Senior w domu opieki

Jak rozpoznać moment, w którym starsza osoba z demencją powinna trafić do domu opieki? Nie ma określonej granicy wieku, po przekroczeniu której ludzie przestają być samodzielni. Istotne są reakcje osoby w podeszłym wieku, poziom bezpieczeństwa w warunkach domowych, a także możliwości opiekunów.

Tagi

geriatria

„Choroby demencyjne rozwijają się powoli, dając choremu nawet 5-10 lat w miarę samodzielnego życia. Ich przebieg i objawy są bardzo indywidualne, co również utrudnia podjęcie decyzji o przeprowadzce pacjenta do domu opieki” — mówi prof. Michael Davidson, ekspert w zakresie badań nad chorobą Alzheimera, współzałożyciel kompleksowego Centrum Seniora Angel Care we Wrocławiu. 

Niełatwo jest ocenić, kiedy nadejdzie ten właściwy moment, tym bardziej, że w grę wchodzą emocje, bo decyzje o umieszczeniu chorego w domu opieki muszą podjąć jego najbliżsi. „Tymczasem jest to kwestia zapewnienia najlepszej opieki, a nie konfliktu sumienia. Trzeba wziąć pod uwagę, czy w warunkach domowych nadal można stworzyć seniorowi bezpieczne i aktywizujące środowisko oraz zorganizować odpowiedni poziom opieki medycznej” — uważa prof. Davidson.

Co stanowi granicę 
opieki w domu

Jak można rozpoznać moment, gdy opieka w domu przestaje być wystarczająca? W przypadku chorób demencyjnych najważniejszym kryterium są reakcje osoby starszej. Jeśli mimo wykwalifikowanej pomocy, reaguje ona złością lub agresją nawet na drobne zabiegi pielęgnacyjne, to znaczy, że w warunkach domowych nie można jej już zapewnić opieki na odpowiednim poziomie. Podobnie gdy chory regularnie przejawia aktywność w środku nocy, niszczy sprzęty domowe lub nie jest w stanie powstrzymać swoich potrzeb fizjologicznych. 

„Takie sytuacje świadczą o tym, że choroba jest już zaawansowana, a zakres niezbędnej opieki medycznej przekracza zarówno możliwości opiekunów, jak i leczenia ambulatoryjnego. Przeprowadzka do domu opieki oznacza poprawę bezpieczeństwa i jakości życia nie tylko dla seniora, lecz również dla jego bliskich” — wyjaśnia prof. Davidson. 

Odpowiedzi na poniższe pytania pomogą rozpoznać moment 
na przeprowadzkę osoby starszej 
do domu opieki:

  • Czy można jeszcze zapewnić seniorowi pełne bezpieczeństwo w otoczeniu, do którego jest przyzwyczajony?
  • Czy zakres niezbędnej opieki medycznej przekracza możliwości leczenia ambulatoryjnego?
  • Czy zakres koniecznej opieki codziennej przekracza fizyczne lub psychiczne możliwości opiekunów?
  • Czy osoba starsza jest zagrożona samotnością?

W przypadku chorób demencyjnych warto jednak zastanowić się nad wcześniejszą przeprowadzką, kiedy senior jest jeszcze względnie samodzielny. To trudna decyzja, ponieważ bliscy widzą, że osoba starsza jakoś sobie radzi, a opieka nad nią nie stanowi jeszcze ogromnego obciążenia. 

„Trzeba zdać sobie sprawę z tego, że dopóki nasze zdolności poznawcze funkcjonują, lepiej adaptujemy się do nowych warunków. Działania profilaktyczne i rehabilitacja prowadzone przez profesjonalistów przynoszą wtedy najlepsze rezultaty, wyraźnie zmniejszając poziom stresu i cierpienia osoby starszej. Mówiąc wprost: nie warto czekać do ostatniej chwili” — podkreśla prof. Michael Davidson. 

Podobnie jest w przypadku przewlekłych chorób układu krążenia czy narządu ruchu — profesjonalna opieka medyczna, w tym zwłaszcza dostrzeganie i reagowanie na choroby współistniejące, pomaga w zapobieganiu ich rozwojowi, a także w złagodzeniu ograniczeń w codziennym funkcjonowaniu seniora. 

„Ponadto bardzo ważne jest zapobieganie osamotnieniu osoby starszej. Brak kontaktów społecznych to ryzyko depresji i pogłębienia się innych chorób, zwłaszcza demencyjnych. Dodatkowo samotny senior narażony jest na upadki i groźne powikłania” — mówi prof. Shlomo Noy, wybitny specjalista w zakresie geriatrii, współzałożyciel Angel Care. 

Istotne jest to, że w domu opieki senior spotyka osoby o podobnych doświadczeniach życiowych i zainteresowaniach, a przede wszystkim przyjazne środowisko, sprzyjające nawiązywaniu kontaktów. To wszystko, oczywiście w połączeniu z profesjonalną opieką medyczną i wsparciem, pozytywnie przekłada się na ogólne samopoczucie i stan zdrowia osoby starszej. 

Narastające 
obciążenie opiekunów

Obowiązki opiekunów zwykle wzrastają stopniowo i powoli, tak że często nie są oni w pełni świadomi narastających obciążeń. W efekcie przeceniają swoje siły kosztem swojego zdrowia. Jeśli obowiązki związane z opieką nad osobą starszą przekraczają możliwości rodziny, nie należy unikać poszukiwania profesjonalnej pomocy. Ostatecznie chodzi o bezpieczeństwo zarówno seniora, jak i jego bliskich. 

„Na dłuższą metę przeciążenie opiekunów wpływa negatywnie również na osobę starszą, która na stres i zmęczenie opiekunów reaguje nerwowo lub wycofuje się, a jej choroby mogą się pogłębić. Dlatego warto porozmawiać z fachowcem, najlepiej lekarzem geriatrą, lub innymi osobami opiekującymi się starzejącymi się bliskimi. To daje konkretny punkt odniesienia i pozwala racjonalnie ocenić swoją sytuację” — mówi prof. Davidson. 

Jak rozpoznać, że opiekun jest zbyt obciążony?

  • reaguje nerwowo nawet na niewielkie trudności;
  • czuje notoryczne napięcie;
  • ma silne zaburzenia snu;
  • ma narastające poczucie braku uczuć i emocji;
  • czuje się depresyjnie, ociężale, jest pozbawiony energii.
  • Nie stawiać starszej osoby przed faktem dokonanym

Najlepiej jeśli to sam senior podejmie decyzję o przeprowadzce do domu opieki. Na pewno powinien ją przynajmniej zaakceptować. W podjęciu decyzji może pomóc pobyt w ośrodku opiekuńczym przez krótki czas, razem z bliskimi. Pozwoli osobie starszej oswoić się z miejscem, poznać ludzi i przekonać się, że stała pomoc specjalistów oraz wsparcie w codziennych czynnościach znacznie poprawiają komfort jego życia. 

Najtrudniej jest w przypadku osób dotkniętych chorobami demencyjnymi, ponieważ każdą zmianę swojej sytuacji życiowej postrzegają jako zagrożenie i odrzucają ją. Jednocześnie nie są już w stanie samodzielnie oszacować, czego potrzebują ani podjąć odpowiednich decyzji. Łatwiej jest, jeśli rodziny rozmawiają ze sobą na ten temat wcześniej, jednak dzieje się tak rzadko.

„Opiekunowie obawiają się, że osoba starsza poczuje się zagrożona i zareaguje agresją lub rozwiną się u niej stany lękowe. Tego rodzaju rozmowy trzeba prowadzić z empatią i wrażliwością, stopniowo, na pewno nie stawiając seniora przed faktem dokonanym. Warto też zadbać o to, by podczas samej przeprowadzki zminimalizować poziom stresu seniora. Pomoże w tym konsultacja z fachowcem” — dodaje prof. Davidson.

Jak wybrać dom opieki 

Warto porozmawiać nie tylko z kierownictwem, lecz także z personelem i sprawdzić, czy w ośrodku pracuje odpowiednio wykwalifikowana kadra, w tym geriatrzy, fizjoterapeuci i dietetycy, a także czy ośrodek oferuje wsparcie neurologa, psychiatry i specjalisty chorób wewnętrznych. Dobrze jest też osobiście zobaczyć, jaka atmosfera panuje w ośrodku, w jakich warunkach mieszkają seniorzy, jak wygląda ich dzień, jakie programy profilaktyki oraz rehabilitacji mają do dyspozycji, czy aktywności są dopasowywane do indywidualnych możliwości osób starszych. Ważna jest też lokalizacja. Ośrodek powinien być położony w takim miejscu, by bliscy mogli seniora często odwiedzać, ponieważ dla osoby starszej dobre relacje z rodziną są dla jej nastroju i stanu zdrowia równie ważne jak profesjonalna opieka. 

 

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione.

Komentarze

Polecamy

Newsletter

Zapisz się do bezpłatnego newslettera Pulsu Medycyny.
Podaj swój email.


Kalendarium

« » marzec 2017
PnWtŚrCzPtSbN
27 28 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 1 2
Studenci Medycyny i Farmacji