Jak poprawnie wypisać receptę

Prawidłowe wypisanie recepty nie jest rzeczą łatwą z uwagi na trudności, jakie może sprawić ustalenie poziomu refundacji. Nawet ich pokonanie nie daje lekarzowi gwarancji, że nie zostanie ukarany przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Kary mogą być nakładane zarówno za uchybienia w dokumentacji medycznej, jak i niedopełnienie innych formalności.

Podstawowa zmiana, jaka nastąpiła w zasadach wystawiania recept po wejściu w życie ustawy refundacyjnej, polega na konieczności oznaczania poziomu odpłatności przepisanych produktów. Poziomy są cztery: bezpłatny (oznaczany jako B), ryczałt (oznaczany jako R) oraz dwa poziomy odpłatności częściowej (oznaczane jako 30 proc. i 50 proc.). Określa je minister zdrowia w publikowanych co dwa miesiące wykazach refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych. Prawidłowe oznaczanie poziomu odpłatności wymaga więc śledzenia na bieżąco ministerialnych wykazów. Alternatywnym rozwiązaniem jest korzystanie z internetowych wyszukiwarek produktów refundowanych. Jedna z nich została udostępniona przez Ministerstwo Zdrowia — www.dlapacjenta.mz.gov.pl/refundacja/web/lek. W wyszukiwarce wystarczy wpisać substancję czynną bądź nazwę handlową leku, by uzyskać potrzebne informacje.

Refundacja a wskazania kliniczne

Poziom odpłatności nie jest powiązany z produktem jako takim, lecz ze wskazaniami, w jakich jest refundowany. Przepisanie go poza wskazaniami określonymi w wykazach sprawia więc, że nie podlega on refundacji. Wskazań refundowanych nie można przy tym utożsamiać ze wskazaniami rejestracyjnymi. Wprawdzie część leków jest refundowanych we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, niemniej refundacja może być ograniczona tylko do określonych wskazań klinicznych, także pozarejestracyjnych. Ten sam lek może mieć ponadto przypisane różne poziomy refundacji w zależności od wskazań. Sprawia to, że skontrolowanie poziomu refundacji nie jest możliwe bez wglądu w dokumentację medyczną. Ustalenie odpłatności wymaga więc nie tylko dokonania właściwego rozpoznania, ale też odpowiedniego udokumentowania.

Przepisując lek, trzeba zatem sprawdzić, czy podlega on refundacji w danym wskazaniu. W przypadku leków refundowanych we wszystkich wskazaniach zarejestrowanych wymaga to zapoznania się z charakterystyką produktu leczniczego (ChPL). W tym celu można posłużyć się wyszukiwarką, która oprócz zakresu wskazań refundowanych zawiera odnośniki (linki internetowe) do ChPL poszczególnych leków.

W sytuacji, w której lekarz nie ma pewności co do refundacji w danym wskazaniu, najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest wpisanie oznaczenia „X” albo „100%”. Pozostawienie pustej rubryki oznaczałoby bowiem, że lek podlega refundacji, co narażałoby lekarza na obciążenia kwotą nienależnej refundacji. Tylko wtedy, gdy lekarz jest przekonany, że lek podlega refundacji, lecz nie ma pewności co do poziomu odpłatności, może pozostawić rubrykę pustą. Takie zaniechanie jest jak najbardziej dopuszczalne i w świetle przepisów oznacza, że określenie poziomu odpłatności nie jest w danym przypadku konieczne. Dotyczy to przede wszystkim leków, które występują tylko w jednym poziomie odpłatności, a takich jest zdecydowana większość.

Jeżeli lek występuje w więcej niż jednej odpłatności, to brak wpisu oznacza, że chodzi o odpłatność wyższą. Zawyżenie odpłatności, jakie mogłoby wówczas nastąpić, byłoby wprawdzie nieprawidłowe, nie grozi jednak obciążeniem kwotą nienależnej refundacji. Grozi tylko karą umowną za ustalenie poziomu odpłatności niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Taka sama kara przewidziana została za wpisanie oznaczenia „X” albo „100%”, w przypadku gdy lek podlega refundacji, ponieważ podpisując umowę upoważniającą do wystawiania recept refundowanych, lekarz zobowiązuje się do przepisywania leków zgodnie z zasadami refundacji.

Ważna dokumentacja

Kary mogą być również nakładane za nieprowadzenie dokumentacji medycznej, prowadzenie jej w sposób niezgodny z przepisami bądź nieudostępnienie do kontroli. Pozostałe przypadki, w których NFZ może nałożyć karę umowną, to niezgłoszenie utraty uprawnień zawodowych, udostępnienie druków recept osobom trzecim, powtórne wykorzystanie numerów identyfikujących recepty oraz niepowiadomienie o utracie recept. Kara za każde z ww. uchybień wynosi 200 zł i jest doliczana do kary za nieprawidłowe wystawienie recepty, wynoszącej również 200 zł. Osobno nakłada się karę za niepowiadomienie o zmianie danych osobowych, w tym adresu do korespondencji (100 zł), jak również za niezawarcie aneksu do umowy w razie zmiany miejsca udzielania świadczeń (700 zł). Jeżeli te nieprawidłowości będą się powtarzały, to kary podlegają zwiększeniu do maksymalnie trzykrotnej wysokości. Fundusz może obniżyć kary, mając na uwadze niską częstotliwość nieprawidłowości, ich stopień oraz okoliczności. Kar nie nakłada się za recepty sfałszowane przez pacjenta lub osobę trzecią. Jeżeli szkoda z tytułu nienależnej refundacji przekroczy wysokość kary, to NFZ może dochodzić jej przed sądem. Nie może jednak ustalić jej samodzielnie, tak jak czynił to dotychczas.

Powyższe zasady odpowiedzialności obejmują wyłącznie lekarzy uprawnionych do wypisywania recept na podstawie umowy z NFZ. Nie dotyczą tych, których uprawnienie wynika wprost z zawartego kontraktu. Ich odpowiedzialność za wystawione recepty normują Ogólne warunki umów, które określają wysokość kar umownych według kwoty zobowiązania kontraktowego i zezwalają Funduszowi na potrącanie nienależnej refundacji. Przepisy te są jednak coraz mocniej kwestionowane. Zarzuca się im niekonstytucyjność, a także unormowanie kar niezgodnie z Kodeksem cywilnym. Na tę drugą kwestię zwrócił ostatnio uwagę Sąd Rejonowy w Gdańsku, uwalniając lekarza od nałożonej kary.


PODSTAWA PRAWNA

1. art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych;
2. § 6 ust. 1 pkt 6 i 7 rozporządzenia w sprawie recept lekarskich;
3. § 9 wzoru umowy upoważniającej do wystawiania recept na leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne refundowane ze środków publicznych przysługujące świadczeniobiorcom — zał. nr 1 do zarządzenia nr 38/2012/DGL prezesa NFZ z 30 czerwca 2012 r.

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione.

Komentarze

Polecamy

Newsletter

Zapisz się do bezpłatnego newslettera Pulsu Medycyny.
Podaj swój email.


Kalendarium

« » listopad 2014
PnWtŚrCzPtSbN
27 28 29 30 31 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
Studenci Medycyny i Farmacji