Czerniak: jak go poznać?

Wczesne rozpoznanie czerniaka daje nawet 97 proc. szans na całkowite wyleczenie. Samo jego zdiagnozowanie jest dość łatwe i możliwe do wykonania samodzielnie - wystarczy regularnie obserwować swoje ciało i zwrócić uwagę, czy już istniejące bądź nowe znamię posiada pewne charakterystyczne cechy dla czerniaka.

Cechy charakterystyczne dla czerniaka określone są za pomocą kryteriów ABCDE (pochodzących od pierwszych liter angielskich słów: Asymmetry, Border, Color, Dimension i Evolution), a ich znajomość może być bardzo pomocna w rozpoznaniu czerniaka. Są to:

A – asymetria np. znamię „wylewające się” na jedną stronę,

B – brzegi poszarpane, nierównomierne, posiadające zgrubienia,

C – czerwony lub czarny i niejednolity kolor

D – duży rozmiar, wielkość zmiany: powyżej 0,5 cm,

E – ewolucja, czyli postępujące zmiany zachodzące w znamieniu. 

W przypadku zidentyfikowania znamion, którym można przypisać jedną z wymienionych cech, należy bezzwłocznie zgłosić się na wizytę do chirurga-onkologa lub dermatologa, po uprzednim otrzymaniu skierowania od lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub lekarza rodzinnego.

Badanie diagnostyczne czerniaka jest całkowicie bezbolesne. Lekarz ogląda skórę za pomocą dermatoskopu, który pomaga zidentyfikować wszelkie patologiczne zmiany w obrębie znamion – wyjaśnia dr n. med. Monika Słowińska, specjalista dermatolog-wenerolog z Kliniki Dermatologii w Centralnym Szpitalu Klinicznym MSW w Warszawie. Rozpoznanie czerniaka w jego wczesnym stadium pozwala na ograniczenie terapii do chirurgicznego usunięcia zmiany z szerokim marginesem okolicznej tkanki, bez konieczności włączania leczenia systemowego. Dlatego tak istotne jest propagowanie wśród społeczeństwa profilaktyki czerniaka – dodaje dr Słowińska. 

Solarium a czerniak

Stan swojej skóry powinny kontrolować również osoby korzystające z solariów. Solaria znalazły się w kategorii najwyższej, rakotwórczej szkodliwości na równi z paleniem papierosów czy azbestem. Sztuczne promieniowanie UV emitowane przez łóżka opalające jest znaczącym czynnikiem odpowiadającym za powstawanie pierwotnych zmian oraz przerzutów czerniaka. Promieniowanie solarium jest około 10-15 razy silniejsze niż promieniowanie słoneczne w najbardziej gorący dzień. Można zatem przyjąć, że 10-minutowa wizyta w solarium obciąża skórę jak niemal 100 minut przebywania w pełnym słońcu bez żadnej ochrony skóry. U osób, które korzystają z solarium, częściej niż raz w miesiącu ryzyko zachorowania na czerniaka wzrasta o 55%, a u osób poniżej 30 roku życia ryzyko to wzrasta aż o 75%! Szczególnie niebezpieczne staje się korzystanie z solarium w okresie jesienno-zimowym, gdy skóra jest nieprzygotowana na silne promieniowanie ultrafioletowe.

Jest to również ważny problem w kontekście dzieci i młodzieży, dla których korzystanie z solarium może być szczególnie niebezpieczne. Oparzenia skóry w dzieciństwie, spowodowane promieniowaniem UV, przekładają się również bezpośrednio na ryzyko wystąpienia nowotworu w przyszłości. W związku z tym Akademia Czerniaka we współpracy z Polską Koalicją Pacjentów Onkologicznych i Rzecznikiem Praw Dziecka podejmują kroki w kierunku ograniczenia możliwości korzystania z solarium przez dzieci i młodzież, i wystapują do Ministra Zdrowia o zmiany prawne dotyczące wprowadzenia całkowitego zakazu korzystania z solarium przez osoby poniżej 18 roku życia.

Czerniak – co mu sprzyja i jak go uniknąć

Ryzyko zachorowania na czerniaka wzrasta głównie wśród osób, które reprezentują szczególny typ urody oraz u których w rodzinie występowały już przypadki czerniaka lub innych nowotworów skóry. Poszczególne czynniki, które sprzyjają powstawaniu czerniaka, to:

• jasna karnacja

• jasne oczy

• rude lub blond włosy

• piegi lub liczne znamiona i zmiany barwnikowe

• niska tolerancja słońca i utrudnione opalanie

• łatwość ulegania poparzeniom słonecznym

Złote zasady ochrony przed czerniakiem

• Unikać przebywania na bardzo intensywnym słońcu, szczególnie w godzinach 11:00-16:00

• Stosować kremy z wysokimi filtrami UVA oraz UVB na całe ciało

• Nosić okulary przeciwsłoneczne i nakrycie głowy

• Nie opalać się w solarium!

• Regularnie, raz w miesiącu, oglądać swoją skórę, aby szybko rozpoznać nowe i podejrzane zmiany

• Skonsultować się z dermatologiem lub chirurgiem-onkologiem, jeśli istnieje podejrzenie, że coś niedobrego dzieje się ze znamieniem

• Odbywać kontrolne coroczne wizyty u dermatologa lub chirurga-onkologa

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione.

Komentarze

Polecamy

Newsletter

Zapisz się do bezpłatnego newslettera Pulsu Medycyny.
Podaj swój email.