błękitnej – zaliczane są do grona najwyższego ryzyka. 

Przyczyny oporności

Glówna przyczyną jest zbyt częste przyjmowanie antybiotyków i stosowanie ich bez właściwej diagnostyki. Pacjenci zbyt wcześnie przerywają antybiotykoterapię i często sięgają po antybiotyki bez konsultacji z lekarzem, nawet przy przeziębieniach i infekcjach wirusowych, które wymagają innej terapii lekowej. Samoleczenie Polaków to rosnący problem – przyjmujemy antybiotyki „na własną rękę”, nie bacząc na konsekwencje. 

Oporność, czyli co?

Z opornością mamy do czynienia w momencie, kiedy po podaniu antybiotyku bakterie nie zostają zabite lub nie ustaje ich namnażanie się. Oporność może mieć charakter naturalny i nabyty. Oporność nabyta pojawia się wskutek samoistnych zmian, jakie zachodzą w komórce bakterii. Nabyte mechanizmy obronne bakterii są nie tylko trwałe, ale pozyskane cechy oporności mogą zostać przekazane innym bakteriom. Bakterie przed działaniami antybiotyków bronią się na kilka sposobów: modyfikując ścianę komórkową, co uniemożliwia przenikanie antybiotyku do wnętrza mikroorganizmu, wytwarzając mechanizmy usuwające lek z komórki lub produkując enzymy niszczące antybiotyk. Niektóre bakterie zmieniają swoją budowę w taki sposób, że stają się niepodatne na antybiotyk. Istnieją jednak sposoby, aby zminimalizować ryzyko oporności. Kluczowa jest diagnostyka, która pomaga ustalić, czy rzeczywiście mamy do czynienia z infekcją bakteryjną, wirusową, czy może z objawami alergii. 

 

Diagnozowanie oporności

Jednym z najszybszych sposobów pozwalających ustalić przyczynę dolegliwości jest wykonanie badania krwi pod kątem poziomu CRP, czyli białka C-reaktywnego (ostrej fazy). Białko to powstaje w organizmie w momencie infekcji, a jego wartość wzrasta w zaledwie 2-6 godzin od pojawienia się infekcji, często wyprzedzając pierwsze objawy i wzrost poziomu OB. Badanie CRP można dziś wykonać na dwa sposoby. Oddając krew w laboratorium, wynik otrzymujemy do 24 godzin. Jeśli wskazuje on wartość poniżej 10 mg/l, mamy do czynienia ze stężeniem fizjologicznym. Umowny przedział 10-30 mg/l wskazuje na możliwą infekcję wirusową. Wynik powyżej 30 mg/l z dużym prawdopodobieństwem może oznaczać infekcję bakteryjną. Od niedawna badanie to można wykonać także samemu w warunkach domowych, np. w momencie, gdy pojawiają się objawy infekcji. 

Badania bakteriologiczne pozwalają poznać dokładnie szczep bakterii i na podstawie antybiogramu dobrać odpowiedni antybiotyk, który działa na patogen. Badanie to polega na bezbolesnym pobraniu wymazu, np. z nosa, gardła, cewki moczowej lub pochwy. Następnie pobrana próbka przenoszona jest na specjalne podłoże i obserwowana pod kątem drobnoustrojów. W przypadku wyhodowania bakterii wykonuje się dodatkowo antybiogram. Na wynik czeka się zwykle do 7 dni. 

 

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione.

Komentarze

Polecamy

Newsletter

Zapisz się do bezpłatnego newslettera Pulsu Medycyny.
Podaj swój email.


Blogi »

Lew Starowicz

Lew Starowicz

Pożądanie okresowe

Kalendarium

« » kwiecień 2017
PnWtŚrCzPtSbN
27 28 29 30 31 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
Studenci Medycyny i Farmacji