Izotretynoina w trądziku

lek. Izabela Żelazny, Klinika Dermatologii, Wenerologii i Alergologii Akademii Medycznej w Gdańsku, kierownik prof. Jadwiga Roszkiewicz

Kiedy u pacjenta z trądzikiem występują wskazania do stosowania izotretynoiny; czy leczenie takie podejmuje lekarz rodzinny, czy specjalista?

Na pytanie odpowiada lek. Izabela Żelazny, Klinika Dermatologii, Wenerologii i Alergologii Akademii Medycznej w Gdańsku, kierownik prof. Jadwiga Roszkiewicz:

Trądzik młodzieńczy jest bardzo częstą chorobą skóry. Jedna na pięć wizyt dermatologicznych dotyczy właśnie tej jednostki chorobowej. Jest to również choroba bardzo uciążliwa dla pacjenta. Na szczęście możemy ją z powodzeniem leczyć. Na rynku jest bardzo wiele preparatów do leczenia trądziku. Terapię rozpoczyna się zwykle od preparatów miejscowych i ogólnych antybiotyków. W ciężkich, opornych postaciach trądziku konieczna jest jednak terapia doustnymi retinoidami. Szczególnie postacie, typu acne conglobata, acne cystica czy acne fulminans leczone są retinoidami doustnymi. Ostatnio ta grupa wskazań uległa poszerzeniu, obejmując acne phlegmonosa, średnio bardzo nasilony trądzik oporny na antybiotyki, średnio bardzo nasilony trądzik z bardzo dużym łojotokiem, tendencją do bliznowacenia i częstymi nawrotami czy też nawet średnio nasilony trądzik, stanowiący szczególnie duże obciążenie dla pacjenta.
Retinoidem przeznaczonym do leczenia trądziku jest izotretynoina, czyli kwas 13-cis-retinowy. Jest to bardzo skuteczny lek, działający na wiele mechanizmów odgrywających rolę w patogenezie trądziku. Wpływa on m.in. na przerost gruczołów łojowych i produkcję łoju, tworzenie się zaskórników, liczbę bakterii P. acnes i na odczyn zapalny. Niestety, posiada wiele działań niepożądanych.
Izotretynoina jest teratogenem, powodującym poronienia, porody przedwczesne, wady płodu - głównie w zakresie ośrodkowego układu nerwowego i układu krążenia. Dlatego przepisywanie izotretynoiny powinno być szczególnie ostrożne u kobiet w wieku rozrodczym.
U prawie wszystkich chorych po zastosowaniu doustnej izotretynoiny występuje suchość skóry i śluzówek, zwłaszcza w obrębie czerwieni wargowej. Czasem zajęcie śluzówek prowadzi do zatrzymania moczu, dyspareunii czy krwawienia po defekacji. Około 10-40 proc. pacjentów skarży się na bóle mięśniowe i stawowe. Zdarzają się również objawy odwracalnego uszkodzenia wątroby. Poważnym skutkiem ubocznym jest wzrost stężenia cholesterolu i triglicerydów. Wymieniany wśród objawów ubocznych łagodny wzrost ciśnienia śródczaszkowego obserwuje się głównie u pacjentów leczonych terapią skojarzoną: retinoidy doustne - tetracykliny, dlatego nie należy kojarzyć ze sobą tych grup leków.
Wśród innych objawów po zastosowaniu doustnej izotretynoiny wymienić należy również pogorszenie widzenia nocnego. Duże dawki stosowane przez kilka miesięcy mogą prowadzić do zmian w kościach o typie hiperostozy. Ze względu na sporadyczne doniesienia o występowaniu tendencji samobójczych i pogorszenia depresji u pacjentów leczonych izotretynoiną doustną, należy obserwować pacjentów pod kątem ewentualnych zaburzeń.
Biorąc pod uwagę potencjalne zagrożenia związane z terapią izotretynoiną, przed jej rozpoczęciem pacjent musi uzyskać wyczerpujące informacje na temat leku. Najlepiej, gdy są one spisane w formie przystępnej ulotki, którą pacjent może po przeczytaniu podpisać. U kobiet w wieku rozrodczym dodatkowo należy bezwzględnie wykluczyć ciążę (wykonać test ciążowy). Kobiety te powinny być również poinformowane o konieczności antykoncepcji. Uważa się, że antykoncepcja powinna być stosowana na miesiąc przed wprowadzeniem terapii izotretynoiną i kontynuowana przez 2 miesiące po zakończeniu leczenia. Podawanie izotretynoiny należy rozpocząć po wykluczeniu ciąży, w 2. lub 3. dniu następnego cyklu miesięcznego. Najlepiej uzyskać podpis pacjentki pod oświadczeniem o zrozumieniu zagrożeń i konieczności antykoncepcji.
Wszystkie wymienione wyżej potencjalne zagrożenia związane z przyjmowaniem doustnej izotretynoiny, wymagające odpowiedniego monitorowania, jak również konieczność doboru ściśle określonej grupy pacjentów powodują, że nie polecamy lekarzom niedermatologom leczenia trądziku retinoidami doustnymi.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione.

Komentarze

Polecamy

Newsletter

Zapisz się do bezpłatnego newslettera Pulsu Medycyny.
Podaj swój email.


Blogi »

Lew Starowicz

Lew Starowicz

Co pana podnieca?

Kalendarium

« » listopad 2014
PnWtŚrCzPtSbN
27 28 29 30 31 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
Studenci Medycyny i Farmacji