Wrażliwe stawy skokowe i kolanowe piłkarzy

Krzysztof Jakubiak

O najczęstszych urazach zdarzających się przy uprawianiu piłki nożnej, metodach ich diagnozowania i leczenia rozmawiamy z lek. Maciejem Tabiszewskim, lekarzem Legii Warszawa i licencjonowanym lekarzem PZPN.

Tagi

ortopedia

Czy piłka nożna często powoduje urazy?

Piłka nożna, zwłaszcza w hali, jest w mojej ocenie najbardziej kontuzjogenną zespołową dyscypliną sportu. Najczęstszymi urazami związanymi z jej uprawianiem są urazy stawowe, wynikające z charakteru tej gry, a przede wszystkim urazy kończyn dolnych — stawu skokowego i stawu kolanowego. 

 

Na czym polega diagnostyka uszkodzeń stawu skokowego?

Podstawowa diagnostyka urazów stawu skokowego opiera się na zweryfikowaniu trzech objawów — obrzęku, bólu i zaburzeń ruchu. Jeśli przy badaniu pacjenta stwierdzimy co najmniej dwa z nich, to oznacza, że należy go skierować na badanie obrazowe. W pierwszym etapie sprawdzamy w RTG ewentualne uszkodzenia kostne, a następnie w celu oceny tkanek miękkich — więzadeł, ścięgien i struktur torebki stawowej — wykorzystujemy USG lub rezonans magnetyczny. Warto zauważyć, że USG narządu ruchu jest bardzo trudnym badaniem, dlatego w naszej praktyce bazujemy na współpracy z radiologami, potrzebna jest tutaj bowiem bardzo doświadczona ręka. USG niekiedy ma przewagę nad dokładniejszym rezonansem magnetycznym, ponieważ może być wykonywane w układzie dynamicznym, kiedy to można ocenić zachowanie tkanek w czasie rzeczywistym w trakcie ruchu. Dlatego statyczne badanie rezonansem w naszej pracy czasami okazuje się niewystarczające.

 

Jak powinno przebiegać leczenie urazów stawu skokowego?

Leczenie urazów tego stawu uzależniamy przede wszystkim od tego, w jakim stopniu i które struktury stawu uległy uszkodzeniu. Za jego zwartość i stabilność po stronie bocznej odpowiadają głównie ATFL (więzadło strzałkowo-skokowe przednie) oraz CFL (więzadło piętowo-strzałkowe). Niektóre ośrodki leczenia sportowców zawodowych wprowadzają metody leczenia bez unieruchomienia (m.in. metoda FDM), oparte na intensywnej rehabilitacji, w wyniku której istotnie szybciej zanikają objawy. Z mojego doświadczenia jednak wiem, że nie dochodzi wówczas do odpowiedniego zrostu tkanek. Dlatego w mojej opinii nadal najlepsze wyniki daje leczenie oparte na unieruchomieniu uszkodzonego stawu. Ważne jest, aby unieruchomienie zastosować „na ostro”, tzn. najpóźniej w ciągu 48 godzin po urazie. Jeśli pacjent zgłosi się później, to wtedy unieruchamianie stawu nie ma sensu, ponieważ dochodzi do retrakcji kikutów i nawet jeśli wykształci się blizna, to jest ona luźna i staw traci zwarcie. Unieruchomienie daje najlepsze rezultaty, jeśli trwa 12-14 dni, a dzięki nowoczesnym metodom opatrunków bezgipsowych pacjent w tym czasie może także przechodzić zabiegi rehabilitacyjne, na czas których zdejmuje opatrunek. 

 

Jak wygląda druga grupa urazów — związanych z kolanami piłkarzy?

Osobom grającym w piłkę nożną najczęściej przytrafiają się naciągnięcia i naderwania więzadeł stawu kolanowego. Najpopularniejszym urazem jest naciągnięcie więzadła pobocznego przyśrodkowego (tzw. piszczelowego, MCL). Rzadziej mamy do czynienia z uszkodzeniami więzadła pobocznego strzałkowego (lub pobocznego bocznego). Natomiast najgroźniejsze jest uszkodzenie więzadeł krzyżowych — przedniego lub tylnego (występuje rzadziej). 

 

Uszkodzenia innych struktur kolana, czyli głównie łąkotek, są również popularne wśród piłkarzy. Zwykle mamy do czynienia z ich pęknięciem lub rozerwaniem. Leczenie uszkodzeń łąkotki jest tylko zabiegowe, ponieważ nie ma możliwości jej zrośnięcia się. Uszkodzona łąkotka, nieleczona, może uszkadzać się dalej, a także uszkadzać staw. Ponieważ część uszkodzeń łąkotki jest bezobjawowych, często nie są one leczone, powodując wzrost ryzyka. Z doświadczenia wiemy, że znaczna większość urazów łąkotki dotyczy łąkotki przyśrodkowej. Dlatego w przypadku pacjenta z podejrzeniem takiego urazu warto przeprowadzić prosty test polegający na zrobieniu przysiadu. Kucnięcie jest w przypadku tego urazu niemożliwe do wykonania z powodu dokuczliwego bólu. W przypadku wystąpienia objawów bólowych i wysiękowych, a także ograniczonej ruchomości, diagnoza jest łatwiejsza. Przy leczeniu urazów łąkotki stosujemy zabiegi artroskopowe. 

 

Intensywne uprawianie sportu ma wpływ także na chrząstkę stawową.

Patologiczne zmiany lub uszkodzenia chrząstki stawowej wynikają z przeciążeń lub urazów, czasami także są uwarunkowane genetycznie. U sportowców, a zatem ludzi młodych do 40. roku życia bardzo rzadko występują zmiany zwyrodnieniowe. Chondromalacja chrząstki pojawiać się może w efekcie przebytych urazów, przeciążeń, a także uwarunkowań anatomicznych. Stopień chondromalacji ocenia się w 4-stopniowej skali wg ICRS. O pierwszym stopniu mówimy, gdy chrząstka staje się miękka, traci sprężystość i twardość, pojawia się wtedy ból kości podchrzęstnej. W drugim stopniu zmian chrząstka traci gładkość i równość, staje się chropowata. Trzeci stopień oznacza ubytki chrząstki, a czwarty jej brak. 

Piłka nożna, jak wszystkie sporty obciążające osiowo stawy, na twardej powierzchni może powodować chondromalację lub chondropatię chrząstki. Najczęściej dotyczy to stawu rzepkowo-udowego, czyli w przedziale przednim kolana, uszkadza się najczęściej chrząstka rzepki. Może to być związane ze zmianami naturalnej ruchomość stawu, a także z jego budową. 

Częstym powodem zmian chrząstki są niezdiagnozowane uszkodzenia więzadła krzyżowego przedniego. Osoby z silnymi mięśniami mogą w ogóle nie odczuwać nieprawidłowej niestabilności. Dlatego zmienia się podejście do leczenia urazów więzadeł i mimo iż pacjent nie odczuwa dolegliwości, to jednak po uszkodzeniu są wskazania do rekonstrukcji więzadeł krzyżowych.

 

 

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione.

Komentarze

Polecamy

Newsletter

Zapisz się do bezpłatnego newslettera Pulsu Medycyny.
Podaj swój email.


Blogi »

Lew Starowicz

Lew Starowicz

Pożądanie okresowe

Kalendarium

« » maj 2017
PnWtŚrCzPtSbN
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 1 2 3 4
Studenci Medycyny i Farmacji