Diabetyk u coacha

Patrycja Szeląg-Jarosz

Pacjent słyszy diagnozę: cukrzyca. Dla jednych to wyrok, dla innych sprawa do zbagatelizowania, dopóki komplikacje cukrzycowe są mało dokuczliwe. Niezależnie od strategii, jaką w obliczu przewlekłej choroby przyjmuje pacjent, prędzej czy później w jego życiu konieczne będzie wprowadzenie kilku zmian. Dlaczego warto skorzystać z pomocy coacha - mówi Patrycja Szeląg-Jarosz, psycholog i coach z Busola Centrum Rozwoju Osobistego Usług Psychologicznych.

Po usłyszeniu diagnozy pacjent wychodzi z gabinetu z długą lista zmian -  musi wprowadzić je w życie, jeśli chce opóźnić bądź powstrzymać spustoszenie wywołane przez cukrzycę. Na tym etapie choremu może przyjść z pomocą coach.

Po co cukrzykowi coach?

Czemu właściwie ma służyć spotkanie z coachem? Osoba chora na cukrzycę praktycznie  z dnia na dzień musi przeprowadzić w swoim życiu prawdziwą rewolucję. Wsparcie specjalisty jest  pomocne, jeśli pacjent chce lub musi wprowadzić znaczne zmiany w swoim życiu np.

  • zmiany w diecie,
  • kontrolowanie godzin posiłków,
  • systematyczne podawanie insuliny (konieczność podawania zastrzyków lub instalowania pompy insulinowej w przypadku cukrzycy insulinozależnej),
  • systematyczne badanie poziomu cukru we krwi,
  • wprowadzenie systematycznego wysiłku fizycznego,
  • regularne kontrole lekarskie.

I tak z dnia na dzień codzienny rytm dnia zostaje zmieniony, podporządkowany chorobie, a pacjent musi nauczyć się żyć pośród nakazów i zakazów. A co w przypadku, kiedy wprowadzenie tylu zmian okazuje się być za trudne? Jeżeli dieta, ćwiczenia, bolesne kontrole poziomu cukru stanowią zbyt duże wyzwanie? 

Wtedy z pomocą przychodzi coach - człowiek od zmian, motywacji i realizowania celów. Wokół tego, czym jest, a czym nie jest coaching, pojawiło się wiele nieścisłości, dlatego warto przypomnieć, że coach - najlepiej o wykształceniu dającym uprawnienia do pracy z człowiekiem (np. psycholog, pedagog) - nie prowadzi terapii czy doradztwa. Specjalista wspiera klienta w poszukiwaniu jego prawdziwych celów oraz w procesie wprowadzania stałych zmian, bazując na wewnętrznych zasobach klienta. Wydobywanie i rozwijanie indywidualnych cech pozwalających poprawić jakość życia w obszarze prywatnym, zawodowym, ale i zdrowotnym to jedno z obliczy pracy coacha. Opierając się na osobistych potrzebach, wartościach i umiejętnościach, coach wspiera w budowaniu mocnej motywacji do realizacji zaplanowanych działań, prowadzących do celu wyznaczonego przez klienta (w tym przypadku stan zdrowia). Coaching nie jest alternatywą dla lekarza! Sposób leczenia to sprawa między medykiem a pacjentem - zadaniem coacha jest  udzielenie pomocy w  najskuteczniejszym wprowadzaniu zaleceń lekarza do codziennego życia pacjenta. 

Osobiste cele i wartości

Zwykle pacjent przytłoczony diagnozą dowiaduje się, co ma robić, ale już nie: w jaki sposób.  Nikt nie instruuje osoby, która całe życie objadała się słodyczami - jak rozstać się z wieczornym podjadaniem ciasteczek, albo jak zmotywować się do codziennych spacerów, kiedy pogoda nie sprzyja a w telewizji leci ulubiony serial. I tak osoba, która nigdy nie przywiązywała zbytniej wagi do tego, co i kiedy je, musi wytworzyć nawyk zdrowego żywienia i samokontroli. W teorii to proste, ale każdy, kto chociaż raz próbował sobie czegoś odmówić (papierosy, alkohol) wie, że wsparcie w tym momencie może być nieocenione.

Coach to osoba, która wesprze w zdobyciu i podtrzymaniu motywacji. Motywacji, która będzie potrzebna już zawsze. Coaching to również proces, podczas którego pacjent będzie mógł wyznaczyć prawdziwe cele do osiągnięcia. Wydaje się być oczywistym, że celem jest pozostanie w dobrym zdrowiu jak najdłużej. Prawda jest jednak taka, że gdyby ten cel sam w sobie był uznany za własny byłoby wspaniale, ale zwykle jednak nie wystarcza do podtrzymania działań prozdrowotnych, inaczej każdy z nas z łatwością zajadałby brokuły zamiast pizzy czy schabowego. Regularne branie leków czy mierzenie cukrów celem też raczej nie jest.  Pacjent podczas sesji będzie miał okazje przyjrzeć się temu, czym tak na prawdę jest dla niego zdrowie? Po co właściwie ma stosować wszystkie zalecenia? Być może wartością, dla której będzie gotów podjąć wyzwanie jest rodzina, albo spełnienie ważnego marzenia, do którego potrzebuje dobrego stanu zdrowia. Cel w postaci "chcę mieć poziom wskaźnika HbA1C na poziomie 6, 3%" jest doskonały, ale żeby go osiągnąć pacjent musi odpowiedzieć sobie na pytanie:, Po co mi hemoglobina na tym poziomie?  Dopiero odniesienie celu do osobistych potrzeb i wartości daje szansę na trwałe wprowadzenie:

  • zmian w  planie dnia,
  •  zmian nawyków,
  • zmian w relacjach międzyludzkich,
  • ograniczeń,
  • dodatkowych obowiązków i konieczności samokontroli.

Drastyczna i nagła konieczność zmiany stylu życia okraszona widmem dożywotniej choroby i ewentualnych komplikacji z nią związanych, wpływa nie tylko na pacjenta, ale również środowisko, w jakim funkcjonuje. Jego bliscy, znajomi czy współpracownicy w związku z tą zmiana mogą zareagować na wiele sposobów. Począwszy od całkowitego wycofania się z relacji, przez zupełny brak zrozumienia dla nowego stylu życia pacjenta.  To, jak odnaleźć się w starych relacjach w nowej rzeczywistości, to kolejny obszar do przepracowania w procesie coachingowym.

Z perspektywy lekarza udział pacjenta w coachingu może przynieść więcej dobrego niż złego. Osoba pracująca z pacjentem na rzecz wprowadzenia i stałego stosowania zaleceń, które przedstawił lekarz - jest pomocna i wspierająca, co przynosi pacjentowi korzyści  w procesie leczenia.  

 Istotą coachingu jest wydobywanie z klienta jego najbardziej przydatnych do osiągnięcia celu cech, więc z zasady nie pozostawia przestrzeni do wchodzenia w kompetencje lekarza. To lekarz z pacjentem decydują o leczeniu, coach jest wsparciem dla pacjenta we wprowadzaniu zmian w codziennym trybie życia.

Należy pamiętać, że cukrzyca w dzisiejszych czasach, to choroba, z którą można żyć normalnie -  o ile przestrzega się diety i poddaje kontrolnym badaniom, a diabetycy mogą żyć tak samo długo, jak reszta populacji. Dlatego warto rozważyć słuszność podejmowania różnorakich prób podołania wyzwaniom, jakie cukrzyca ze sobą niesie, stosując wszelkie dostępne możliwości. Proces coachingowy w gąszczu zmian i groźby powikłań może być pomocny w zbudowaniu nowej satysfakcjonującej codzienności.

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione.

1 Komentarze

Henryk 2016-02-26

Bardzo , interesujący artykuł będę musiał polecić wizytę u Cocha. Dobrze ,że raz napisany artykuł nie straszący widmem cukrzycy.

Polecamy

Newsletter

Zapisz się do bezpłatnego newslettera Pulsu Medycyny.
Podaj swój email.


Blogi »

Lew Starowicz

Lew Starowicz

Co pana podnieca?

Kalendarium

« » styczeń 2017
PnWtŚrCzPtSbN
26 27 28 29 30 31 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 1 2 3 4 5
Studenci Medycyny i Farmacji