NIK o profilaktyce, diagnozowaniu i leczeniu chorób dróg oddechowych

Dostęp do profilaktyki, diagnozowania i leczenia chorób układu oddechowego jest niewystarczający i ulegał w ostatnich latach stopniowemu pogorszeniu - obraz jaki wyłania się z raportu Najwyższej Izby Kontroli nie napawa optymizmem.

Kontrolę prowadzono od końca września 2015 r. do połowy stycznia 2016 r. Zbadano 17 podmiotów: Ministerstwo Zdrowia, Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Nr 4 w Lublinie utworzony przez publiczną uczelnię medyczną i 15 samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej (SPZOZ) utworzonych przez samorządy. NIK zbadała dostępność profilaktyki i leczenia wybranych chorób płuc - przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP), złośliwych nowotworów układu oddechowego i gruźlicy płuc.

Co ustalono w czasie kontroli

Nie zostały opracowane przez MZ dwa bardzo potrzebne zadania z Narodowego Programu Zdrowia na lata 2007-2015, obejmujące zwalczanie POChP i zmniejszenie umieralności przez tworzenie oddziałów leczących metodą nieinwazyjnej wentylacji mechanicznej płuc. MZ nie zapewniło też koordynacji realizacji Narodowego Programu Zdrowia i nie przygotowało informacji zbiorczych, dotyczących efektów realizacji zadań programu, w tym chorób płuc. 

W I połowie 2015 r. tylko w jednym szpitalu realizowano leczenie niewydolności oddychania przy zastosowaniu nieinwazyjnej wentylacji mechanicznej. Wycena tej procedury przez NFZ nie pokryła nawet kosztów zatrudnienia personelu wymaganego rozporządzeniem ministerstwa, co było istotną barierą dla wprowadzenia tej metody leczenia.

Brakuje ustawowego obowiązku zgłaszania przez lekarzy wyników leczenia gruźlicy - uważa NIK.  Wyniki leczenia pogarsza też brak nadzoru nad przyjmowaniem leków przeciwprątkowych w leczeniu pozaszpitalnym. Jest to główna przyczyna przerywania leczenia przez co dziesiątego chorego. Kierownicy trzech spośród dwunastu kontrolowanych placówek nie wywiązali się z obowiązku powiadomienia o tym państwowego powiatowego inspektora sanitarnego.

Problem stanowi też dostęp do niektórych leków. Izoniazyd, nie został umieszczony na liście refundacyjnej w postaci samodzielnej, a jedynie jako w skojarzeniu z ryfampicyną, jako składnik produktu Rifamazid. Gdy ze względu na nietolerancję rymfampicyny, Rifamazid nie może być stosowany, konieczne jest wtedy stosowanie Izoniazydu w samodzielnej postaci, dostępnej tylko w imporcie docelowym. 

Niskie kontrakty z NFZ są kolejną przyczyną coraz dłuższych kolejek do specjalistów. Liczba osób czekających na poradę specjalisty wzrosła ponad dwukrotnie, a w oddziałach chorób płuc i gruźlicy (dla dorosłych) - ponad czterokrotnie. Najdłużej pacjenci musieli czekać na poradę specjalistyczną w województwie kujawsko-pomorskim - 101 dni, a najkrócej w lubelskim - 14 dni.

W jednej czwartej skontrolowanych placówek nie zapewniono pełnej obsady lekarzy specjalistów w dziedzinie chorób układu oddechowego - świadczenia były udzielane w czasie krótszym od przewidzianego w umowach z NFZ lub nawet zaprzestano ich udzielania.

Przy okazji NIK zaobserwowała, że kadra specjalistyczna odpowiedzialna za leczenie przewlekłych chorób płuc coraz bardziej się starzeje, a napływ młodej kadry jest niedostateczny. 

Na pozytywną ocenę NIK zasłużyło z kolei uruchomienie przez MZ „Programu wczesnego wykrywania raka płuca z wykorzystaniem tomografii komputerowej”, realizowanego w ramach „Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych”. Program ma jednak mocno ograniczony zasięg. 

Wnioski i uwagi NIK

NIK wnosi do ministra zdrowia m.in. o wprowadzenie obowiązku przekazywania przez lekarzy wyników leczenia chorych na gruźlicę państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu oraz regulacji zapewniających nadzór nad przyjmowaniem przez pacjentów leków przeciwprątkowych przez cały okres leczenia gruźlicy; wprowadzenie rozwiązań systemowych poprawiających dostępność poradni specjalistycznych udzielających świadczeń w zakresie chorób płuc dla osób z podejrzeniem gruźlicy. Wnosi również o podjęcie działań zmierzających do dokonania rzetelnej wyceny świadczenia gwarantowanego „Leczenie niewydolności oddychania u dorosłych przy zastosowaniu nieinwazyjnej wentylacji mechanicznej  w zaostrzeniu przewlekłej obturacyjnej choroby płuc i innych przewlekłych niezakaźnych chorobach płuc".

 Minister zdrowia, po otrzymaniu wystąpienia pokontrolnego Izby poinformował, że opracował już Krajowy Program Zmniejszenia Umieralności z Powodu Przewlekłych Chorób Płuc poprzez Tworzenie Pododdziałów Nieinwazyjnej Wentylacji i dysponuje środkami finansowymi na jego realizację już w bieżącym roku.

za nik.gov.pl

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione.

Komentarze

Polecamy

Newsletter

Zapisz się do bezpłatnego newslettera Pulsu Medycyny.
Podaj swój email.


Blogi »

Lew Starowicz

Lew Starowicz

Kobieta obaw pełna

Kalendarium

« » marzec 2017
PnWtŚrCzPtSbN
27 28 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 1 2
Studenci Medycyny i Farmacji