Przewlekłe zapalenie śluzówki nosa i zatok

dr n. med. Monika Puzianowska-Kuźnicka

Według najnowszej propozycji kryteriów diagnostycznych przewlekłego zapalenia śluzówki nosa i zatok, chorobę tę można rozpoznać, gdy objawy takie, jak obrzęk śluzówki z upośledzeniem przepływu powietrza, ropny katar, ściekanie ropnej wydzieliny po tylnej ścianie gardła, ból zębów lub różnych okolic twarzy, ból głowy i kaszel trwają ponad 8 tygodni.

Do takiej choroby predysponują: alergiczne lub niealergiczne zapalenie śluzówki nosa, refluks żołądkowo-przełykowy, skrzywienie przegrody nosa, polipy w jamie nosowej, polekowe uszkodzenie śluzówki nosa itd. W diagnostyce schorzenia najlepiej sprawdza się tomografia komputerowa i bezpośrednia wizualizacja za pomocą giętkiego otolaryngoskopu (zwykłe zdjęcie rentgenowskie może nie być wystarczająco czułe).
W trakcie zbierania wywiadu należy zapytać o: rodzaj objawów i czas ich trwania (dla rozpoznania przewlekłego zapalenia, jak już wspomniano, objawy muszą się utrzymywać ponad 8 tygodni), czy objawy są stałe lub czy okresy zaostrzeń przeplatane są okresami dobrego stanu zdrowia (różnicowanie pomiędzy zapaleniem przewlekłym i nawracającym ostrym zapaleniem śluzówki nosa i zatok), czy objawy pojawiły się nagle lub gwałtownie się nasiliły, powodując ból głowy lub podwójne widzenie (prawdopodobieństwo wystąpienia poważnych powikłań). Ponadto należy się upewnić, czy bólowi głowy towarzyszą nudności lub nadwrażliwość na światło i dźwięki (różnicowanie z migreną), czy są czynniki, które powodują wystąpienie lub nasilenie objawów (możliwość leczenia przyczynowego, na przykład antyalergicznego), czy kiedykolwiek u pacjenta zdiagnozowano astmę lub stwierdzono obecność polipów w nosie. Wywiad powinien także dostarczyć informacji czy członkowie rodziny mają alergię lub astmę, czy pacjent doznał kiedyś urazu nosa lub przebył zabieg operacyjny nosa lub zatok (przeszkoda anatomiczna sprzyja wystąpieniu przewlekłego zapalenia śluzówki nosa i zatok), czy zęby pacjenta są zdrowe (wykluczenie ropnia okołozębowego jako przyczyny przewlekłego zapalenia zatok), czy pacjent odczuwa pieczenie w dołku podsercowym (refluks), czy pacjent często i poważnie choruje (niska odporność), czy pacjent ma kontakt z dymem papierosowym oraz jakie leki stosuje.
Ważnymi lekami w terapii przewlekłego zapalenia śluzówki nosa i zatok są donosowe kortykosteroidy. Ich działanie jest często lepsze, gdy terapię rozpocznie się od trzydniowego kursu lekami obkurczającymi naczynia krwionośne śluzówki (np. oksymetazolina), co zmniejsza obrzęk i umożliwia steroidom przedostanie się do zatok przynosowych. Najwięcej korzyści z podawania kortykosteroidów odnoszą pacjenci z alergią oraz osoby z polipowatym rozrostem śluzówki.
Stosowanie antybiotyków w leczeniu zapalenia przewlekłego budzi kontrowersje. Z pewnością rozsądne jest leczenie antybiotykami zaostrzenia, które zwykle jest spowodowane przez Streptococcus pneumoniae, Moraxella catarrhalis lub Haemophilus influenzae, oraz leczenie osób z zapaleniem przewlekłym, które do tej pory antybiotyków nie otrzymywały. Leczenie można zacząć od amoksycyliny z kwasem klawulanowym 875/125 mg dwa razy dziennie przez 2-6 tygodni lub przez cały okres występowania objawów plus 7 dodatkowych dni po ich ustąpieniu. Innym dobrym wyborem jest lewofloksacyna w dawce 500 mg na dobę albo sulfametoksazol z trymetoprymem 800/160 mg dwa razy dziennie. Zaleca się, by po trzech tygodniach leczenia doustnym antybiotykiem i donosowym kortykosteroidem, jeśli to możliwe, wykonać kontrolne badanie tomograficzne; jeśli objawy zapalenia nadal są obecne, leczenie należy przedłużyć o następne 3 tygodnie.
Inne, dodatkowe działania, które mogą zwiększać szanse wyleczenia przewlekłego zapalenia śluzówki nosa i zatok, to: podawanie leków antyhistaminowych (jeśli podejrzewamy komponent alergiczny), irygacje nosa solą fizjologiczną, jak również zabiegi operacyjne (przy istnieniu anatomicznej przeszkody utrudniającej przepływ powietrza).

Źródło: Am. J. Med. 2008,121: 185-189.


Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione.

Komentarze

Polecamy

Newsletter

Zapisz się do bezpłatnego newslettera Pulsu Medycyny.
Podaj swój email.


Kalendarium

« » październik 2014
PnWtŚrCzPtSbN
29 30 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 1 2
Studenci Medycyny i Farmacji