Specjalistyczna opieka nad wcześniakiem

prof. Katarzyna Kornacka, ; kierownik Kliniki Neonatologii Akademii Medycznej w Warszawie

Na czym polega prawidłowe zabezpieczenie wcześniaka po porodzie?;

Na pytanie odpowiada prof. Katarzyna Kornacka, kierownik Kliniki Neonatologii Akademii Medycznej w Warszawie:

W większości układów i narządów organizmu noworodka w momencie przecięcia pępowiny zachodzą zmiany adaptacyjne, zarówno anatomiczne, jak i czynnościowe, które wynikają z konieczności przystosowania się dziecka do życia poza komfortowym środowiskiem wewnątrzmacicznym. U noworodków urodzonych przedwcześnie, a zwłaszcza u tych o znacznej niedojrzałości < 32 tygodnia ciąży, okres adaptacji trwa znacznie dłużej i wyznacza czas trwania okresu noworodkowego u wcześniaków. Bez względu jednak na stopień niedojrzałości każdy wcześniak wymaga specjalnej opieki w momencie utraty środowiska wewnątrzmacicznego, zwłaszcza w zakresie dwóch podstawowych procedur: zabezpieczenia oddechów i zabezpieczenia przed utratą ciepła. Im bardziej niedojrzały noworodek, tym procedury należy wykonywać szczególnie starannie, bezinwazyjnie i perfekcyjnie.

Zabezpieczenie oddechów

Charakter pierwszych oddechów, określany skalą wg V. Apgar, wyznacza w pierwszych minutach życia konieczność i zakres działań wspomagających oddychanie i zabiegów resuscytacyjnych. Punktacja wg V. Apgar w 5. minucie jest ważnym czynnikiem prognostycznym przyszłego rozwoju psychoruchowego. Decydujące znaczenie ma więc zapewnienie drożności górnych dróg oddechowych przez prawidłowe, delikatne odessanie płynu owodniowego zalegającego w jamie ustnej, gardle i przewodach nosowych.
Gdy pomimo tego rutynowego u wcześniaka zabiegu dziecko nie podejmuje samoistnej czynności oddechowej w ciągu 30 sekund od urodzenia, należy rozpocząć zabiegi resuscytacyjne. Celem tych zabiegów jest otworzenie zapadniętych w życiu płodowym pęcherzyków płucnych, wytworzenie czynnościowej pojemności zalegającej (FRC) i utrzymanie stałego dodatniego ciśnienia końcowo-wydechowego (CPAP). Cel ten osiągamy przez podawanie mieszaniny tlenu z powietrzem poprzez maskę lub, gdy stan dziecka po urodzeniu jest bardzo ciężki, poprzez intubację z zastosowaniem worka rozprężeniowego Ambu. Przy czynności serca 60 uderzeń/min lub poniżej konieczne jest zastosowanie masażu serca. U noworodków o znacznej niedojrzałości należy unikać stosowania worka Ambu i prowadzić resuscytację i wspomaganie oddechu poprzez kaniule nosowe lub maski twarzowe połączone z urządzeniami wytwarzającymi CPAP. Pozwala to kontrolować ciśnienie mieszaniny tlenu z powietrzem podawanej noworodkowi do dróg oddechowych.
Podczas wszystkich prowadzonych zabiegów noworodek musi być umieszczony na stanowisku do resuscytacji, które stanowi niezbędne wyposażenie każdej sali porodowej czy operacyjnej przeznaczonej do wykonywania cięć cesarskich. Zasadniczą częścią tego urządzenia jest automatycznie sterowane urządzenie grzewcze dostosowujące temperaturę grzania do potrzeb noworodka i aktualnej ciepłoty jego ciała. Zapewnia to komfort cieplny nowo narodzonemu dziecku i pozwala na bezpieczne wykonanie wszelkich koniecznych, często długotrwałych zabiegów.

Zapobieganie utracie ciepła

Ochrona noworodka przed utratą ciepła to drugie, po zapewnieniu prawidłowego oddechu, zasadnicze zadanie dla personelu sali porodowej. W celu uchronienia noworodka przed oziębieniem należy przede wszystkim osuszyć skórę dziecka natychmiast po urodzeniu (zapobiega to utracie ciepła przez parowanie) i wykonywać wszelkie zabiegi pod promiennikiem ciepła, a także używać tylko ogrzanych sprzętów, takich jak słuchawki, laryngoskop (zmniejsza to utratę ciepła przez przewodzenie).
Wszystkie te działania pozwalają na uzyskanie stabilizacji wcześniaka koniecznej do transportu noworodka do Oddziału Patologii Noworodka czy Oddziału Intensywnej Terapii. Transport wcześniaka, nawet jeżeli do miejsca docelowego jest tylko 50 czy 100 m, wymaga wysokospecjalistycznego inkubatora transportowego wyposażonego w sprzęt umożliwiający wspomaganie oddychania i zabezpieczający noworodka przed utratą ciepła.
Stabilizacja stanu ogólnego po urodzeniu, a także resuscytacja noworodków z ciąż wielopłodowych bliźniaczych, trojaczych czy czworacznych (zwykle bardzo niedojrzałych) wymaga szczególnej organizacji sali porodowej i transportu oraz doskonale wyszkolonego personelu lekarsko-pielęgniarskiego.

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione.

Komentarze

Polecamy

Newsletter

Zapisz się do bezpłatnego newslettera Pulsu Medycyny.
Podaj swój email.


Kalendarium

« » sierpień 2014
PnWtŚrCzPtSbN
28 29 30 31 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31

Opinie »

Ekspert  dla "Pulsu Medycyny"

Ekspert dla "Pulsu Medycyny"

Uniknąć szarej sieci korupcji
Studenci Medycyny i Farmacji